Đặc điểm Thị trường OTC Mỹ (NASDAQ)

Thị trường OTC của Mỹ là mô hình thị trường OTC điển hình được  phát triển từ thị trường phi tập trung tự do mang tính truyền thống, giao  dịch thông qua thương lượng giá trực tiếp “mặt đối mặt” và chủ yếu qua  điện thoại. Thị trường này có sự quản lý của Nhà nước từ sau Luật chứng  khoán sửa đổi (Luật Maloney 1938). Thị trường OTC qua mạng máy tính  Nasdaq được thành lập từ năm 1971 là bộ phận lớn nhất của thị trường thứ  cấp Mỹ xét về số lượng chứng khoán giao dịch trên thị trường với trên  15000 chứng khoán, lớn hơn rất nhiều so với số lượng chứng khoán giao dịch trên thị trường tập trung NYSE. Chứng khoán giao dịch trên thị trường  này chiếm đa số là của các công ty thuộc ngành công nghệ thông tin và các  công ty vừa và nhỏ.

Thị trường được vận hành bởi một hệ thống các nhà tạo lập thị trường  và các nhà môi giới, có khoảng 600 nhà tạo lập thị trường hoạt động tích cực  trên Nasdaq và trung bình mỗi nhà tạo lập thị trường đảm nhận 8 loại cổ  phiếu. Thị trường Nasdaq chịu sự quản lý hai cấp: Uỷ ban chứng khoán Mỹ  (SEC) và Hiệp hội các nhà giao dịch chứng khoán quốc gia Mỹ (NASD)  quản lý trực tiếp. Thị trường Nasdaq hiện nay đã được nối mạng toàn cầu với  nhiều thị trường OTC khác trên thế giới.

Năm 1982, Hiệp hội NASD thành lập thị trường “tinh lọc” của  NASDAQ gọi là hệ thống thị trường quốc gia (NNM ư Nasdaq National  Market System). Đây là bộ phận thị trường của NASDAQ được tổ chức cho  các cổ phiếu được giao dịch sôi động nhất và có chất lượng cao hơn, chiếm  tới hơn 60% tổng giá trị giao dịch trên thị trường NASDAQ.

Tiêu chuẩn niêm yết chứng khoán trên thị trường Nasdaq

Chứng khoán được giao dịch trên thị trường Nasdaq rất đa dạng về  chủng loại và chất lượng, trong đó chủ yếu là chứng khoán của các công ty  mới thành lập, công ty vừa và nhỏ, công ty tăng trưởng cao và các công ty  công nghệ cao cho đến các công ty lớn có chất lượng cao nhưIntel,  Microsoft và các trái phiếu… Các loại chứng khoán này cũng được phân  thành nhiều bảng giao dịch theo chất lượng chứng khoán, thị trường Nasdaq  quốc gia (NNM) dành cho chứng khoán chất lượng cao hơn chứng khoán  giao dịch tại thị trường Nasdaq thông thường.

Tiêu chuẩn chứng khoán được niêm yết trên Nasdaq được quy định bởi  Uỷ ban chứng khoán và Hiệp hội các nhà kinh doanh chứng khoán và bao  gồm nhiều tiêu thức khác nhau tuỳ theo từng thời kỳ, nhưng tựu chung lại  các chứng khoán niêm yết là các chứng khoán đã đăng ký theo Luật giao  dịch chứng khoán 1934 hay Luật công ty đầu tư 1940 và đáp ứng được các  tiêu chuẩn về tổng giá trị tài sản công ty; vốn và lợi nhuận; giá trị vốn lưu hành của các chứng khoán nợ có thể chuyển đổi; số cổ phiếu do công chúng  nắm giữ; số lượng cổ đông; số lượng các nhà tạo lập thị trường cho loại  chứng khoán này (tối thiểu phải có 2 nhà tạo lập thị trường). Đối với thị  trường NNM, tiêu chuẩn niêm yết chứng khoán cao hơn so với thị trường  Nasdaq thông thường ở các tiêu chí về lợi nhuận ròng/năm, giá cổ phiếu, giá  trị thị trường của cổ phiếu lưu hành, số nhà tạo thị trường cho chứng khoán  (4 người).

Hiệp hội các nhà kinh doanh chứng khoán quốc gia (NASD)  Hiệp hội được thành lập năm 1939, là tổ chức tự quản có chức năng  điều hành hoạt động của thị trường OTC. NASD hoạt động dưới sự kiểm tra,  giám sát của SEC và có những nhiệm vụ chủ yếu sau:

  • Tiêu chuẩn hoá các giao dịch chứng khoán
  • Thông qua và ban hành các quy tắc hành nghề.
  • Thực hiện chế độ tự quản giữa các thành viên.
  • Thiết lập các quy tắc, quy phạm pháp lý điều chỉnh quyền và nghĩa vụ  giữa các thành viên và để bảo vệ nhà đầu tư.
  • Cố vấn cho cơ quan nhà nước trong việc quản lý hoạt động của thị  trường OTC.
  • Ban hành các thể lệ, nguyên tắc trong việc yết giá, đàm phán và  thương lượng giá qua hệ thống Nasdaq.
  • Điều tra, hoà giải và giải quyết tranh chấp trên thị trường OTC.

