Điều kiện đảm bảo hối đoái là gì?

Trong trường hợp 2 đồng tiền cùng sụt giá một mức độ như nhau thì điều kiện đảm bảo ngoại hối này mất tác dụng.

Điều kiện đảm bảo theo “rổ tiền tệ”

Do điều kiện ngày nay hàm lượng vàng của tiền tệ không còn ý nghĩa thiết thực đối với việc xác định tỷ giá hối đoái, hệ thống tỷ giá cố định dưới mọi hình thức đã bị tan vỡ, tỷ giá hối đoái trên thị trường thế giới bị biến động dữ dội và thả nổi tự do, sức mua của tiền tệ nhiều nước giảm sút nghiêm trọng nên việc áp dụng các điều kiện đảm bảo hối đoái nói tr ên không còn có ý nghĩa. Đề khác phục t ình hình trên, người ta phải dựa v ào nhiều ngoại tệ của nhiều nước để đảm bảo giá trị thực tế của các khoản thu nhập bằng ngoại tệ trên hợp đồng. cách đảm bảo đó gọi là đảm bảo theo “rổ” ngoại tệ được chọn.

Khi áp dụng điều kiện đảm bảo n ày, các bên ph ải thống nhất lựa chọn số l ượng ngoại tệ đưa vào “rổ” và cách lấy tỷ giá hối đoái của các ngoại tệ đó so với đồng tiền được đảm bảo vào lúc ký kết hợp đồng và lúc thanh toán, để điều chỉnh tổng giá trị của hợp đồng đó.

Đảm bảo hối đoái theo “rổ” tiền tệ có thể được thực hiện bằng hai cách:

Cách thứ nhất là tổng giá trị hợp đồng được điều chỉnh căn cứ vào mức bình quân tỷ lệ biến động của tỷ giá hối đoái cả “rổ” tiền tệ.

Một cách tổng quát, chẳng hạn chúng ta lựa chọn n đồng tiền ký hiệu lần l ượt là A, B,

C,   D đến N để đưa vào rổ tiền tệ, tỷ giá so với một đồng tiền tương đối ổn định, chẳng hạn như so với đồng USD, vào hai thời điểm là thời điểm ký hợp đồng t0 và thời điểm thanh toán t1 tương ứng lần lượt là A0 và A1; B0 và B1; C0 và C1; D0 và D1 .. N0 và N1. Chúng ta thiết lập bảng sau để phân tích.

Các ký hiệu tương ứng như sau:

Biến động tỷ giá các đồng tiền trong rổ:

AA = [(Ai – A0)/A0]*100 AB = [(Bi – Bo)/Bo]*100

AC = [(ci – c0)/c0]*100

AD = [(dì – D0)/D0]*100

AN = [(NÌ – n0)/n0]*100

Mức bình quân tỷ lệ biến động của tỷ giá cả rổ tiền tệ là:

AT = (AA + AB + AC + AD + … + AN)/n

Như vậy, về lý thuyết có thể có 3 tình huống xảy ra:

Nếu AT > 0, cần điều chỉnh giá trị hợp đồng tăng lên theo tỷ lệ phần trăm tương ứng, nếu AT < 0, cần điều chỉnh giá trị hợp đồng tăng lên theo tỷ lệ phần trăm tương ứng, nếu AT = 0, một cách trung b ình tỷ giá của các đồng tiền trong rổ tiền tệ không có sự thay đổi nào vào thời điểm thanh toán so với thời điểm ký kết hợp đồng, do vậy không cần điều chỉnh giá tị hợp đồng. Hay nói cách khác, với các đồng tiền lựa chọn đưa vào rổ tiền tệ biến động tỷ giá của các đồng tiền trong rổ triệt tiêu lẫn nhau do có một số đồng tiền tỷ giá tăng lên, một số đồng tiền khác tỷ giá lại giảm xuống và tác động tổng hợp của tất cả các đồng tiền này là bằng không.

