Chính sách đầu tư phát triển giáo dục của các nước trên thế giới

1.   Đầu tư cho giáo dục ở mỹ:

Tất cả mọi xã hội đều phải giải quyết các vấn đề cơ bản liên quan tới bản chất và mục đích của hệ thống giáo dục của họ, nhưng Mỹ là quốc gia đầu tiên trên thế giới giải quyết các vấn đề đó trên cơ sở một nền dân chủ.

Trong quá trình xây dựng và phát triển của mình, Mỹ đặc biệt quan tâm đến giáo dục. Do đặc thù đa dạng và linh hoạt của mình, do có những chiến lược đúng đắn cho giáo dục và đào tạo, đội ngũ các nhà tri thức được đào tạo cơ bản cùng với sự phát triển vượt bậc đi trước của khoa học công nghệ, hệ thống giáo dục Mỹ có những bước tiến dài và đạt được nhiều thành tựu rất cao với quy mô lớn.

Đầu tư cho giáo dục chiếm một tỷ trọng không nhỏ trong tổng GDP của Mỹ, hầu như mỗi năm Mỹ đều dành khoản 5- 6% ngân sách trong tổng GDP để chi tiêu giáo dục, nếu tính ra tiền  đó thật sự là con số khủng lồ bởi vì không phải quốc gia nào cũng chịu đầu tư một khoản tiền quá lớn như vậy cho giáo dục Không những thế, sự ước tính đầu tư cho giáo dục Mỹ càng ngày càng tăng; điều đó chứng tỏ rằng người Mỹ quan tâm giáo dục và mong muốn phát triển, hoàn thiện nền giáo dục của mình hơn nữa.

Giáo dục của Mỹ chủ yếu được cung cấp bởi khu vực công, có kiểm soát và tài trợ đến từ 3 cấp độ: liên bang, tiểu bang và địa phương. Giáo dục trẻ em là bắt buộc, đối với người Mỹ trẻ em là đối tượng rất quan trọng và đặc biệt phải lưu ý nhiều hơn; bởi vì đó là tương lai của nước Mỹ. Năm 2006-2007, Mỹ dành khoảng $553 tỷ cho tiểu học và trung học, và nó chiếm khoảng 4.2% trong tổng GDP của cả nước.

Đầu tư cho giáo dục không chỉ là việc tăng chi cho các cấp, ngành học mà phải đảm bảo mức lương dành cho người lao động hoạt động trong ngành nghề này, có mức lương hợp lý họ sẽ dành toàn bộ sức mình cho giáo dục. Nhìn vào bảng trên ta có thể ước tính lương cơ bản của một giáo viên là khoảng trên $3000-5500/ tháng.

Bên cạnh đó, Mỹ cũng có nhiều chương trình hỗ trợ sinh viên như là: chương trình cho vay vốn;  sinh viên vay vốn liên bang sẽ đóng thanh toán hàng tháng bằng 15% thu nhập của họ, để hoàn trả cho đến khi nào hết nợ, nếu trong vòng 25 năm mà chưa trả hết nợ thì số dư nợ còn lại sẽ được miễn, áp dụng thi hành từ năm 2014. Như vậy có thể nói, Mỹ đã đầu tư một cách toàn diện cho nền giáo dục của mình

2.   Đầu tư cho giáo dục ở Philippines:

Dù là một nước đang phát triển, nhưng nền giáo dục Philippines từng là một nền GD tiên tiến của Châu Á, với hệ thống GD tiểu học, cơ sở, trung học và đại học uy tín. Tuy nhiên, theo bảng xếp hạng các trường Đại học và cao đẳng trên toàn cầu của tổ chức Quacquarelli Symonds có trụ sở tại London, hiện không có một trường  Đại học hàng đầu nào của Philippines được lọt vào top 300. Trong “Báo cáo về cạnh tranh toàn cầu năm 2011” do Diễn đàn Kinh tế Thế giới công bố mới đây, Philippines cũng chịu cảnh tụt hạng tương tự. Trong số 138 nền kinh tế, hệ thống giáo dục Philippines được xếp ở vị trí 68. Còn trong khối ASEAN, Philippines đứng sau Singapore, Brunei, Malaysia, Indonesia, Thái Lan và Việt Nam. Hệ thống giáo dục Philippines đang suy giảm dần theo từng thập kỷ – hậu quả từ sự thất bại của các chính quyền trong việc đầu tư một cách kém hiệu quả vào lĩnh vực này.

