Bài học kinh nghiệm rút ra cho thành phố Hà Nội trong phát triển công nghiệp hỗ trợ

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và kinh nghiệm phát triển CNHT ở các nước trên thế giới và một số tỉnh thành của Việt Nam tác giả rút ra một số bài học cho phát triển CNHT của Hà Nội cụ thể như sau:

Thứ nhất, thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển CNHT của địa phương. Cần xây dựng chính sách hỗ trợ cho các DNNVV về mặt bằng sản xuất; vay vốn với lãi suất thấp cũng như hỗ trợ một phần rủi ro cho các DNNVV khi vay vốn đầu tư sản xuất CNHT… Hàng năm, Thành phố cũng cần đưa ra các giải thưởng cho các sản phẩm CNHT đạt tiêu chuẩn quốc tế có khả năng tham gia vào chuỗi giá trị của các TĐĐQG; khen thưởng cho các DN có sản phẩm uy tín và chất lượng cao, đạt tiêu chuẩn quốc tế; Lựa chọn một số lĩnh vực CNHT đặt hàng các viện nghiên cứu, các trường đại học nghiên cứu phát triển, đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất tại các DN.

Thứ hai, thu hút đầu tư FDI cần hướng dòng vốn FDI vào các ngành công nghiệp mũi nhọn ưu tiên phát triển, gắn với quá trình chuyển giao công nghệ, kỹ năng cho các DN nội địa.  Đối tượng FDI cần thu hút đầu tư: theo kinh nghiệm của các nước cho thấy, nên thu hút là dòng vốn từ các công ty nắm bí quyết công nghệ, có năng lực chế tạo và có thị trường đầu ra ổn định. Thành phố Hà Nội cần tạo môi trường chính sách minh bạch để thu hút và giữ chân các DN FDI. Cần có chính sách để thu hút các tập đoàn công nghiệp lớn đầu tư vào các ngành công nghiệp chế tạo mũi nhọn cơ khí, điện tử… và có chính sách khuyến khích các TĐĐQG đặt cứ điểm sản xuất tại Hà Nội, thay vì chỉ đặt nhà máy sản xuất gia công, lắp ráp nhằm khai thác lợi thế nguồn lao động rẻ.

Thứ ba, huy động nguồn vốn để hỗ trợ phát triển DN CNHT. Huy động các nguồn vốn để phát triển nguồn nhân lực, hợp tác nghiên cứu ứng dụng công nghệ, bổ sung nguồn vốn cho quỹ đầu tư phát triển để tài trợ cho các DNNVV đầu tư phát triển CNHT với lãi suất thấp.

Thứ tư, phát triển các khu/cụm CNHT. Ngành CNHT đòi hỏi vốn đầu tư lớn và gặp rủi ro cao, trong khi các DNNVV trong nước đang rất thiếu vốn, không đủ khả năng đầu tư vào các khu/cụm công nghiệp. Do vậy thành phố Hà Nội cần xây dựng các khu/cụm CNHT chuyên sâu, phù hợp với các ngành CNHT, nhằm đảm bảo các tiêu chuẩn về môi trường, tạo điều kiện hỗ trợ mặt bằng sản xuất cho các DNNVV mạnh dạn đầu tư sản xuất CNHT.

Thứ năm, xây dựng mối liên kết DN CNHT và các DN sản xuất lắp ráp sản phẩm cuối cùng. Tính liên kết trong các ngành công nghiệp thành công điển hình như Nhật Bản là một bài học kinh nghiệm tốt cho các DN Hà Nội. Ngoài ra, việc liên kết chặt chẽ giữa các nhà cung cấp linh kiện trong nước với các DN lắp ráp nước ngoài  giúp các nhà cung cấp linh kiện trong nước có đầu ra cho sản phẩm.

Thứ sáu, phát triển nguồn nhân lực phục vụ phát triển CNHT. CNHT là lĩnh vực sản xuất đòi hỏi yêu cầu cao về kỹ thuật, chất lượng sản phẩm cao và thời gian giao hàng kịp thời, bên cạnh đó phải đảm bảo có khả năng cạnh tranh về giá thành sản phẩm. Do vậy, để phát triển CNHT có thể tham gia vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu đòi hỏi rất cao về trình độ và kỹ năng người lao động. Đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất để đảm bảo thành công cho các DN CNHT.

Thứ bảy, phát huy vai trò của các hiệp hội ngành nghề. Tăng cường phát huy vai trò cầu nối giữa DN và nhà nước của các hiệp hội ngành nghề. Thành lập các hiệp hội trong từng ngành nghề để Chính phủ nắm được tình hình ngành công nghiệp hoặc nhu cầu chính sách, từ đó đưa ra các chính sách ngành đồng thời có thể truyền đạt một cách chính xác các thông tin chính sách đến các hội viên, nâng cao hiệu quả chính sách và sự thích ứng chính sách.