Chúng ta xem xét một ví dụ cụ thể sau đây. Chẳng hạn chúng ta chọn 3 đồng tiền đ ưa vào rổ tiền tệ bao gồm HKD, JPY v à THB, giá trị hợp đồng là 100,000USD. Tỷ giá các đồng tiền này vào thời điểm ký hợp đồng to và thời điểm thanh toán ti như sau:

Mức bình quân tỷ lệ biến động của tỷ giá hối đoái cả “rổ” tiền tệ trong tr ường hợp này là +0.8, như vậy tổng giá trị hợp đồng sẽ đ ược điều chỉnh giảm đi 0.8 %, tức l à tương đương 800USD, có nghĩa là giá trị hợp đồng vào lúc thanh toán sẽ là 99,200USD.

Cách thứ hai là tổng giá trị hợp đồng được điều chỉnh căn cứ vào tỷ lệ biến động của bình quân tỷ giá hối đoái của cả “rổ” tiền tệ vào lúc thanh toán so với lúc ký kết hợp đồng. Trước hết tính bình quân tỷ giá hối đoái của cả “rổ” tiền tệ vào lúc ký kết hợp đồng:

T0 = (A0 + B0 + C0 + D0 + … N0)/n

Sau đó tính bình quân tỷ giá hối đoái của cả “rổ” tiền tệ vào lúc thanh toán:

Ti = (Ai + Bi + Ci + Di + … Ni)/n

tiền tệ vào lúc thanh toán so với lúc ký kết hợp đồng là:

T = i00 – {(Ti/To) x i00}

Nếu T > 0, cần điều chỉnh tăng giá trị hợp đồng theo tỷ lệ phần trăm t ương ứng, nếu ngược lại cần điều chỉnh giảm giá trị hợp đồng theo tỷ lệ phần trăm t ương ứng, nếu tỷ lệ biến động bình quân tỷ giá hối đoái của cả “rổ” tiền tệ bằng 0, giá trị hợp đồng không phải điều chỉnh.

Trong trường hợp nêu trên, chúng ta tính được tỷ lệ biến động bình quân tỷ giá hối đoái của cả “rổ” là -2.8%, như vậy cần điều chỉnh giảm giá trị hợp đồng đi 2.8%, hay 2,800USD và giá trị hợp đồng thanh toán sẽ là 97,200USD.

Điều kiện đảm bảo căn cứ vào tiền tệ quốc tế: SDR, EUR.

Tổng giá trị hợp đồng được tính toán và thanh toán bằng một ngoại tệ nào đó, đồng thời chọn SDR (hay EUR) làm tiền tệ đảm bảo đồng tiền của hợp đồng. Tổng giá trị hợp đồng sẽ được điều chỉnh căn cứ vào mức chênh lệch giữa tỷ giá của SDR (hay EUR) và đồng tiền hợp đồng vào ngày thanh toán so với ngày ký kết hợp đồng.

Ví dụ:

Tổng giá trị hợp đồng là i00,000USD Tỷ giá ký kết hợp đồng SDR/USD = i.20 Tỷ giá thanh toán SDR/USD = i.8 Tổng giá trị hợp đồng được điều chỉnh:

(i00,000 x i.8)/i.2 = i50,000USD

Điều kiện đảm bảo căn cứ vào sự biến động của giá cả:

Điều kiện đảm bảo v àng và ngoại hối không thể đảm bảo giá trị thực tế của đồng t iền thu về trong tình hình tỷ giá và hàm lượng vàng được quy định một cách giả tạo. Vì vậy, để đảm bảo giá trị thực tế của đồng tiền thanh toán trong hợp đồng còn có thể dùng hai cách.

Cách thứ nhất, số tiền phải trả căn cứ vào tình hình biến động của chỉ số giá cả mà thay đổi một cách tương ứng. Trong ngoại thương ít dùng cách này bởi vì chỉ số giá cả thay đổi không bao giờ phản ánh đầy đủ và chính xác sự biến động tiền tệ.

Cách thứ hai, số tiền phải trả căn cứ vào tình hình biến động của giá cả hàng đó trên thị trường hay của giá thành sản xuất loại hàng đó. Trong tình hình lạm phát tiền tệ thường xuyên và phổ biến ở các nước hiện nay, điều kiện đảm bảo này chỉ đảm bảo quyền lợi của người xuất khẩu, đặc biệt là trong việc ký kết hợp đồng dài hạn, nhưng không có lợi cho người nhập khẩu.