Đặc điểm Ngành dịch vụ truyền thông và giải trí toàn cầu

Ngành dịch vụ truyền thông và giải trí đang là ngành phát triển mạnh mẽ tại hầu khắp các quốc gia. Ngành truyền thông là ngành dịch vụ có một số đặc điểm quan trọng, có liên quan với sự thay đổi trong chính sách quản lý ngành của chính phủ các nước để tạo ra nhu cầu cho các chiến lược toàn cầu mới.

Trước hết, đây là ngành dịch vụ có chi phí cố định lớn, hầu hết các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất các chương trình và trong quá trình phân phối các chương trình đó đến người xem truyền hình, ví dụ như hệ thống đường phát sóng như qua vệ tinh, cáp quang, hay qua các trạm thu phát sóng.

Ngành dịch vụ truyền thông cũng tuân theo những chu kỳ kinh doanh nhất định, ví như ngành truyền thông tại Mỹ có rất nhiều sự khác biệt trong doanh thu khi có nhưng bộ phim ăn khách, các chương trình ti vi, các sách và tạp chí. Bởi vậy, mà có thể khẳng định, ngành truyền thông là ngành có độ rủi ro rất lớn và đòi hỏi phải có vốn lớn để có thể tồn tại trong thời kỳ khó khăn. Thị trường dịch vụ truyền thông của Mỹ đang bước vào giai đoạn chín muồi, do đó mà tăng trưởng chậm và xuất hiện rất nhiều nhà cung cấp so với châu âu, Nhật Bản và các nước phương đông, nơi mà các kênh truyền hình vẫn còn ít do sự tập trung đầu tư cho ngành còn thấp. Những công ty dịch vụ truyền thông nào sở hữu cả các kênh truyền hình lại phối hợp sản xuất phim thì những công ty đó sẽ thu được lợi nhuận cao, rủi ro ít hơn, và tốc độ tăng trưởng cao hơn.

ở Mỹ, dịch vụ giải trí luôn luôn là một trong những ngành có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất. Năm 1988, nước Mỹ thu được 5,5 tỷ đô la từ ngành dịch vụ giải trí, ngành giữ vị trí thứ hai là ngành vũ trụ. Năm 1994, kim ngạch xuất khẩu dịch vụ giải trí của Mỹ tăng lên đến 9 tỷ đô la. Hệ thống các công ty tư nhân của Mỹ nắm vị trí cai quản các kênh truyền hình trên khắp nước Mỹ, đầu tiên là các trạm thu phát truyền hình, sau đó là truyền hình cáp và hiện nay đã phát triển thành các kênh truyền hình phát qua các vệ tinh nhân tạo. Mỗi kênh truyền hình đều thu hút được lượng lớn khán giả và họ thường phải trả phí xem truyền hình rất cao. Điều này có nghĩa là việc phát sóng các chương trình truyền hình thu hút được khách hàng nhiều nhất. Dần dần, các công ty Mỹ đã rất thành thạo trong việc sản xuất các chương trình thu hút lượng lớn người xem. Một trong những kênh truyền hình được toàn thế giới đón nhận đó là kênh CNN. Hiện nay đây là một lợi thế so sánh trên thị trường thế giới. Chính phủ Mỹ dành rất nhiều ưu đãi để phát triển ngành dịch vụ truyền hình, dân số Mỹ càng lớn bao nhiêu thì số lượng các kênh truyền hình tăng lên bấy nhiêu. Chính vì thế mà ngày càng có nhiều các công ty đầu tư vào việc sản xuất các chương trình truyền hình. Những nguồn đầu tư này cũng tạo nên lợi thế so sánh cho ngành dịch vụ truyền hình của Mỹ so với các thị trường khác.

