Các chiến lược tăng trưởng xanh ở Việt Nam

Để thực thi được chính sách TTX cần xây dựng được chiến lược TTX. Chiến lược TTX cần thực hiện đồng bộ từ cấp quốc gia đến cấp doanh nghiệp. Chiến lược TTX chia thành các cấp độ sau: (1) cấp quốc gia; (2) cấp địa phương/thành phố; (3) cấp bộ/ngành; và (4) cấp doanh nghiệp. TTX được đặc biệt chú trọng ở các nước thuộc OECD như Canada, Mỹ, Đức, Pháp, Nhật Bản… Các nước này đều có chiến lược quốc gia về TTX  và từ chiến lược quốc gia đó xây dựng chiến lược cho các thành phố/bang. Ở cấp ngành có nghiên cứu TTX cho ngành ôtô ở Nhật, TTX cho ngành Thép ở Đan Mạch; TTX cho các tập đoàn thiết bị điện tử ở Mỹ. Các doanh nghiệp cũng triển khai hoạt động theo hướng TTX từ các ngành trực thuộc. Ở Châu Á, Hàn Quốc là một trong những quốc gia đi đầu về xây dựng chiến lược TTX quốc gia [64]. Nhằm tạo điều kiện thúc đẩy TTX, chính phủ các nước OECD đã xây dựng các cơ chế, chính sách, các quy định nhằm hướng dẫn các ngành, doanh nghiệp triển khai TTX một cách dễ dàng và thuận lợi; trong đó tập trung vào việc tuân thủ các quy định về môi trưởng và xã hội. Tại Việt Nam đã có Chiến lược TTX quốc gia, chiến lược TTX các tỉnh. Ở cấp bộ/ngành, các bộ/ngành không xây dựng chiến lược TTX của bộ mà ban hành kế hoạch hành động của ngành trực thuộc bộ. Ở cấp doanh nghiệp, các doanh nghiệp Việt Nam cũng chưa xây dựng chiến lược TTX cho doanh nghiệp mà chỉ có các chương trình, hành động theo kế hoạch hành động của bộ/ngành chủ quản.

  • Tăng trưởng xanh cấp quốc gia

 Tại Việt Nam, năm 2012 Thủ tướng chính phủ ký QĐ 1393/QĐ-TTg/2012 về việc phê duyệt chiến lược quốc gia về TTX [4] với những mục tiêu, nhiệm vụ chiến lược và phân công thực hiện cụ thể.

TTX, tiến tới nền kinh tế các bon thấp, làm giàu vốn tự nhiên trở thành xu hướng chủ đạo trong phát triển kinh tế bền vững; giảm phát thải và tăng khả năng hấp thụ khí nhà kính dần trở thành chỉ tiêu bắt buộc và quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội. Mục tiêu cụ thể bao gồm:

  • Tái cấu trúc và hoàn thiện thể chế kinh tế theo hướng xanh hóa các ngành hiện có và khuyến khích phát triển các ngành kinh tế sử dụng hiệu quả năng lượng và tài nguyên với giá trị gia tăng cao;
  • Nghiên cứu, ứng dụng ngày càng rộng rãi công nghệ tiên tiến nhằm sử dụng hiệu quả hơn tài nguyên thiên nhiên, giảm cường độ phát thải khí nhà kính, góp phần ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu;
  • Nâng cao đời sống nhân dân, xây dựng lối sống thân thiện với môi trường thông qua tạo nhiều việc làm từ các ngành công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ xanh, đầu  tư vào vốn tự nhiên, phát triển hạ tầng

Để đạt được các mục tiêu TTX quốc gia thì ngoài việc thực hiện chiến lược TTX đồng bộ ở các cấp độ thì cần phải thực hiện tốt các hoạt động hỗ trợ sau [65]:

  • Định hướng cầu đối với hàng hóa và dịch vụ xanh;
  • Nâng cao khả năng cung cấp hàng hóa và dịch vụ xanh;
  • Tạo dựng thị trường và hỗ trợ các hệ thống cho sản phẩm xanh;
  • Tạo việc làm xanh;
  • Bồi dưỡng nhân lực xanh cần được ưu tiên;
  • Nghiên cứu, triển khai công nghệ xanh và cải tiến công nghệ xanh;
  • Xây dựng lại cơ sở hạ tầng quốc

Kế hoạch hành động TTX bao gồm 4 chủ đề chính:

  • Xây dựng thể chế và kế hoạch TTX tại địa phương
  • Giảm cường độ phát thải khí nhà kính và thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo
  • Thực hiện xanh hóa sản xuất
  • Thực hiện xanh hóa lối sống và tiêu dùng bền vững