Chủ thể tham gia quan hệ hợp đồng tín dụng

 

Quan hệ pháp luật tín dụng ngân hàng là quan hệ tài sản – hàng hóa phát sinh trong quá trình sử dụng vốn tạm thời giữa tổ chức tín dụng và các tổ chức, cá nhân theo nguyên tắc có hoàn trả, dựa trên cơ sở tín nhiệm hoặc có sự bảo đảm, được các qui phạm pháp luật điều chỉnh. Tham gia quan hệ này có it nhất gồm hai chủ thể: là bên cho vay và bên đi vay.

-Bên cho vay:

  • •Luôn là tổ chức tín dụng. Có thể là ngân hàng có thể là tổ chức tín dụng  phi ngân hàng.
  • •Có thể là một hoặc nhiều tổ chức tín dụng (trường hợp cho vay hợp vốn) thỏa mãn điều kiện:

+  Được thành lập và hoạt động theo luật các tổ chức tín dụng và các pháp luật liên quan.

+  Có chức năng hoạt động, kinh doanh tín dụng

– Bên đi vay (Khách hàng). Bao gồm:

+Nhóm khách hàng thứ nhất: Các pháp nhân:

  • •doanh nghiệp nhà nước,
  • •hợp tác xã
  • •công ty trách nhiệm hữu hạn, (01 thành viên; từ 02-50 thành viên)
  • •công ty cổ phần,
  • •Công ty hợp danh
  • •doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và
  • •các tổ chức khác

+Nhóm khách hàng thứ hai:

  • •Cá nhân;
  • • Hộ gia đình;
  • • Tổ hợp tác;
  • • Doanh nghiệp tư nhân;

+Nhóm khách hàng thứ ba: Các pháp nhân và cá nhân nước ngoài.

Bên đi vay phải thỏa mãn các điều kiện liên quan đến năng lực chủ thể, mục đích sử dụng vốn vay, khả năng thanh toán khoản vay…

Điều kiện về năng lực chủ thể.

a) Đối với khách hàng vay là pháp nhân và cá nhân Việt Nam:

– Pháp nhân phải có năng lực pháp luật dân sự;

– Cá nhân và chủ doanh nghiệp tư nhân phải có năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự;

– Đại diện của hộ gia đình phải có năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự;

– Đại diện của tổ hợp tác phải có năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự;

– Thành viên hợp danh của công ty hợp danh phải có năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự;

b) Đối với khách hàng vay là pháp nhân và cá nhân nước ngoài:

-Năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự theo quy định pháp luật của nước mà pháp nhân đó có quốc tịch hoặc cá nhân đó là công dân, nếu pháp luật nước ngoài đó được Bộ Luật Dân sự của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các văn bản pháp luật khác của Việt Nam quy định hoặc được điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia quy định.

Điều kiện về mục đích sử dụng vốn vay hợp pháp.

-Sử dụng vốn vay vào những lĩnh vực pháp luật không cấm.

-Sử dụng vốn để kinh doanh, bên đi vay phải có đăng ký kinh doanh, sử dụng vốn kinh doanh đúng lĩnh vực, ngành nghề đăng ký.

-Trong trường hợp sử dụng vốn đầu tư vào các họat động kinh doanh có điều  kiện phải thỏa mãn các điều kiện luật định.

Điều kiện về khả năng tài chính đảm bảo trả nợ trong thời hạn cam kết.

-Cơ sở xác định khả năng tài chính: báo cáo tài chính có kiểm toán, vốn tự có…

-Trách nhiệm cung cấp các thông tin về tình hình và năng lực tài chính.

Các điều kiện khác:

-Có dự án đầu tư, phương án sản xuất, kinh doanh, dịch vụ khả thi và có hiệu quả; hoặc có dự án đầu tư, phương án phục vụ đời sống khả thi và phù hợp với quy định của pháp luật.

-Thực hiện các quy định về bảo đảm tiền vay theo quy định của Chính phủ và hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Các lưu ý:

Tổ chức tín dụng không được cho vay các nhu cầu vốn sau đây:

– Để mua sắm các tài sản và các chi phí hình thành nên tài sản mà pháp luật cấm mua bán, chuyển nhượng, chuyển đổi;

-Để thanh toán các chi phí cho việc thực hiện các giao dịch mà pháp luật cấm;

-Để đáp ứng các nhu cầu cho các giao dịch mà pháp luật cấm.

Tổ chức tín dụng cần tuân thủ quy định về giới hạn cho vay

-Tổng dư nợ cho vay đối với một khách hàng không được vượt quá 15% vốn tự có của chính tổ chức tín dụng đó, trừ trường hợp đối với những khoản cho vay từ các nguồn vốn uỷ thác của Chính phủ, của các tổ chức và cá nhân.

-Trường hợp nhu cầu vốn của một khách hàng vượt quá 15% vốn tự có cuả tổ chức tín dụng hoặc khách hàng có nhu cầu huy động vốn từ nhiều nguồn thì các tổ chức tín dụng cho vay hợp vốn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

– Trong trường hợp đặc biệt, tổ chức tín dụng chỉ được cho vay vượt quá mức giới hạn cho vay quy định khi được Thủ tướng Chính phủ cho phép đối với từng trường hợp cụ thể.

-Việc xác định vốn tự có của các tổ chức tín dụng để làm căn cứ tính toán  giới hạn cho vay thực hiện theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Những trường hợp không được cho vay

– Tổ chức tín dụng không được cho vay đối với khách hàng trong các trường hợp sau đây:

+Thành viên Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Tổng giám đốc(Giám đốc), Phó Tổng giám đốc), (phó Giám đốc)  của tổ chức tín dụng;

+ Cán bộ, nhân viên của chính tổ chức tín dụng đó thực hiện nhiệm vụ thẩm định, quyết định cho vay;

+ Bố, mẹ, vợ, chồng, con của thành viên Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Tổng giám đốc (Giám đốc), Phó tổng giám đốc (Phó giám đốc).

Tuy nhiên, các quy định trên không áp dụng đối với các tổ chức tín dụng hợp tác. Điều này xuất phát từ bản chất của tổ chức tín dụng hợp tác.

Những trường hợp hạn chế cho vay

Tổ chức tín dụng không được cho vay không có bảo đảm, cho vay với những điều kiện ưu đãi về lãi suất, về mức cho vay đối với những đôi tượng sau đây:

– Tổ chức kiểm toán, Kiểm toán viên có trách nhiệm kiểm toán tại tổ chức tín dụng cho vay; Thanh tra viên thực hiện nhiệm vụ thanh tra tại tổ chức tín dụng cho vay; Kế toán trưởng của tổ chức tín dụng cho vay;

-Các cổ đông lớn của tổ chức tín dụng;

– Doanh nghiệp có một trong những đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 77 của Luật Các tổ chức tín dụng sở hữu trên 10% vốn điều lệ của doanh nghiệp đó.