Nhà tạo lập thị trường thuộc hệ thống Nasdaq

Về cơ bản, trên thị trường Nasdaq có hai hình thức nhà tạo lập thị  trường là nhà tạo lập thị trường bán buôn và bán lẻ. Nhà tạo lập thị trường  bán buôn là những người chỉ giao dịch với các nhà môi giới khác và thường  được gọi là môi giới của môi giới. Lợi nhuận của họ thu được từ khả năng  giao dịch tức là khả năng mua giá thấp và bán giá cao. Nhà tạo lập thị trường  bán lẻ khá phổ biến dưới dạng các công ty chứng khoán đảm nhận làm môi giới giao dịch, họ tạo ra thị trường cho cổ phiếu đồng thời tiến hành một số  hình thức dịch vụ tài chính và đầu tưngân hàng khác.

Để là một nhà tạo lập thị trường thuộc hệ thống Nasdaq người đó phải  được NASD chấp thuận. Trong quá trình hoạt động, họ phải thường xuyên  yết các giá chào bán và đặt mua phù hợp với thị trường. Đồng thời, họ phải  luôn duy trì mức giá trị vốn thuần tối thiểu đối với từng loại chứng khoán  được làm giá, luôn sẵn sàng mua hoặc bán ít nhất một đơn vị giao dịch là  một lô chẵn 100 cổ phiếu ở mức giá yết đã nêu. Sau 90 giây kể từ lúc thực  hiện giao dịch, nhà tạo lập thị trường phải báo cáo và cuối ngày phải báo cáo  khối lượng giao dịch trong ngày cho NASD thông qua hệ thống giao dịch do  máy tính hỗ trợ (CAES).

Hình thức tổ chức thông tin  

Tại thị trường OTC của Mỹ có hai hình thức tổ chức thông tin chính là  thông qua hệ thống “màn hình” và qua “ấn phẩm”.  Thông qua hệ thống màn hình Nasdaq  Với đặc điểm đã được điện toán hoá và nối mạng với các thành viên, hệ  thống đảm nhận vai trò cung cấp giá chứng khoán cho các nhà tạo lập thị  trường, các nhà môi giới và nhà đầu tưđể tiến hành thương lượng, đàm phán  trước khi ký hợp đồng giao dịch chứng khoán. Giá được công bố trên hệ  thống qua ba cấp độ:

-Cấp 1:Hệ thống cung cấp cho những thành viên đã đăng ký những  thông tin cập nhật về giá mua cao nhất và giá bán thấp nhất trên thị trường,  từ đó họ có thể tìm ra mức giá phù hợp nhất để giao dịch.

-Cấp 2:Thông qua các thiết bị máy tính nối với hệ thống được lắp đặt  ở những nơi có hoạt động giao dịch nhộn nhịp nhất, các nhà đầu tưcó thể  biết được giá yết của các nhà tạo lập thị trường một cách chính xác và cập  nhật nhất.

-Cấp 3:Hệ thống cung cấp cho các nhà tạo lập thị trường đã được  NASD uỷ quyền giá yết của tất cả các nhà tạo lập thị trường và cho phép họ  điều chỉnh giá yết của mình.

Các báo giá chọn lọc

Thông qua Uỷ ban báo giá của mình, NASD tập hợp hàng ngày các giá  chào bán và đặt mua của một số loại chứng khoán chọn lọc trên thị trường  OTC và công bố trên 300 tờ báo khắp cả nước. Một công ty giao dịch môi  giới của NASD có thể yêu cầu Uỷ ban báo giá địa phương đưa thêm một số  loại chứng khoán vào danh sách báo giá, đề nghị này được chấp nhận hay từ  chối là tuỳ thuộc vào chứng khoán đó có đáp ứng được những tiêu chuẩn của  Uỷ ban chứng khoán hay không.

Bản báo giá màu hồng và màu vàng

 Cục báo giá quốc gia (NQB) chịu trách nhiệm xuất bản một loại ấn  phẩm gọi là “bản báo giá” in trên giấy màu hồng báo giá yết và tên của các  nhà tạo lập thị trường đối với 11000 cổ phiếu và bản báo giá màu vàng báo  giá của các loại trái phiếu. Những bản thông báo này được xuất bản hàng  ngày và chỉ được phân phối cho các công ty chứng khoán đã đặt mua. Các  giá báo trên hai bản thông báo này không có trên chuyên mục tài chính của  các tờ báo khác.

Các bước tiến hành giao dịch trên thị trường Nasdaq  

Bước 1: Nhà đầu tưA có nhu cầu mua 100 cổ phiếu của công ty xyz  được niêm yết trên Nasdaq gọi điện cho người môi giới B.

Bước 2:Nhà môi giới B viết phiếu đặt mua rồi gửi cho nhà tạo lập thị  trường C đảm nhận làm giá cho cổ phiếu xyz.

Bước 3:Nhà tạo lập thị trường C tìm một nhà tạo lập thị trường khác  muốn bán 100 cổ phiếu công ty xyz bằng 2 cách: thông qua NQB hoặc qua  Nasdaq. Nếu qua Nasdaq, nhà tạo lập thị trường C phải là một thành viên và  lúc này, C sẽ tìm nhà tạo lập thị trường có mức giá thấp nhất. Còn nếu qua  NQB, C sẽ tìm trên “bản báo giá màu hồng” để biết một số nhà tạo lập thị  trường khác đang nắm giữ cổ phiếu xyz và biết giá cả hiện tại của từng  người và chọn mức giá phù hợp cho giao dịch của mình.

Bước 4:Nhà tạo lập thị trường C chuyển kết quả giao dịch tới B với  mức giá được kê cao hơn, B sẽ báo lại cho khách hàng kết quả giao dịch có  kèm phí hoa hồng môi giới.