Cơ chế truyền tải chính sách tiền tệ thông qua kênh truyền thống lãi suất

Việc truyền tải  CSTT thông qua cơ chế lãi suất  đã là một đặc trƣng tiêu biểu của nền kinh tế trong nhiều năm qua. Đây là cơ chế  truyền tải  tiền  tệ  quan  trọng trong mô hình Keynes  với  quan điểm xem xét việc  thắt  chặt  tiền tệ đƣợc truyền tải đến nền kinh  tế thực theo sơ đồ như sau:

CSTT nới lỏng M ↑ i ↓ I ↑ Y ↑

Khi khối lƣợng tiền M tăng cho thấy một CSTT nới lỏng dẫn tới giảm lãi suất thực (ir↑), do đó làm giảm chi phí vốn,  dẫn đến tăng chi  tiêu cho  đầu tƣ (I tăng), từ đó làm tổng cầu gia tăng và tăng sản lƣợng (Y).

Keynes ban đầu nhấn mạnh kênh  này  thông  qua  quyết  định  của  doanh  nghiệp  về chi tiêu đầu tƣ, các nghiên cứu sau này  cũng  thừa nhận  rằng các quyết định của ngƣời  tiêu dùng về nhà ở và chi tiêu cho nhu cầu dài  hạn  của  người  tiêu dùng cũng là những quyết định đầu tư. Trong mô hình của  John  Taylor  sau  này,  khi  CSTT  nới  lỏng  làm giảm lãi suất danh nghĩa ngắn hạn  cũng  đồng  thời  làm  giảm  lãi  suất  thực  ngắn  hạn,  thông qua sự hấp  dẫn  của giá cả kết  hợp  với  sự kỳ  vọng  hợp  lý. Lý  thuyết kỳ vọng về cấu trúc kỳ hạn phát biểu rằng lãi suất  dài  hạn  là trung bình  của các  lãi  suất  ngắn hạn  trong tƣơng lai, tức là việc giảm lãi suất thực ngắn hạn sẽ làm  lãi suất  thực  dài  hạn sẽ  giảm xuống trong một thời gian nhất  định. Khi  lãi  suất  thực  thấp hơn sẽ làm tăng đầu tƣ tài sản cố định của doanh nghiệp, đầu tƣ nhà ở, chi  tiêu dài  hạn của ngƣời  tiêu dùng và đầu tƣ hàng tồn kho, kết quả làm tăng tổng sản lƣợng. Vì  vậy,  lãi  suất  là kênh có  tác  động mạnh đến ngƣời tiêu dùng và chi tiêu đầu tƣ.

Việc lãi suất thực tác động đến chi tiêu chứ  không phải  là lãi  suất  danh nghĩa cho thấy một cơ chế quan trọng cho CSTT kích thích nền kinh tế nhƣ thế nào, ngay cả trong trƣờng hợp lãi suất danh nghĩa chạm mức sàn trong thời kỳ lạm phát. Khi lãi  suất  danh nghĩa ở mức 0%, một sự  cam  kết  mở rộng CSTT trong tƣơng lai  có thể  làm tăng mức giá kỳ vọng và (Pe )  khiến lạm  phát  kỳ  vọng  tăng  (πe), qua  đó  giảm  mức  lãi  suất  thực (ir ); ngay cả khi lãi suất danh nghĩa cố định ở 0%, vẫn  khuyến khích chi  tiêu thông qua  kênh truyền dẫn lãi suất đã nêu ở trên.