Cơ cấu sở hữu trong thời kỳ quá độ ở Việt Nam

a- Quan điểm mới trong việc đánh giá, xem xét cơ cấu sở hữu ở VN

_ Phải xem xét sở hữu là nền tảng kinh tế của 1 chế độ XH.
_ Phải xuất phát từ trình độ phát triển của LLSX để lựa chọn các hình thức sở hữu và liên kết trong một cơ cấu sở hữu chung.
_ Lờy hiệu quả KTXH làm thước đo việc xác lập cơ cấu sở hữu trong XH loài người.
_ Để cho sở hữu không chỉ dừng lại về mặt pháp lý mà còn thực hiện về mặt kinh tế, cần gắn sở hữu với kinh tế.
_ Không nên chỉ dừng lại ở kết cấu bên ngoài của sở hữu mà cần phải đổi mới cả kết cấu bên trong của sở hữu tức là phải tìm ra được cơ chế thích hợp để hiện thực hoá.

b- Các loại hình sở hữu đang tồn tại :

_ Sở hữu công cộng:
+ Nó là sở hữu của những người lao động được giải phóng và liên kết lại.
+ Không dẫn đến bóc lột
+ Nó phải có tính chất xã hội trực tiếp
Mác và Ănghen hay gọi sở hữu công cộng là sở hữu xã hội. Sở hữu công cộng với nội dung như vậy thì nó được thiết lập 1 cách đầy đủ trong giai đoạn cao cuả chủ nghĩa cộng sản ( LLSX & NSLĐ phát triển cao, của cải XH dồi dào như lực lượng tự nhiên, XH không còn giai cấp, không còn NN ). Khi chưa đủ 2 điều kiện này thì chưa có sở hữu công cộng theo nghĩa đầy đủ. Có sở hữu NN, sở hữu tập thể thì mới chỉ có nhân tố của sở hữu công cộng. Tuy nhiên trong khuôn khổ nền kinh tế phát triển theo định hướng XHCN và dựa trên sự đa dạng về hình thức sở hữu ta cũng có thể coi sở hữu NN và sở hữu tập thể là đại diện cho sở hữu công cộng nhưng nó chưa phải là sở hữu công cộng.

_ Sở hữu tư nhân:

Là hình thức SH mà tài sản, vốn,… thuộc về các chủ tư nhân ( có thể là nhà tư bản tư nhân, 1 tiểu chủ ). Về xuất xứ SH tư nhân ko phải do NN và pháp luật tạo ra, nó có trước NN và pháp luật, có tư nhân rồi mới có sự phân chia giai cấp XH.
Trong các quan điểm kinh tế của phương Tây người ta rất tôn trọng tư nhân. SH tư nhân gắn với cá nhân của con người, biết khai thác yếu tố cá nhân và tạo ra được sự tăng trưởng kinh tế.

_ Sở hữu hỗn hợp:

Là loại hình SH dựa trên cơ sở liên kết về vốn, về tài sản giữa kinh tế và NN hoặc giữa hợp tác kinh doanh. Cơ cấu sơ hữu của thời kỳ quá độ ở VN hiện nay chính SH hỗn hợp là SH trung gian để kết nối tư nhân và hỗn hợp đê đảm bảo định hướng phát triển của SH tư nhân. Trong SH hỗn hợp có hình thức SH cổ phần, nó mới xuất hiện trở lại ở VN. Có thể nói là sự xuất hiện trở lại của nó có ý nghĩa rất quan trọng đối với quá trình chuyển sang KTTT định hướng XHCN ở VN.
Trong cơ sở 3 loại hình SH này trong điều kiện ở VN hiện nay xuất phát từ thực trạng về LLSX cũng như về năng lượng quản lý, tiềm năng về vốn trong dân cư, sự tác động của xu thế hội nhập. 3 loại hình SH trên sẽ được đa dạng hoá thành 6 hình thức cụ thể như sau :
SHNN
SH tập thể
SH cá thể
SH tư bản tư nhân
Đồng SH giữa NN với tư bản tư nhân
SH của các chủ đầu tư nước ngoài

c- Quan hệ giữa các loại hình SH:

_ SH công cộng và SH tư nhân đều là những yếu tố cấu thành, cơ cấu SH đa dạng trong quá trình hình thành và phát triển KTTT định hướng XHCN ở VN. Nghĩa là ta không nên xem xét chia tách rời giữa SHCC và SH tư nhân.
_ Trong cơ cấu sở hữu đó thì SHCC giữ vai trò nền tảng. Đây là vấn đề có tính nguyên tắc vì CNXH của VN là CNXH theo quan điểm Mác-Lênin.
_ Sở hữu tư nhân là một trong những động lực kinh tế quan trọng của nền KTTT. SH tư nhân chính là cái chung của KTTT. Thừa nhận SH tư nhân trong nền kinh tế nhưng thừa nhận trong kết cấu SH đa dạng, chính vì thế họ đã xử lý, kết hợp 1 cách hài hoà giữa SH tư nhân và SHCC. Điểm cốt lõi ở đây là giải pháp 1 cách hợp lý mối quan hệ giưã SHCC và SH tư nhân.
_ Sự phát triển của SH cổ phần: chính là cơ chế để cho SH tư nhân dần dần tiếp cận với SHCC. ở VN phải tiếp tục đẩy mạnh sự phát triển của SH cổ phần.