Các chỉ tiêu đánh giá phát triển xuất khẩu mặt hàng may mặc

Đánh giá phát triển xuất khẩu mặt hàng may mặc là một trong những nội dung quan trọng của việc nghiên cứu sự phát triển xuất khẩu mặt hàng này. Chúng ta có thể sử dụng nhiều tiêu chí khác nhau để đánh giá, tuy nhiên trong phạm vi luận văn này, em đã xây dựng 2 hệ thống chỉ tiêu đánh giá phát triển xuất khẩu mặt hàng may mặc như sau :

1  Chỉ tiêu đánh giá phát triển xuất khẩu mặt hàng may mặc theo chiều rộng

- Sản lượng xuất khẩu :

Đây là chỉ tiêu định lượng phản ánh khối lương hàng may mặc được xuất khẩu sang thị trường nước ngoài của doanh nghiệp. Sản lượng tiêu thụ thể hiện cho năng lực sản xuất của doanh nghiệp. Sản lượng xuất khẩu hàng may mặc lớn chứng tỏ quy mô doanh nghiệp lớn, năng lực sản xuất cao.

Để đánh giá sự thay đổi sản lượng hàng may mặc xuất khẩu, ta có thể dựa vào hai chỉ tiêu sau :

+ Mức tăng tuyệt đối của sản lượng xuất khẩu :

∆Q = Q1 – Q0

Trong đó: ∆Q là số lượng tăng tuyệt đối của sản lượng xuất khẩu kỳ hiện tại so với kỳ gốc

Q1  là sản lượng hàng xuất khẩu ở kỳ hiện tại

Q0 là sản lượng hàng xuất khẩu ở kỳ gốc

Giá trị của ∆Q càng lớn thể hiện sự tăng lên càng mạnh sản lượng hàng may mặc xuất khẩu.

 + Tốc độ tăng trưởng sản lượng hàng may mặc xuất khẩu :

g   =

 Tốc độ tăng trưởng sản lượng hàng may mặc xuất khẩu nhanh hay chậm thể hiện hiện trạng xuất khẩu ở từng thời kỳ. Nếu tốc độ tăng trưởng giảm sẽ báo hiệu tốc độ phát triển xuất khẩu hàng may mặc đang bị chững lại. Còn g tăng mạnh thể hiện sự bứt phá trong phát triển xuất khẩu hàng may mặc.

Kim ngạch xuất khẩu :

Kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc là đại lượng đo lường tổng giá trị của mặt hàng may mặc tham gia xuất khẩu được thống kê theo từng quý hoặc từng năm. Thông qua chỉ tiêu kim ngạch xuất khẩu có thể đánh giá được doanh số bán hàng xuất khẩu trong một đơn vị thời gian là bao nhiêu, từ đó có thể so sánh được mức độ tăng giảm giá trị xuất khẩu qua các thời kỳ. Đây là chỉ tiêu quan trọng nhất trong việc đánh giá kết quả hoạt động xuất khẩu của bất kỳ một doanh nghiệp, tổ chức hay quốc gia nào.

Công thức tính : M = P x Q

Trong đó:        M : kim ngạch từ hoạt động xuất khẩu mặt hàng đó

P : Giá bán mặt hàng đó trên thị trường xuất khẩu

Q : Số lượng hàng hóa xuất khẩu

Tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu : ∆M = Mt – M0

Trong đó        ∆M : Sự thay đổi kim ngạch xuất khẩu

Mt : Kim ngạch xuất khẩu năm t

M0: Kim ngạch xuất khẩu năm gốc

Tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu :   g(%) = ∆M/M0  x 100%

Trong đó g : Tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu

Các chỉ tiêu M; ∆M và g thể hiện cho sự thay đổi về số lượng hay quy mô của mặt hàng xuất khẩu. Các chỉ tiêu ∆M và g càng lớn thì sự thay đổi trong quy mô xuất khẩu càng cao, chứng tỏ doanh nghiệp ngày một nâng cao được doanh số xuất khẩu.

2 Hệ thống chỉ tiêu đánh giá phát triển xuất khẩu hàng may mặc theo chiều sâu.

- Sự thay đổi về chất lượng hàng may mặc xuất khẩu : Phát triển xuất khẩu hàng may mặc không thể tách rời việc nâng cao chất lượng sản phẩm, bởi đây là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của sản phẩm trên thị trường. Chất lượng hàng may mặc không ngừng được nâng cao sẽ có tác dụng tích cực trong việc nâng cao giá trị và giá trị sử dụng cho sản phẩm, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh bằng cách tạo ra nhiều yếu tố vô hình như thương hiệu, uy tín. Điều này thực sự rất quan trọng trong việc nâng tầm giá trị doanh nghiệp, tạo lập tên tuổi và thương hiệu thu hút khách hàng.