Quản lí giáo dục hạn chế, thiếu đầu tư của nhà nước, chất lượng giáo dục thấp không đủ tạo nên những bộ não bắt kịp thời đại… – giáo dục Philippines đang đứng trước sức ép cải cách và thật khó để bắt đầu từ đâu khi mà vấn đề ngân sách vẫn là bài toán không lời giải. Giáo dục Philippines đang có vô vàng khó khăn. Năm 2010 nước này thiếu 57.930 phòng học, 7,8 triệu cuốn sách giáo khoa và 20.874 giáo viên. . Hệ thống 45.000 trường công từ tiểu học đến cao đẳng của Philippines hiện đang thiếu ít nhất 2,5 triệu ghế ngồi và khoảng 60.000 phòng học. Chỉ 6 trong số 1.000 học sinh tốt nghiệp lớp 6 sẵn sàng tâm thế vào học trung học; chỉ 2 trong số 100 học sinh trung học học tiếp lên được cao đẳng; chỉ 19 trong số 100 giáo viên trường công tự tin và có năng lực dạy tiếng Anh; xếp hạng quốc tế, học sinh Philippine đứng thứ 41 về kiến thức khoa học và thứ 42 về toán trong 45 nước nghiên cứu…Ngân sách giáo dục tính bình quân cho mỗi học sinh chỉ đạt 150 USD/năm, một con số nhỏ nhoi so với nước lân cận Thái Lan đầu tư trung bình 950 USD cho mỗi HS/năm. Chưa kể là tổng số học sinh tăng bình quân hàng năm 2,8% trong khi ngân sách cho giáo dục dậm chân tại chỗ. Ngân sách giáo dục năm 2005 có tăng 2,5 tỉ P (đơn vị tiền Philippine) so với năm 2004 nhưng thực chất xét tỉ lệ với tổng ngân sách quốc dân thì “miếng bánh” cho giáo dục giảm từ 13,65% năm 2004 xuống 12,35% năm 2005.

Ngân sách dành cho Bộ Giáo dục của nước này trong năm 2012 sẽ được tăng thêm 12,5% lên 238,8 tỷ peso (5,5 tỷ USD), so với 207,3 tỷ peso của năm 2011. Điều đó cũng nói lên rằng nhu cầu về GD là rất lớn.Chất lượng giáo dục Philippine đang suy giảm liên tục, giáo dục tiểu học và trung học thất bại trong việc tạo nên một thế hệ công dân có trách nhiệm, ham muốn lao động và có ước nguyện. Những lí do hàng đầu cho sự suy giảm này bởi trước tiên nước này không đầu tư đủ cho hệ thống giáo dục và thứ hai là tổ chức giáo dục được quản lí một cách yếu kém.

Sức ép cải cách đang đặt lên vai các quan chức giáo dục Philippine và họ cũng khó mà làm thay đổi bộ mặt giáo dục một cách tức thời, đây là một vấn đề mang tính lâu dài và phụ thuộc vào quan điểm ưu tiên giáo dục của chính phủ. Bộ Giáo dục Philippine đang đề xuất một khung chi tiêu ngân sách 5 năm cho giáo dục cơ bản để có thể thực hiện một chiến lược dài hạn xây đủ phòng học và cung ứng đủ trang thiết bị giáo dục khác. Bộ Giáo dục ước tính sẽ cần tăng 8 đến 9% ngân sách hàng năm trong 5 năm tới để thực hiện có hiệu quả các cải cách giáo dục.

3.   Đầu tư cho giáo dục ở Nam Phi:

Là quốc gia độc lập từ năm 1961, Cộng hoà Nam Phi có nền kinh tế, chính trị ổn định. Nền giáo dục của Nam Phi được xem là hệ thống quyền lợi cơ bản mà tất cả mọi người dân có quyền được hưởng. Nền giáo dục của Nam Phi được chia ra làm 3 cấp độ:

  • Cấp 1: Giáo dục và đào tạo tổng quát: bắt đầu từ lớp R (khi trẻ được 4 tuổi) cho tới lớp 9. Nó tương đương với tiêu chuẩn giáo dục và đào tạo cơ bản cho người lớn.
  • Cấp 2: Giáo dục và đào tạo bổ túc: bao gồm các lớp từ 10 đến 12 tương đương với cấp độ từ 2 đến 4 trong khung tiêu chuẩn quốc gia
  • Cấp 3: Cao học : bao gồm một loạt những bằng cấp, chứng chỉ, chứng nhận thậm chỉ cả những bằng cấp sau tiến sỹ.

Có thể nói Nam Phi là quốc gia đầu tư cho giáo dục nhiều nhất so với các nước ở châu Phi.Năm 2010, tỷ lệ biết chữ là 88,0% và Nam Phi được liệt kê 107 doanh của 180 quốc gia trên thế giới trong danh sách biết chữ. Tại đất nước này, chi tiêu cho giáo dục chiếm 5,3% GDP và chiếm từ 18 – 20% tổng chi tiêu của chính phủ. Theo bảng thống kê chi tiêu công cho giáo dục từ năm 1995 – 2009, mức chi có chiều hướng đi xuống. Trong 3 năm 2000 –  2002 , mức chi cho y tế là cao nhất, chiếm 23,45% tổng chi tiêu công. Nhưng sau đó, con số giảm dần và cho đến nay, mức chi cũng không vượt quá 20%. Theo số liệu mới nhất, trong năm 2011, chi tiêu của chính phủ cho lĩnh vực này là hơn 189 tỉ Rand.

