Các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu cao su của Việt Nam.

Xuất khẩu cao su cũng như bất cứ hoạt động xuất khẩu hàng hóa nào khác của doanh nghiệp cũng chịu tác động của môi trường kinh doanh. Môi trường kinh doanh của doanh nghiệp được hiểu như  là tập hợp những điều kiện, yếu tố bên trong và bên ngoài có ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Có nhiều cách phân loại môi trường kinh doanh của doanh nghiệp nhưng phổ biến nhất là cách liệt kê hoặc phân nhóm các yếu tố hợp thành môi trường kinh doanh theo hai dạng, đó là môi truơng vi mô và môi trường vĩ mô.

1. Môi trường vi mô của doanh nghiệp : gồm các nhóm yếu tố thuộc môi trường tác nghiệp vá nhóm yếu tố thuộc môi trường bên trong của doanh nghiệp.

1.1  Môi trường tác nghiệp: các yếu tố trong môi trường này bao gồm khách hàng, người cung ứng, đối thủ cạnh tranh, trung gian thương mại và cuối cùng là công chúng.

- Khách hàng : là cá nhân, nhóm người, doanh nghiệp có nhu cầu và có khả năng thanh toán về hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp mà chưa được đáp ứng và mong được thỏa mãn. Đây là lực lượng tạo ra khả năng mặc cả của người mua. Thị trường của doanh nghiệp là tập hợp các khách hàng rất đa dạng, khác nhau về lứa tuổi, giới tính, mức thu nhập, nơi cư trú….Người ta có thể căn cứ vào các tiêu thức khác nhau để phân chia khách hàng nói chung thành các nhóm khách hàng khác nhau, như phân chia theo phạm vi địa lý thì có khách hàng trong vùng, trong địa phương; trong nước, ngoài nước…Mỗi nhóm có đặc trưng riêng, phản ánh quá trình mua sắm của họ và những đặc điểm này sẽ là gợi ý quan trọng để doanh nghiệp đưa ra biện pháp phù hợp thu hút khách hàng.

- Người cung ứng : là các tổ chức, doanh nghiệp cung ứng hàng hóa dịch vụ cần thiết cho doanh nghiệp và các đối thủ cạnh tranh. Doanh nghiệp phải xác định số lượng, chủng loại mặt hàng, sự lớn mạnh và khả năng  cung ứng của nguồn hàng trong hiện tại lẫn tương lai. Đây là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu của doanh nghiệp, đặc biệt trong hoạt động xuất khẩu cao su của Việt Nam. Vì thế, các doanh nghiệp xuất khẩu cao su cần nắm rõ đặc điểm của những nguồn hàng , rồi trên cơ sở đó tiến hành lựa chọn nguồn cung hàng tốt nhất về chất lượng, giá cả và sự ổn định.

-  Đối thủ cạnh tranh : là những đơn vị có mặt hàng giống như mặt hàng của doanh nghiệp hoặc có khả năng thay thế lẫn nhau. Đây là yếu tố hết sức phức tạp đối với doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa nói chung và xuất khẩu cao su nói riêng. Nếu đối thủ cạnh tranh càng yếu, doanh nghiệp có cơ hội để tăng giá bán và thu được nhiều lợi nhuận hơn. Ngược lại, khi các dối thủ cạnh tranh hiện tại mạnh thì sự cạnh tranh cả về giá là đáng kể, mọi cuộc cạnh tranh về giá cả đều dẫn đến những tổn thương. Việc hiểu rõ đối thủ cạnh tranh của mình trong môi trường kinh doanh không phải là việc đơn giản , hơn nữa lại là môi trường kinh doanh quốc tế cạnh tranh gay gắt, khốc liệt. Do vậy mà kinh doanh quốc tế thường hàm chứa tính rủi ro cao.

- Các trung gian thương mại : là các cá nhân, tổ chức giúp doanh nghiệp tuyên truyền, quảng cáo, phân phối hàng hóa và bán hàng đến tận tay người tiêu dùng . Trong thương mại quốc tế, hệ thống các trung gian thương mại có ý nghĩa rất quan trọng, là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng.

- Công chúng : là bất kì nhóm người nào có một quyền lợi thực tế và hiển nhiên hay tác động đến khả năng doanh nghiệp nhằm trở thành đối tượng của doanh nghiệp, bao gồm công luận, chính quyền, công chúng tích cực và công chúng nội bộ doanh nghiệp. Đối với yếu tố này, trong hoạt động xuất khẩu cao su, các daonh nghiệp cần quan tâm bỏ ra thời gian, chi phí để hướng dẫn công chúng ( như việc các doanh nghiệp xuất khẩu cao su liên kết với nhau trên cơ sở phối kết hợp với Nhà nước để hình thành một cách hệ thống ), thấu hiểu nhu cầu, ý kiến và liên kết họ nhằm thực hiện mục tiêu đề ra.

1.2  Môi trường bên trong doanh nghiệp xuất khẩu :

Nhân tố này bao gồm các tiềm năng và các mục tiêu của doanh nghiệp. Mỗi doanh nghiệp xuất khẩu có một số tiềm năng phản ánh thực lực của doanh nghiệp trên thị truờng. Khi đánh giá đúng đắn tiềm năng của doanh nghiệp cho phép xây dựng chiến lược, kế hoạch kinh doanh; tận dụng tối đa thời cơ với chi phí thấp để mang lại hiệu quả trong kinh doanh. Các yếu tố quan trọng để đánh giá tiềm năng của doanh nghiệp so với các đối thủ cạnh tranh bao gồm: sức mạnh về tài chính, trình độ quản lí và kĩ năng của con người trong hoạt động kinh doanh xuất khẩu, tình hình trang thiết bị hiện có, nhãn hiệu hàng hóa và uy tín của doanh nghiệp, sự đúng đắn của mục tiêu kinh doanh và khả năng kiên định trong quá trình thực hiện hướng tới mục tiêu….

