Ảnh hưởng của các yếu tố thể chế đến thực hiện Kế toán quản trị môi trường

Lý thuyết thể chế có thể đƣợc sử dụng để giải thích về thực hiện KTQTMT trong doanh nghiệp. Có thể kể tên một số tác giả khi nghiên cứu về KTQTMT đã vận dụng lý thuyết thể chế nhƣ: Bourma và Van der Veen (2002); Ball (2005); Chang và Deegan (2010); Qian và cộng sự (2011); Jalaludin và cộng sự (2011); Jamil và cộng sự (2015).

Bouma và Van der Veen (2002) đề xuất rằng nhận thức của các tổ chức là một trong các nhân tố giải thích cho sự phát triển của KTQTMT ở doanh nghiệp. Các tác giả lập luận rằng, việc thu thập và phân bổ thông tin KTMT đƣợc điều khiển bởi trụ cột nhận thức thông qua quá trình mô phỏng (bắt chƣớc). Quá trình bắt chƣớc này sẽ làm cho các khái niệm và cách tiếp cận của KTMT trở thành vấn đề trọng yếu trong một nhóm ngành kinh doanh (cộng đồng tổ chức), và cuối cùng các khái niệm và cách tiếp cận này sẽ đƣợc thể chế hoá trong cộng động kinh doanh đó.

Nghiên cứu của Ball (2005) cho biết các tổ chức phi chính phủ, đặc biệt là các tổ chức vận động vì môi trƣờng trong xã hội, đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của KTMT ở chính quyền địa phƣơng. Theo quan sát của Ball (2005) tại Canada, khi xã hội đã đƣợc làm sôi động bởi một ý thức bảo vệ môi trƣờng, KTMT đƣợc áp dụng để đáp ứng với sự thay đổi trong xã hội. Cũng theo Ball (2005) tại Anh, không có nhiều hoạt động của các tổ chức vì môi trƣờng, kết quả là việc thực hiện KTMT không cao. Do đó, sự thay đổi về mức độ kết nối giữa tổ chức và môi trƣờng thể chế của tổ chức, sẽ dẫn đến sự khác biệt trong thực hiện KTMT. Nếu cộng đồng tham gia nhiều hơn vào việc bảo vệ môi trƣờng, sẽ thúc đẩy các tổ chức và cá nhân thay đổi hành vi thực hiện KTMT.

Các nghiên cứu của Chang và Deegan (2010); Qian và cộng sự (2011); Jalaludin và cộng sự (2011); Jamil và cộng sự (2015) đều ngụ ý đến tính hữu ích tiềm tàng của ba trụ cột thể chế trong việc giải thích lý do các công ty thực hiện KTQTMT. Các tác giả cho rằng, nếu không có ALCE, KTQTMT có thể không đƣợc thực hiện, nhất là trong điều kiện lợi ích do KTQTMT mang lại là chưa rõ ràng.

Nhƣ vậy, ảnh hƣởng của các yếu tố thuộc lý thuyết thể chế đến thực hiện KTQTMT đƣợc giải thích nhƣ hình 2.2 dưới đây.