Theo bảng xếp hạng của trang web www.nationmaster.com, ở mỗi cấp học, chi tiêu cho giáo dục ở Nam Phi cũng khác nhau. Chỉ tiêu được đưa ra để nghiên cứu là chi tiêu cho mỗi học sinh ở mỗi cấp học, được tính bằng tỉ lệ phần trăm trên GDP bình quân đầu người ( GDP bình quân đầu người của Nam Phi là 10.000USD (2010)). Đối với cấp bậc tiểu học, Nam Phi đứng thứ 57 trong tổng số 126 quốc gia, với tỉ lệ 14% , cùng thứ hạng với Vương quốc Anh. Đối với cấp bậc trung học, Nam Phi lại đứng ở vị trí thứ 74/123 quốc gia, với tỉ lệ 17,9%. Trong khi đó, ở cấp độ đại học là một con số hoàn toàn khác, 61.3%  xếp ở vị trí 46 trong tổng số 123 quốc gia. Có thể nói rằng, đại học là cấp bậc được ưu tiên đầu tư nhất ở đât nước này. Chính phủ Nam Phi cũng tạ ra một hệ thống hỗ trợ khá tố cho giáo dục đại học, bởi vậy mức học phí mà sinh viên phải đóng khá thấp, chỉ dao động trong khoảng 1000 – 2000 USD/ năm. Hệ thống giáo dục của Nam Phi có cả hai trường công và trường tư. Các trường này khác nhau ở chức năng, quy mô, chất lượng giáo dục và khả năng tài chính và cả hai loại trường đều có những ưu điểm riêng. Những trường công thì được nhà mước hỗ trợ kinh phí, còn tài chính ở những trường tư chủ yếu là thu từ nguồn học phí và của các tổ chức trong và ngoài nước. Số sinh viên học ở trường tư chiếm 2.8% tổng số sinh viên cả nước, tức vào khoảng 340.000 sinh viên.

Tuy nhiên, chất lượng giáo dục ở Nam Phi được xếp hạng gần như thấp nhất. Có đến 80% các trường học “loạn chức năng”, khoảng một nửa học sinh bỏ học trước khi kết thúc kỳ thi cuối cấp. Chỉ có khoảng 15% học sinh đủ điểm để học đại học. Tuy nhiên, chỉ có khoảng một nửa sinh viên hoàn thành chương trình học đại học. Học sinh Nam Phi thường xếp thứ hạng kém nhất trong các kỳ thi toán học và khoa học quốc tế. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là do chủ nghĩa phân biệt chủng tộc Apatheid đã tồn tại trong xã hội Nam Phi từ xưa đến nay. Vào cuối thập niên 1960, chi phí giáo dục của chính phủ giành cho một đứa trẻ da trắng cao gấp 16 lần so với một đứa trẻ da đen. Dù hiện nay,  chính phủ Nam Phi đã rót nhiều tiền vào các trường học ở các khu vực có đông người da đen sinh sống nhằm giảm bớt sự cách biệt trình độ giữa học sinh da đen và da trắng nhưng hiệu quả vẫn chưa được bao nhiêu, chỉ có 1/10 học sinh da đen đỗ đại học trong khi đó học sinh gia trắng đỗ hơn một nửa. Những người da trắng, chiếm 9% dân số, giành 42% các bằng cấp được trao năm 2007… Hiệu quả sử dụng nguồn tiền cho giáo dục là vấn đề phải xem xét lại. Dù chi nhiều, nhưng tình trạng trường học xây bằng bùn đất vẫn khá phổ biến, đặc biệt đối với những nơi người da đen sinh sống. Giáo viên, nhất là giáo viên người da đen vẫn còn chưa được đào tạo một cách bài bản, kiến thức chưa sâu, nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm giảng dạy, có khi thời gian và lớp dạy còn nhiều hơn giáo viên da trắng.

Cải tiến chất lượng nền giáo dục luôn được chính phủ Nam Phi đặt lên hàng đầu. Trong một bài phát biểu, bộ trưởng tài chính Nam Phi Pravin Gordhan đã thông báo rằng sẽ tiếp tục tăng nguồn chi cho giáo dục, con số sẽ lên đến 215 tỉ Rand vào năm 2014. Mục đích của nguồn đầu tư của chính phủ cho giáo dục là xóa bỏ những trường học tạm bợ, gây dựng quỹ học bổng hỗ trợ cho những sinh viên chuyên về lĩnh vực khoa học và đặc biệt chú ý đến bậc giáo dục cơ bản. Cũng trong bài thông báo này, ông Gordhan cũng cho biết: 8.2 tỉ rand đã được chi cho bậc giáo dục này, mà chủ yếu là để khắc phục tình trạng cơ sở hạ tầng thấp kém, xây dựng những khu trường học khang trang, an toàn cho giáo viên và học sinh. Đồng thời, tăng cường khả năng quản lí, giám sát và tự đánh giá các khu vực trên cả nước, từ đó mà kiểm soát được tình trạng mù chữ đang ngày càng gia tăng ở đất nước này. Với những nỗ lực không ngừng này, hi vọng trong tương lai, toàn cảnh nền giáo dục Nam Phi sẽ có những bươc tiên đáng kể.