Ngược lại với Mỹ, ngành truyền hình ở châu Âu chịu sự giám sát rất chặt chẽ của chính phủ các nước này. Về cơ bản, ngành truyền hình của châu Âu thuộc sở hữu nhà nước, có nghĩa là ngành phi thương mại ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt. ở Đông Đức, quảng cáo trên truyền hình chỉ giới hạn trong 40 phút một ngày, ở Thuỵ Sỹ là 20 phút một ngày. Việc giảm sự can thiệp của chính phủ đối với ngành truyền hình ở châu Âu đã tạo ra sự thay đổi trong môi trường cạnh tranh. Việc áp dụng những công nghệ mới như: vệ tinh truyền hình, truyền hình cáp, các trạm phát sóng truyền hình đã làm tăng đáng kể số lượng các kênh truyền hình. Ví dụ, ở Nhật kể từ năm 1990, khi sử dụng công nghệ mới, truyền hình vệ tinh đã tăng số lượng kênh truyền hình từ 7 kênh đến 12 hoặc 13 kênh.

Hiện nay, có rất nhiều trạm phát sóng truyền hình trên khắp châu Âu và Nhật Bản. Chính phủ hạn chế can thiệp vào ngành truyền hình cũng góp phần làm tăng tính chất thương mại của ngành. Điều này sẽ dẫn tới việc sẽ có nhiều các công ty quảng cáo ra đời. Thị trường xuất khẩu dịch vụ của các nhà sản xuất phim và các chương trình truyền hình của Mỹ sẽ tăng lên và đổi lại chính phủ châu Âu sẽ cho phép các công ty truyền hình của châu Âu sáp nhập với nhau để tăng tính chất thương mại trong ngành.

* Xu hướng sáp nhập toàn cầu của ngành dịch vụ truyền thông

Sự kết hợp của hai yếu tố là môi trường kinh doanh của ngành và đặc điểm của ngành đã tạo ra sự phát triển ngành dịch vụ truyền thông trên quy mô toàn cầu, với việc tập trung cổ phần vào các công ty truyền thông chính của Mỹ. Trong xu hướng sát nhập, các công ty Mỹ chiếm ưu thế cao nhất trong ngành, do những nguyên nhân như sau:

– Mỹ là nước có nhiều kinh nghiệm nhất trong việc sản xuất phim và các Show-game truyền hình, trong đó Hollywood là một trung tâm sản xuất phim lớn nhất thế giới. Nước Mỹ sở hữu các phương tiện truyền thông chính như: hàng loạt các kênh truyền hình nổi tiếng, cac sách báo và tạp chí truyền hình nổi tiếng và trở thành một thị trường dịch vụ truyền thông lớn nhất thế giới.

– Thị trường Mỹ là một thị trường lớn với số dân đông,. hứa hẹn thu được nhiều lợi nhuận. Nó cũng là thị trường đi tiên phong, với nhiều chương trình truyền hình nổi tiếng trên khắp thế giới.

– Công nghệ sản xuất phim và các chương trình truyền hình của Mỹ là rất hiện đại.

Ví dụ điển hình về hiện tượng sáp nhập toàn cầu của ngành này là công ty truyền thông News Corp, là một công ty được điều hành bởi thương nhân người úc Rupert Murdoch. ông đã mở rộng công ty của mình sang Anh, với lĩnh vực truyền hình và tạp chí. ông là người xây dựng kênh Sky, là kênh truyền hình sử dụng cả công nghệ cáp và vệ tinh truyền hình. Sau đó, ông đã mở rộng sang thị trường Mỹ với sự ra đời của hàng phim 20th Century Fox. Ngoài ra, ông còn thành lập tạp chí Guide tv, và tạp chí Premier, cả hai tạp chí này đều là những công cụ hữu hiệu để quảng bá cho các dịch vụ truyền hình của công ty ông. Murdochs News Corp là ví dụ điển hình về xu hướng toàn cầu hoá đối với dịch vụ truyền thông. Hai thị trường chính trong chiến lược này là Mỹ và Châu âu, kết hợp với các kênh phân phối như TV stations, với các công cụ kỹ thuật hiện đại. Gần đây, công ty này chiếm tới 63,6 % cổ phần của hãng Star TV với 525 triệu đô la, cộng thêm với khoảng 40 triệu đô la cổ phần tại các hãng khác.