Đặc điểm kinh doanh của các công ty cổ phần ngành điện niêm yết

Thứ nhất, quy mô và cơ cấu đầu tư vào tài sản dài hạn chiếm tỷ trọng lớn

Những DN sản xuất điện năng có đặc thù kinh doanh đòi hỏi phải đầu tư một lượng vốn lớn vào những tài sản dài hạn là những tài sản cố định (TSCĐ) có giá trị lớn, thời gian thu hồi vốn chậm. Đây là những tài sản có quy trình hoạt động phức tạp theo một chu trình liên tục nhau để tạo ra chuỗi giá trị sản xuất điện năng bao gồm tua bin, máy phát, dây truyền tài điện năng…. Những tài sản này là bộ phận cấu thành nên các nhà máy Thuỷ điện và Nhiệt điện với đặc điểm có thời gian thi công dài và chưa thể hoạt động tối đa công suất trong giai đoạn đầu đi vào hoạt động nên thời gian thu hồi vốn thường chậm. Với tính chất như vậy, nguồn tài trợ chính đối với các DN ngành điện niêm yết là nguồn vốn có tính chất dài hạn bao gồm nợ vay dài hạn và vốn chủ sở hữu.

Thứ hai, yếu tố đầu vào của các DN phụ thuộc lớn vào điều kiện tự nhiên theo xu hướng ngày càng khó khăn

Các DN ngành điện niêm yết có mức độ phụ thuộc lớn vào các yếu tố đầu vào phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh. Đối với các DN Nhiệt điện, nguồn nhiên liệu đầu vào chủ yếu từ than, khí và dầu hiện đang có nguy cơ bị cạn kiệt do quá trình khai thác thiếu bền vững và hiện có xu hướng phải nhập khẩu từ nước ngoài trong thời gian tới để phục vụ cho hoạt động sản xuất điện năng. Đối với các DN Thuỷ điện, nguồn nguyên liệu chủ yếu từ nguồn nước hiện đang có sự biến động bất thường và đang có nguy cơ cạn kiệt do sự biến đổi của điều kiện khí hậu mà điển hình là hiện tượng El Nino và La Nina. Điều này cho thấy sản lượng và công suất điện năng sản xuất phụ thuộc lớn vào tình hình khai thác các yếu tố tự nhiên phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh.

Thứ ba, sản phẩm đầu ra của các DN thuộc loại vật tư chiến lược có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế – xã hội và an ninh quốc phòng

Sản phẩm đầu ra của các DN ngành điện niêm yết chính là điện năng. Hàng hoá điện lực là loại nguyên liệu đầu vào cho hầu hết các ngành nghề, lĩnh vực trong nền kinh tế trong việc sản xuất ra các sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ khác. Những hàng hoá và dịch vụ này đóng góp vào sự tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế. Như vậy, nếu nguồn nhiên liệu điện năng bị thiếu hụt sẽ làm cho quá trình sản xuất kinh doanh của các ngành nghề, lĩnh vực bị ảnh hưởng tiêu cực. Không những vậy, quá trình phát triển kinh tế – xã hội của quốc gia phụ thuộc rất lớn và tiềm lực an ninh – quốc phòng mà đây là lĩnh vực đòi hỏi nhu cầu sử dụng điện năng rất lớn phục vụ cho công tác nghiên cứu, xây dựng chiến lược, phát triển khoa học công nghệ cao. Bởi vậy, điện năng là sản phẩm đầu ra thuộc loại vật tư chiến lược có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế – xã hội và an ninh quốc phòng của quốc gia.

Thứ tư, quá trình sản xuất sản phẩm điện năng mang tính tập trung cao

Điện năng là một loại hàng hoá đặc biệt, với đặc điểm là tại một thời điểm bất kỳ sẽ có sự cân bằng giữa công suất phát ra và công suất tiêu thụ. Chính bởi vậy, điện năng sẽ được sản xuất khi có đủ khả năng tiêu thụ. Như vậy, chuỗi giá trị ngành điện sẽ được diễn ra một cách đồng thời từ khâu sản xuất cho đến khâu tiêu thụ và không có một mắt xích trung gian nào. Ngoài ra, việc sản xuất sản phẩm điện năng phải căn cứ vào quy hoạch và phát triển ngành điện được Chính phủ phê duyệt. Điện năng sản xuất ra phải hoà chung vào lưới điện quốc gia và thường được bán với mức giá thoả thuận với Tập đoàn Điện lực Quốc gia trong thời gian dài.