Các chỉ tiêu khả năng sinh lời trong hoạt động của doanh nghiệp sản xuất

Tối đa hóa lợi nhuận là mục tiêu quan trọng nhất của tất cả các DN. Do vậy, khi phân tích hiệu quả hoạt động, các nhà phân tích cần chú trọng sử dụng nhóm chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lời. Các chỉ tiêu thuộc nhóm này thường được biểu thị dưới dạng hệ số hoặc tỷ lệ (%). “Khả năng sinh lời” càng lớn chứng tỏ hoạt động của DNSX càng có hiệu quả và ngược lại.

Công thức (12) cho thấy: để đảm bảo tăng trưởng ổn định, DN cần ROS luôn dương, tức là hệ số chi phí (Hc) phải luôn < 1. Vấn đề đặt ra cho nhà quản trị là quản trị hoạt động như thế nào để Hc là nhỏ nhất. Việc ứng xử với từng loại chi phí cũng như quản trị các dòng thu nhập đòi hòi các nhà quản trị luôn hướng tới việc hoạch định và thực thi các chiến lược marketing một cách hiệu quả nhất

Trong đó: “Tài sản” (Assets) được sử dụng để tính ROA là giá trị trung bình giữa hai thời điểm đầu năm và cuối kỳ của chỉ tiêu tổng cộng tài sản trên bảng cân đối kế toán (Average Assets, ký hiệu là AA) [34], đó cũng chính là chỉ tiêu “Vốn kinh doanh bình quân”. Do vậy, ROA còn được gọi là “Hệ số sinh lời ròng của vốn kinh doanh”.

Công thức (13) cho biết, bình quân mỗi đồng vốn DN sử dụng vào hoạt động kinh doanh trong một kỳ phân tích thì thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế. Chỉ tiêu này phản ánh khả năng sinh lời của vốn kinh doanh sau khi DN đã thực hiện nghĩa vụ với các bên cho vay và nhà nước. ROA dương là cơ sở để DN có tăng trưởng từ nội lực.

Trong đó: AE là “Vốn chủ sở hữu bình quân” (Average Equity)

Công thức (14) cho biết: bình quân 1 đồng vốn chủ sở hữu đầu tư trong DN qua mỗi thời kỳ nhất định tạo ra được bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế.

Công thức (15) cho biết, bình quân mỗi đồng vốn được đưa vào hoạt động kinh doanh thì tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận trước thuế và lãi vay. Chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ hiệu quả sử dụng vốn của DN là tốt, góp phần nâng cao khả năng thu hút vốn đầu tư của DN. Trong công thức này, EBIT có 3 phần: “NP” thuộc chủ sở hữu; “I” thuộc về chủ nợ; “T” thuộc về Nhà nước do tạo môi trường kinh doanh bình đẳng và thuận lợi cho DN. Như vậy, nếu khả năng sinh lời của vốn càng lớn sẽ càng tạo thêm sức hút mạnh mẽ đối với những người góp vốn, cũng như những người cho vay và sự quan tâm của Chính phủ. Trên cơ sở đó, giúp cho DN có được nguồn tài trợ cho hoạt động kinh doanh ngày càng lớn, ổn định hơn.

Như vậy, khả năng sinh lời thực chất phản ánh một đơn vị yếu tố đầu vào đem lại cho DNSX mấy đơn vị lợi nhuận; hoặc hàm lượng đơn vị lợi nhuận chiếm bao nhiêu trong một đơn vị đầu ra.