Định nghĩa về công ty xuyên quốc gia (TNCs)

 

Sẽ là chưa đủ nếu nghiên cứu Marketing quốc tế lại chưa nói đến các công ty xuyên quốc gia, lực lượng hoạt động trong môi trường quốc tế. Thực tế có rất nhiều tên gọi công ty khác nhau như công ty quốc tế (Interational Corporation), công ty toàn cầu (Global Corporation). Những loại này thường để chỉ các chiến lược marketing theo định hướng (orientation) quốc tế hay toàn cầu. Đáng quan tâm hơn cả là các công ty xuyên quốc gia (Transational Corporations – TNCs) và các công ty đa quốc gia (Multinational Corporations – MNCs).

Vậy TNCs và MNCs có gì khác nhau? Theo các chuyên gia của Hội nghị về Thương mại và Phát triển thuộc Liên hiệp quốc (UNCTAD), TNCs là những công ty có chủ sở hữu vốn thuộc công ty mẹ của một quốc gia, còn MNCs có chủ sở hữu vốn thuộc công ty mẹ của nhiều quốc gia. Thí dụ, Royal Dutch/ shell Group và Unilever có vốn chủ sở hữu của Anh và Hà Lan, Fortis có vốn chủ sở hữu của Bỉ và Hà Lan. Hầu như sự khác nhau duy nhất giữa TNCs và MNCs là ở chỗ này (quốc gia có vốn sở hữu).

Xét trên tổng thể (đặc điểm về quốc tế hoá hay toàn cầu hoá các hoạt động kinh doanh, cơ cấu tổ chức các chi nhánh ở nước ngoài), TNCs và MNCs, về cơ bản, không có sự khác nhau. Mặt khác, cho đến nay số MNCs chỉ còn lại rất ít. Trong số 500 công ty lớn nhất toàn cầu hiện nay chỉ còn 3 công ty nêu trên. Vì vậy, nhìn chung, có thể nói TNCs và MNCs là một. Các chuyên gia UNCTAD định nghĩa như sau:
TNCs là các công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc vô hạn, có cơ cấu tổ chức gồm công ty mẹ và hệ thống công ty chi nhánh ở nước ngoài, theo nguyên tắc công ty mẹ kiểm soát tài sản của công ty chi nhánh thông qua góp vốn cổ phần.