Cung ứng dài hạn sản phẩm của doanh nghiệp cạnh tranh hoàn hảo

 

*Lựa chọn sản lượng của doanh nghiệp tối đa hóa lợi nhuận trong dài hạn.

Lựa chọn sản lượng của doanh nghiệp trong dài hạn gắn liền với khả năng điều chỉnh được tất cả các yếu tốđầu vào của nó trước những biến động dài hạn của thị trường. Các chi phí mà doanh nghiệp xem xét là các chi phí dài hạn. Doanh thu mà doanh nghiệp dự kiến hay cân nhắc cũng được xây dựng trên mức giá mà doanh nghiệp kỳ vọng trong một khoản thời gian dài. Những điều kiện tối đa hóa lợi nhuận chi phối sự lựa chọn đầu ra của doanh nghiệp cạnh tranh hoàn hảo trong dài hạn có thểđược suy ra từđiều kiện tổng quát, gắn với đặc điểm chấp nhận giá của doanh nghiệp này.

–                   Điều kiện cần: Trong dài hạn, để tối đa hóa lợi nhuận, doanh nghiệp cạnh tranh hoàn hảo phải lựa chọn sản lượng sao cho tại đơn vị sản lượng cuối cùng, chi phí biên dài hạn bằng với mức giá mà doanh nghiệp trông đợi (LMC = P). Điều kiện này là hiển nhiên, như ta đã lý giải trong phần phân tích cung ứng sản phẩm ngắn hạn của doanh nghiệp. Nó chỉ là cụ thể hóa điều kiện cần tổng quát trong trường hợp doanh thu biên MR luôn luôn bằng mức giá P.

–                   Điều kiện bổ sung: Về dài hạn, doanh nghiệp chỉ sản xuất (với mức sản lượng tương ứng với điểm cắt của phần đi lên của đường chi phí biên dài hạn với đường cầu mà doanh nghiệp đối diện) khi mức giá dài hạn mà nó dự kiến lớn hơn hoặc bằng mức chi phí bình quân tối thiểu dài hạn (PLACmin). Trong trường hợp ngược lại (P<LACmin), doanh nghiệp sẽ rút lui khỏi ngành.

Cách lập luận để giải thích điều kiện này cũng tương tự như trường hợp ngắn hạn.

Từ các điều kiện quy định cách thức lựa chọn đầu ra nhằm tối đa hóa lợi nhuận trong dài hạn nói trên, ta cũng có thể hiểu được thực chất của đường cung dài hạn của một doanh nghiệp cạnh tranh hoàn hảo.

Như có thể thấy qua hình 5.5, đường LMC biểu thịđường chi phí biên dài hạn của doanh nghiệp. Đường này cắt đường LAC (vì trong dài hạn, tổng chi phí chỉ bao gồm các chi phí biến đổi nên LATC và LAVC thực chất chỉ là một, do đó, có thể ký hiệu chung là LAC) tại điểm A, tương ứng với mức LACmin. Nếu mức giá thị trường là tương đối cao, chẳng hạn là P1 như trên hình 5.5, điều kiện cần cho thấy sản lượng tối ưu mà doanh nghiệp lựa chọn sẽ là q1, tương ứng với điểm C, nơi mà đường cầu nằm ngang ứng với mức giá P1 cắt đường LMC. Tại mức sản lượng này, điều kiện bổ sung (PLACmin) được thỏa mãn nên doanh nghiệp sẽ yên tâm sản xuất trong ngành. Khi mức giá hạ xuống đến P2 song vẫn còn lớn hơn LACmin, trượt theo đường LMC, doanh nghiệp phản ứng bằng cách cắt giảm sản lượng xuống thành q2 (tương ứng với điểm B). Chỉ khi nào mức giá hạ xuống thấp hơn LACmin, chẳng hạn như mức giá P3, doanh nghiệp mới không có khả năng trang trải được các chi phí bằng các khoản doanh thu và chịu thua lỗ, nó mới rút lui khỏ ngành. Như vậy, đường cung dài hạn của doanh nghiệp, với tư cách là đường biểu thị mối quan hệ sản lượng và giá cả dài hạn, chính là đường nối liền các điểm nhưABC trên đường LMC. Thực chất, đó là một phần dốc lên của đường LMC, tính từđiểm A, tương ứng với mức giá bằng LACmin, trở lên.

Vận dụng: Phản ứng của doanh nghiệp sẽ diễn ra như thế nào nếu như giá cả các yếu tốđầu vào tăng lên?

Khi các điều kiện khác vẫn giữ nguyên, đồng thời giá các yếu tốđầu vào tăng lên, để có thể sản xuất ra một mức sản lượng như trước, chi phí sản xuất của doanh nghiệp tăng lên. Hệ quả là các đường ATCMC của doanh nghiệp đều bị dịch chuyển lên trên. Thoạt tiên, khi những thay đổi này chỉ diễn ra với một doanh nghiệp, giá cân bằng thị trường vẫn chưa thay đổi. Song vì đường MC (phản ánh đường cung của doanh nghiệp) dịch chuyển lên trên từđường MC1 thành đường MC2, nên mức sản lượng tối ưu của doanh nghiệp cũng sẽ thay đổi từq1 thành q2. Doanh nghiệp đã cắt giảm sản lượng để thích ứng với việc giá các yếu tốđầu vào tăng.

 

 

Tuy nhiên, tình hình vẫn chưa dừng lại ởđó. Nếu mọi doanh nghiệp trong ngành đều phải đối diện với sự kiện: giá cả các yếu tốđầu vào tăng, chúng đều phản ứng theo cách cắt giảm sản lượng như trên. Sựđồng loạt cắt giảm sản lượng đó sẽ làm thay đổi đường cung chung của thị trường. Đường cung thị trường dịch chuyển lên trên đẩy mức giá cân bằng của thị trường tăng lên từP1 thành P2. Giờđây, đường cầu mà mỗi doanh nghiệp đối diện là đường cầu mới, tương ứng với mức giá P2. Doanh nghiệp sẽ sản xuất ở mức sản lượng q2’ lớn hơn sản lượng q2, mặc dù sản lượng này vẫn nhỏ hơn sản lượng q1 ban đầu.