Các nguyên tắc Quản lý nhà nước về Đấu thầu mua sắm công

Về cơ bản có thể hiểu nguyên tắc là hệ thống các quan điểm, tư tưởng được tổ chức công nhận, đóng vai trò là kim chỉ nam, định hướng toàn bộ hoặc một giai đoạn nhất định của tổ chức và đòi hỏi các cá nhân trong tổ chức đó phải tuân theo trong quá trình thực hiện. Về cơ bản QLNN về ĐTMSC có một số nguyên tắc sau:

Nguyên tắc đảm bảo tính cạnh tranh

Cạnh tranh trong QLNN về ĐTMSC có nghĩa là tất cả nhà thầu đáp ứng yêu cầu đều được phép tham gia đấu thầu và tự do cạnh tranh với các nhà thầu khác về các yếu tố chất lượng, giá cả của sản phẩm, điều kiện bảo hành, bảo trì, dịch vụ hậu mãi…để có cơ hội trúng thầu.

Nguyên tắc đảm bảo tính cạnh tranh trong QLNN về ĐTMSC xuất phát từ bản chất nguồn vốn ngân sách nhà nước do nhân dân đóng góp để thực hiện hoạt động ĐTMSC, do vậy khi tổ chức lựa chọn nhà thầu, việc đảm bảo “tính cạnh tranh” sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cơ quan mua sắm.

Trong quá trình thực hiện chức năng QLNN về ĐTMSC, đỏi hỏi các cơ quan, tổ chức và cá nhân phải làm việc khách quan, tuân thủ pháp luật và tạo mọi cơ hội và điều kiện để có thể thu hút được nhiều nhà thầu tham gia dự thầu với cơ hội và khả năng cạnh tranh bình đẳng với nhau trong việc được lựa chọn là đơn vị trúng thầu được cung cấp các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ cho nhà nước theo quy định. Do đó, không cá nhân hay tổ chức nào được phép thao túng quá trình lựa chọn nhà thầu để làm lợi cho riêng mình hay cho người khác, hoặc thực hiện các biện pháp làm giảm tính cạnh tranh trong ĐTMSC. Để đảm bảo được tính cạnh tranh trong đấu thầu, thông tin về gói thầu cần phải được phổ biến một cách rộng rãi để thu hút được càng nhiều nhà thầu tham gia càng tốt và không được lạm dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu không cạnh tranh hoặc ít tính cạnh tranh (như chỉ định thầu, đấu thầu hạn chế).

Nguyên tắc đảm bảo tính công bằng

Nguyên tắc công bằng trong QLNN về ĐTMSC được hiểu là trong quá trình tổ chức đấu thầu, mọi cơ quan, tổ chức và cá nhân phải thực hiện đối xử công bằng, bình đẳng như nhau và phải hết sức tôn trọng quyền lợi các bên liên quan và nhà thầu tham dự thầu, không được phân biệt đối xử hoặc đối xử thiên vị hoặc có những hành vi thiếu công bằng (thông thầu, quân xanh quân đỏ, dàn xếp cuộc thầu, cung cấp thông tin không đầy đủ giữa các nhà thầu…) giữa các nhà thầu để làm ảnh hưởng đến kết quả đấu thầu. Ngoài ra, mọi thông tin liên quan đến quá trình tổ chức đấu thầu đều phải được công khai theo quy định đến tất các nhà thầu, để các nhà thầu có cơ hội tiếp cận như nhau trong quá trình tham gia đấu thầu.

Nguyên tắc đảm bảo tính minh bạch

Nguyên tắc minh bạch trong QLNN về ĐTMSC được hiểu là mọi thông tin trong ĐTMSC (gồm các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực ĐTMSC, Kế hoạch đấu thầu, Hồ sơ mời thầu, Kết quả lựa chọn nhà thầu…) được công khai, minh bạch trên website của Chính phủ, website chuyên về đấu thầu của quốc gia, các phương tiện thông tin truyền thông, báo chí, đặc biệt là báo, tạp chí chuyên ngành về đấu thầu nhằm tạo cơ hội cho mọi người dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, tìm hiểu (trừ các gói thầu cần bí mật thông tin để đảm bảo an ninh, quốc phòng và lợi ích quốc gia).

Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả kinh tế

Hiệu quả kinh tế trong công tác QLNN về ĐTMSC là việc sử dụng một cách có hiệu quả, tiết kiệm nguồn vốn của Nhà nước. Việc sử dụng các nguồn vốn của Nhà nước có thể mang lại hiệu quả ngắn hạn cho dự án và hiệu quả dài hạn về kinh tế – xã hội.

Nguyên tắc hiệu quả kinh tế trong QLNN về ĐTMSC được hiểu là trong công tác QLNN về ĐTMSC các cơ quan, tổ chức và cá nhân phải luôn quan tâm đến hiệu quả kinh tế trong việc tiết kiệm chi phí của ngân sách nhà nước sao cho việc quá trình đấu thầu được tiến hành nhanh chóng, đơn giản, hiệu quả tiết kiệm cho ngân sách (giá trúng thầu không vượt so với giá của kế hoạch đấu thầu được phê duyệt), để lựa chọn được nhà thầu phù hợp (có năng lực kỹ thuật, tài chính, kinh nghiệm tốt) giúp Chính phủ tối ưu hóa được hoạt động mua sắm.