Giải pháp hoàn thiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

 
1. Hoàn thiện cơ chế thị trường trong nền kinh tế

Theo quan điểm của Đảng ta, cho đến năm 2010 chúng ta hoàn thiện về cơ bản cơ chế kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, là nền kinh tế được điều hành về cơ bản bởi các quy luật kinh tế khách quan và có sự tham gia điều hành của Nhà nước đặc biệt ở tầm vĩ mô. Nền kinh tế đó phải có sự định hướng đúng đắn trong phát triển nhờ vào vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước. Vì vậy chúng ta cần hoàn thiện cơ chế thị trường nhằm tận dụng những điều kiện, những ưu điểm không thể phủ nhận của nó trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội. Cụ thể đó là phải hạn chế dần sự bảo hộ của Nhà nước đối với các doanh nghiệp đặc biệt là các doanh nghiệp quốc doanh nhằm tạo ra một môi trường kinh doanh bình đẳng cho tất cả các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần. Một trong những biện pháp đang được thực hiện là xoá bỏ cơ chế bộ chủ quản. Đây là một chính sách được sự ủng hộ của đông đảo các nhà kinh doanh cũng như các chuyên gia kinh tế bởi nó xoá đi những đặc quyền đặc lợi mà doanh nghiệp Nhà nước vẫn được hưởng. Tuy nhiên chính sách này lại thực hiện rất chậm chạp và mới chỉ thực hiện ở một số doanh nghiệp lớn.

Hoàn thiện cơ chế thị trường còn đòi hỏi chúng ta phải hoàn thiện hệ thống luật đặc biệt là hệ thống luật kinh tế. Một trong những yêu cầu của nhà đầu tư đối với môi trường kinh doanh là nó phải thực sự ổn định trong dài hạn. Để ổn định lâu dài chúng ta cần có hệ thống luật hoàn thiện vì đây chính là định hướng hoạt động của doanh nghiệp và nó sẽ tạo ra môi trường kinh doanh thông thoáng hiệu quả và an toàn cho nhà đầu tư. Thế nhưng thực tế hệ thống luật kinh tế của chúng ta lại khá thất thường nên mới có câu:” sáng đúng, chiều sai, mai lại đúng”. Một trong những ví dụ tiêu biểu là quy định mới về việc mua hoá đơn GTGT của doanh nghiệp đã làm các doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn trong việc hoàn thiện các thủ tục cần thiết. Giải pháp ở đây là chúng ta cần đưa ra quốc hội xem xét và thông qua các văn bản pháp luật cần thiết được nghiên cứu nghiêm túc và phù hợp với tình hình kinh tế nước ta.

Cùng với việc hoàn thiện hệ thống luật chúng ta cần tiếp tục đẩy mạnh việc cải cách nền tài chính công giảm thiểu thủ tục hành chính. Hiện nay thủ tục hành chính ở nước ta nói chung còn khá phức tạp. Việc cải cách thủ tục hành chính đã làm giảm được khá nhiều khâu trung gian. Chúng ta đang gặp phải yêu cầu một mặt phải giảm thiểu thủ tục hành chính, mặt khác lại phải đảm bảo không tạo ra kẽ hở để các doanh nghiệp lợi dụng để trốn tránh trách nhiệm với Nhà nước. Đây là những đòi hỏi rất khó nên thực tế việc cải cách thủ tục hành chính cũng không tiến hành nhanh được. Tuy nhiên đây là một chính sách đúng đắn và cần được đẩy mạnh trong tương lai.

2. Nâng cao vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước.

Kinh tế Nhà nước đóng vai trò định hướng cho nền kinh tế đảm bảo cho nền kinh tế đi đúng quỹ đạo là tiến lên chủ nghĩa xã hội. Vì vậy kinh tế Nhà nước cần thiết phải được củng cố và phát triển để có thể đảm đương được vai trò của mình. Hiện nay kinh tế Nhà nước nói chung không có sự phát triển mạnh mẽ và nhanh chóng như các khu vực kinh tế khác(trừ kinh tế tập thể) nhưng trong các năm qua kinh tế Nhà nước lại phát triển khá ổn định. Giải pháp được nói nhiều hiện nay là cổ phần hoá các doanh nghiệp quốc doanh nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp này tự do hoạt động và kinh doanh. Tuy nhiên cổ phần hoá không phải vấn đề đơn giản và có khá nhiều doanh nghiệp quốc doanh không ủng hộ cổ phần hoá do lo sợ mất đi những ưu tiên vẫn được hưởng. Chính các doanh nghiệp này trong đó có không ít các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ đã gây ra nhiều khó khăn cho ngân sách Nhà nước.

Cần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong các doanh nghiệp. Như trên chúng ta biết trong cơ cấu một đồng sản phẩm tăng lên thì có tới 74%là do vốn. Như vậy thực tế chúng ta tăng sản lượng chủ yếu dựa vào tăng quy mô sản xuất. Con người và năng suất vẫn chưa được cải thiện nhiều. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp sẽ làm giảm tỷ trọng của vốn trong cơ cấu sản phẩm nâng cao tỷ trọng của khoa học công nghệ và năng suất lao động.

Trên đây là toàn bộ thực trạng nền kinh tế thị trường ở Việt Nam và một số giải pháp cho những yếu kém còn tồn tại. Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn TS Tô Đức Hạnh đã nhiệt tình giúp đỡ em trong việc hoàn thành Đề án kinh tế chính trị này. Em xin chân thành cảm ơn.