Chi tiêu công là gì?

1       Lí luận chung về chính phủ

Khái niệm chính phủ

Chính phủ là: Một tổ chức được thiết lập để thực thi những quyền lực nhất định, điều tiết hành vi của các cá nhân sống trong xã hội nhằm phục vụ cho lợi ích chung của xã hội đó và tài trợ cho việc cung cấp các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu mà xã hội đó có nhu cầu.

Chức năng của chính phủ

Chính phủ có chức năng chính là phân bổ nguồn lực trong xã hội một cách hiệu quả, phân phối thu nhập và đảm bảo công bằng xã hội. Ngoài ra, chính phủ còn có chức năng ổn định nền kinh tế vĩ mô và đại diện cho quốc gia trên trường quốc tế nhưng trong phạm vi của đề tài chúng tôi chỉ đề cập đến 2 chức năng đầu tiên.

  • Một là, phân bổ nguồn lực nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế đạt như mức xã hội mong muốn. Biểu hiện của chức năng này là chính phủ đứng ra cung cấp các hàng hóa công cộng, điều tiết các nguồn đầu tư vào các ngành, các vùng theo qui hoạch chung, khắc phục các thất bại của thị trường.
  • Hai là, phân phối lại thu nhập và đảm bảo công bằng xã hội. Đây là chức năng quan trọng của chính phủ để đất nước phát triển toàn diện và nâng cao mức sống người dân thông qua các chính sách hỗ trợ hay các biện pháp hành chính.

2       Lí luận chung về chi tiêu công

Nhiệm vụ của chi tiêu công

  • Trợ cấp xã hội cho các thành viên trong xã hội, mà không có khả năng tự đảm bảo cuộc sống cho mình( thương binh, người tàn tật, nạn nhân chiến tranh…).
  • Đảm bảo bảo hiểm bắt buộc cho những trường hợp bệnh tật, thất nghiệp.
  • Sản xuất và tiêu thụ hàng hóa công cộng đáp ứng đòi hỏi của xã hội.

Những hình thức chi tiêu công

  • Nuôi dưỡng bộ máy của khu vực công.
  • Trợ cấp cho các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa.
  • Trợ cấp cho các đối tượng thuộc diện trợ cấp và bảo hiểm xã hội

3       Phạm vi tác động của chi Tiêu công

Phạm vi tác động của chương trình chi tiêu công bao gồm:

  • Những người nhận trực tiếp lợi ích của chương trình hay chính là đối tượng của chương trình chi tiêu công đó.
  • Những người nhận không hoàn lại hoặc trong điều kiện ưu đãi lợi ích nào đó nhờ khu vực công.
  • Nhóm những người mà kết quả cuối cùng lợi ích được mở rộng nhờ chương trình chi tiêu công nào đó hay là những đối tượng gián tiếp hưởng lợi từ chương trình.

4       Chuyển dời lợi ích và tác động biến dạng của chi tiêu công

Một đặc điểm tạo nên sự đặc biệt của hàng hóa công nói chung và hàng hóa giáo dục nói riêng đó là các ngoại tác mà nó mang lại. Do vậy lợi ích của nó mang lại rất rộng và khó kiểm soát. Một chương trình chi tiêu công có thể không đem lại toàn bộ lợi ích cho đối tượng của chương trình mà một phần lợi ích lan tỏa được chuyển qua cho những người khác trong xã hội. Đó là sự chuyển dời lợi ích của chương trình chi tiêu công.

Bên cạnh đó, trong quá trình thực hiện chương trình có nhiều sự thất thoát, sử dụng nguồn lực không đúng mục đích của chương trình mà nhà nước không thể quản lí được. Đó chính là những tác động biến dạng của chương trình. Những tác động này gây ảnh hưởng tới hiệu quả của chương trình. Vì vậy, khi thực hiện chương trình cần phải có giải pháp sao cho biến dạng của chương trình là ít nhất.