Sự chuyển dịch cơ cấu mặt hàng may mặc xuất khẩu :Mục đích của sự chuyển dịch cơ cấu hàng may mặc xuất khẩu là điều chỉnh sự phát triển xuất khẩu theo hướng bền vững, hiệu quả hơn. Thực tế hiện nay, xu hướng phổ biến của các nước là thay thế xuất khẩu các mặt hàng may mặc gia công đơn giản, giá trị gia tăng thấp bằng những sản phẩm đẹp hơn, thời trang hơn, tinh xảo hơn, đòi hỏi nhiều chất xám và sáng tạo với giá trị gia tăng cao.

Sự chuyển dịch cơ cấu mặt hàng xuất khẩu được biểu hiện qua sự thay đổi tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu của mặt hàng  đó trong tổng kim ngạch xuất khẩu.

Công thức tính :

R (A) = M (A)/ M x 100%

Trong đó             R(A) : Tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng A

M(A) : Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng A

M : Tổng kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng

Sự chuyển dịch cơ cấu thị trường xuất khẩu : Phản ánh tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc sang một thị trường cụ thể trên tổng kim ngạch xuất khẩu. Mục đích nhằm khai thác hiệu quả hơn các thị trường tiêu thụ, tránh sự phát triển không đồng đều gây ra tình trạng mất cân bằng trong xuất khẩu. Sự chuyển dịch cơ cấu thị trường hàng may mặc sang thị trường EU không chỉ dừng lại ở việc nâng cao thị phần của thị trường EU so với toàn thế giới mà còn chuyển dịch thị phần giữa các nước trong khu vực EU với nhau.

Sự chuyển dịch phương thức xuất khẩu : Cơ cấu phương thức xuất khẩu phản ánh tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu bằng phương thức nào đó trong tổng kim ngạch xuất khẩu. Hiện nay xuất khẩu hàng may mặc sang EU gồm các phương thức xuất khẩu chủ yếu sau: Chiếm tỷ trọng lớn nhất là gia công xuất khẩu, tiếp đến xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu gián tiếp, xuất khẩu tại chỗ.. Mục địch của sự chuyển dịch phương thức xuất khẩu là nâng cao hiệu quả, tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm lớn hơn. Tuy nhiên thay đổi phương thức xuất khẩu cần phải phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu bên đặt hàng. Không thể nóng vội gây lãng phí trong việc đầu tư công nghệ sản xuất mới.

-Sự chuyển dịch cơ cấu các thành phần kinh tế tham gia xuất khẩu : Đó là việc thay đổi cơ cấu các thành phần kinh tế tham gia xuất khẩu hàng may mặc theo hướng hợp lý, hiệu quả hơn. Bằng việc đa dạng hóa các thành phần kinh tế tham gia xuất khẩu hàng may mặc như các tổ chức doanh nghiệp, hợp tác xã, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp Nhà nước ..sẽ tạo ra một môi trường cạnh tranh hơn, qua đó thúc đẩy năng lực và hiệu quả sử dụng vốn, tạo ra động lực cho phát triển xuất khẩu hàng may mặc.

Lợi nhuận xuất khẩu : Phản ánh kết quả cuối cùng của hoạt động xuất khẩu.

Công thức tính : P = TR  TC

Trong đó           P : Lợi nhuận từ hoạt động xuất khẩu

TR : Tổng doanh thu từ hoạt động xuất khẩu

TC : Tổng chi phí bỏ ra cho hoạt động xuất khẩu

–  Hiệu quả sử dụng nguồn lực thương mại : Đo lường mức độ sử dụng nguồn lực trong việc đạt tới những mục tiêu xác định trước.

Công thức tính :

Trong đó: HNL là hiệu quả sử dụng nguồn lực

TCNL là chi phí sử dụng nguồn lực đó

Nguồn lực sử dụng cho hoạt động xuất khẩu hàng may mặc bao gồm rất nhiều loại khác nhau. Trong đó quan trọng nhất là nguồn lực con người, nguồn lực tài chính, nguồn lực công nghệ…

Cụ thể :

Hiệu quả sử dụng vốn = Lợi nhuận/vốn kinh doanh

Hiệu quả sử dụng lao động = Lợi nhuận/tổng số lao động

Năng suất lao động = Doanh thu / Tổng số lao động