2. Môi trường vĩ mô của doanh nghiệp.

Đây là những yếu tố không thể kiểm soát được, doanh nghiệp phải chịu sự chi phối và tìm cách thích ứng với chúng. Bên cạnh đó cũng cần phải chú ý thêm rằng, phạm vi hoạt động của doanh nghiệp ngoại thương không chỉ bó hẹp trong nội địa mà còn mở rộng ra cả thị trường quốc tế. Vì thế, doanh nghiệp xuất khẩu phải đương đầu  với ít nhất hai mức độ yếu tố không thể kiểm soát được chúa không phải một như doanh nghiệp thương mại trong nước.

2.1  Môi trường kinh tế

Thực trạng nền kinh tế và xu hướng trong tương lai có ảnh hưởng đến thành công và chiến lược của một doanh nghiệp. Các nhân tố chủ yếu mà nhiều doanh nghiệp thường phân tích là: tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế, lãi suất, tỷ giá hối đoái và tỷ lệ lạm phát. Đây là các yếu tố tác động đến sức mua của khách hàng và dạng tiêu dùng hàng hóa, chúng quy định cách thức doanh nghiệp xuất khẩu cao su sử dụng các nguồn lực của mình.

2.2  Môi trường công nghệ

Đây là loại nhân tố có ảnh hưởng lớn, trực tiếp cho các chiến lược kinh doanh của các lĩnh vực ngành cũng như nhiều doanh nghiệp .Thế kỷ XX là thế kỷ của khoa học và công nghệ. Do đó việc phân tích, phán đoán sự biến đổi công nghệ là rất quan trọng và cấp bách hơn bao giờ hết. Sự thay đổi của công nghệ đương nhiên ảnh hưởng tới chu kỳ sống của một sản phẩm hay một dịch vụ. Hơn nữa sự thay đối công nghệ cũng ảnh hưởng tới các phương pháp sản xuất, nguyên vật liệu cũng như thái độ ứng xử của người lao động. Kỹ thuật và công nghệ là cơ sở cho yếu tố kinh tế, bao gồm các yếu tố về cơ sở vật chất kỹ thuật của nền kinh tế quốc dân, tiến bộ kỹ thuật và khả năng ứng dụng kỹ thuật trong hoạt động kinh doanh, chiến  lược phát triển kỹ thuật, công nghệ của nền kinh tế .

2.3  Môi trường văn hóa – xã hội

Nhân tố này ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống và hành vi của con người, qua đó, ảnh hưởng tới hành vi mua sắm của khách hàng , gồm : dân số và xu hưống vận động , các hộ gia đình và xu hướng vận động , sự di chuyển của dân cư … Doanh nghiệp cũng phải tính đến thái độ tiêu dùng , sự thay đổi của tháp tuổi , tỷ lệ kết hôn và sinh đẻ …Trình độ dân trí ngày càng cao đã , đang và sẽ là một thách thức cho các nhà sản xuất . Yếu tố văn hóa xã hội này là điều mà các doanh nghiệp xuất khâu phải luôn chú ý đến nếu không muốn bị  coi là “ người nước ngoài” trong kinh doanh quốc tế .” Người nước ngoài “ ở đây theo nghĩa văn hóa của nước chủ nhà xa lạ đối với doanh nghiệp xuất khẩu

2.4   Môi trường tự nhiên và cơ sở hạ tầng

Cao su là một loại nông phẩm mang tính mùa vụ rõ nét , do vậy các yếu tố về yếu tố tự nhiên và cơ sở hạ tầng gây ra những áp lực nhất định cho việc sản xuất , chế biến và tiêu thụ cho mặt hàng này . Chúng bao gồm các yếu tố về trình độ hiện đại của cơ sở hạ tầng sản xuẩt : đường xá giao thông thông tin liên lạc …; các yểu tố thuộc về môi trường tụ nhiên như thời tiết ,khi hậu … ảnh hưởng đến tình hình cung cao su. Các nhà chiến lược khôn ngoan thường có những quan tâm đến môi trường khí hậu và sinh thái . Đe dọa của những thay đổi không dự báo được đôi khi đã được các doanh nghiệp mà sản xuất , dịch vụ của họ có tính mùa vụ xem xét một cách cẩn thận .

2.5  Môi trường chính phủ, luật pháp và chính trị

Để thành công trong kinh doanh, các doanh nghiệp phải phân tích, dự đoán về chính trị và pháp luật cùng xu hướng vận động của nó, bao gồm: sự ổn định về chính trị, đường lối ngoại giao; sự cân bằng các chính sách của Nhà nước, vai trò và chiến lược phát triển kinh tế của Đảng và Chính phủ…Các nhân tố chính phủ, luật pháp và chính trị tác động đến doanh nghiệp theo các hướng khác nhau. Chúng có thể tạo ra cơ hội, trở ngại, thậm chí là rủi ro thật sự cho doanh nghiệp. Môi trường luật pháp điều chỉnh các quan hệ thương mại quốc tế không chỉ là luật pháp của mỗi quốc gia, mà còn là luật pháp quốc tế như các Hiệp ước, Điều ước quốc tế, các Hiệp định thương mại song phương, đa phương….