Đặc điểm của phát triển nông nghiệp đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội

+ Nông nghiệp hiện nay thực hiện sản xuất hàng hóa lớn, theo hướng thị trường. Hoạt động sản xuất của những người nông dân không những vượt qua việc đáp ứng nông sản cho nhu cầu tự cung tự cấp của hộ gia đình, tiêu dùng trong nước, mà còn xuất khẩu, tham gia phân công lao động quốc tế. Ở đây, thị trường sẽ quyết định việc người nông dân sản xuất cái gì, sản xuất bao nhiêu chứ không phải do nhu cầu, năng lực của bản thân họ quyết định, nghĩa là các loại hàng hóa nông sản được sản xuất là dựa trên nhu cầu của thị trường chứ không dựa trên khả năng đáp ứng của người nông dân, sản phẩm của người nông dân sản xuất ra thường có tỷ lệ thương phẩm hóa đạt 100%.

+ Nền nông nghiệp phải được xây dựng trên nền cơ sở vật chất – kỹ thuật tiên tiến và hiện đại với quá trình sản xuất được chủ yếu thực hiện bằng cơ giới hóa, tự động hóa ở hầu hết các công đoạn sản xuất, ít phụ thuộc vào sức người, sức gia súc và các công cụ thủ công. Việc thực hiện cơ khí hoá, điện khí hoá, tự động hóa, thuỷ lợi hoá, đưa nhanh tiến bộ KHKT và công nghệ sinh học vào sản xuất mang lại năng suất cao, chất lượng và sức cạnh tranh cho sản phẩm nông sản, tạo ra giá trị gia tăng ngày càng cao, gắn với công nghiệp chế biến và thị trường.

+ Coi trọng khoa học, kỹ thuật và công nghệ kết hợp vận dụng kinh nghiệm truyền thống một cách hợp lý , từng bước nâng cao hàm lượng KHKT kết tinh trong sản phẩm nông sản chiếm tỷ lệ cao nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, giảm giá thành sản xuất mà còn gia tăng giá trị thương phẩm của hàng hóa nông sản, để thực hiện được điều này, đòi hỏi người nông dân phải thay đổi thói quen sản xuất cũ, lạc hậu bằng phương thức quản lý , sản xuất mới trên cơ sở khoa học công nghệ tiên tiến.

+ Sản xuất hàng hóa quy mô lớn, đa dạng hóa cơ cấu sản phẩm, doanh nghiệp hóa tổ chức sản xuất và ngành nghề hóa phương thức kinh doanh. Căn cứ vào điều kiện kỹ thuật và điều kiện KT-XH của sản xuất (nhu cầu thị trường và cạnh tranh thị trường), nền nông nghiệp hiện đại hướng đến SXHH nông sản quy mô lớn phục vụ đòi hỏi của thị trường. Điều này không chỉ giúp nông nghiệp thoát khỏi tình trạng sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ như trong nông nghiệp truyền thống, mà còn giúp nó thường xuyên có những phản ứng nhanh nhạy, kịp thời trước những biến động của nhu cầu thị trường và xã hội, nhờ đó đảm bảo sản xuất được liên tục và không ngừng phát triển.

+ Trình độ phân công chuyên môn hóa cao, xã hội hóa và khu vực hóa quá trình sản xuất, tạo giá trị gia tăng cho sản phẩm hàng hóa nông sản. Hiện tượng sản xuất “tự cung, tự cấp” trong nông nghiệp truyền thống không còn tồn tại mà thay vào đó tất cả các quá trình sản xuất đều hướng đến sản xuất hàng hóa, từng bước chuyên môn hóa sản xuất, chế biến và lưu thông đạt đến trình độ cao và hầu hết những người làm việc trong nền nông nghiệp hiện đại đều trở thành những chuyên gia trong lĩnh vực của mình.

+ Nâng cao năng suất lao động, hình thành chuỗi giá trị trong sản xuất và thương mại, có khả năng không ngừng giảm giá thành sản xuất tạo được sức cạnh tranh cao. Đặc điểm này do định hướng của thị trường và sự coi trọng khoa học kỹ thuật quy định, một mặt nó chịu sự kích thích, tác động của cạnh tranh thị trường, mặt khác nó chịu sự thúc đẩy không ngừng của những tiến bộ KHKT đang thay đổi từng ngày, từng giờ. Do đó, dẫn tới sản lượng nông sản tăng mạnh, sản xuất được tiết kiệm tối đa khiến giá thành sản xuất đạt mức tối ưu làm tăng năng lực cạnh tranh của sản phẩm.

+ Sử dụng ít lao động, chú trọng hiệu quả lao động, nâng cao trình độ dân trí, phát triển toàn diện đời sống KT-XH nông thôn, đảm bảo phát triển nông nghiệp bền vững, chủ yếu được duy trì và phát triển dựa trên cơ khí hóa, tự động hóa nông nghiệp và khoa học kỹ thuật tiên tiến, công nghệ sinh học hữu cơ trong sản xuất và thu hoạch thân thiện với môi trường nên vừa sử dụng ít sức lao động mà còn bảo vệ, tái tạo môi trường tự nhiên. Hiệu quả lao động được đặt ra như là yếu tố sống còn của sản xuất. Thành quả của nông nghiệp hiện đại sẽ làm thay đổi cơ bản đời sống KT-XH nông thôn trên tất cả các mặt, góp phần quan trọng vào phát triển chung của nền kinh tế.