Giải pháp nâng cao vai trò của chính sách tiền lương tổi thiểu

1. Đối với nhà nước :

–      Dựa vào mức sống tối thiểu của người dân để đề ra mức lương tối thiểu phù hợp, có đảm bảo cho số người ăn theo. Việc điều chỉnh tiền lương tối thiểu chung sẽ trên cơ sở tăng trưởng kinh tế, khả năng chi trả của doanh nghiệp, biến động của chỉ số giá sinh hoạt và tương quan mức sống giữa các khu vực nông thôn, thành thị và các tầng lớp dân cư. Tăng lương tối thiểu có tính đến khả năng chi trả của doanh nghiệp, có thể tham khảo ý kiến của doanh nghiệp trước và sau khi tăng lương tối thiểu phải có cơ chế điều chỉnh thích hợp để nắm rõ tình hình doanh nghiệp và những biến động doanh nghiệp gặp phải.

–      Tách tiền lương tối thiểu chung và quy định mức lương thấp nhất cho khu vực hành chính nhà nước, khu vực sự nghiệp và khu vực sản xuất kinh doanh. Chính phủ cần có phương án tách bạch giữa công chức, viên chức, cán bộ nghĩ hưu để có lộ trình tăng lương cho phù hợp. Cần phải có một mức lương áp dụng cho khu vực nhà nước vì đây là tinh hoa của một nền công quyền. Trong khu vực này cán bộ công chức được trả theo trình độ chuyên môn, nhưng xứng đáng được hưởng ở mức trung bình khá.

–      Xây dựng cơ chế đối thoại, thương lượng, thỏa thuận về tiền lương nhất là tiền lương tối thiểu ở doanh nghiệp và ngành, thỏa thuận giữa doanh nghiệp và người lao động để có mức lương phù hợp với mong muốn của hai bên.

–      Mỗi khi tăng lương thì ảnh hưởng tới việc làm, thất nghiệp, cùng đó tình trạng “té nước theo mưa” càng khiến giá cả tăng mạnh : giá thực phẩm, giá nhà trọ… Vì vậy, để ổn định đời sống cho công nhân bằng tiền lương cần sự phối hợp ở mỗi địa phương để bình ổn thị trường, kiểm soát giá : phải giữ được giá cả ổn định, giải quyết khó khăn nhà ở, nhà trẻ cho con của công nhân, đưa hàng bình ổn giá đến với người lao động, làm sao để người lao động các khu tập trung được hưởng tiền điện không phải lũy kế

–      Chính phủ cũng phải xây dựng cơ chế để thu hút các nhà đầu tư  xây nhà cho người lao động ở.

–      Tăng cường quản lý nhà nước về tiền lương, tiền công trong khu vực sản xuất kinh doanh theo hướng tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý. Xây dựng luật tiền lương tối thiểu, luật việc làm; sắp xếp doanh nghiệp nhà nước,  thành lập ủy ban các bên về quan hệ lao động, ngành và cấp quốc gia và thực hiện chương trình định kỳ giám sát, và điều chỉnh mức lương tối thiểu.

–      Có chính sách hỗ trợ với những ngành được coi là chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi tiền lương tối thiểu tăng, như dệt may, hỗ trợ kinh phí xúc tiến và mở rộng thị trường xuất khẩu. Với những giai đoạn khó khăn, Nhà nước có thể linh động có những ưu đãi trong thời gian nhất định, như bỏ VAT với những đơn hàng ủy thác gia công, giao hoàn toàn phí công đoàn (2%) cho công đoàn cơ sở phục vụ việc cải thiện chăm lo đời sống lao động.

–      Nhà nước cần có biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp như : giảm tiền thuê đất cho những khu vực có công nhân ở trong khu vực, miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp; những doanh nghiệp làm tốt việc nộp BHXH thì giãn thời gian nộp cho 3 tháng hoặc 6 tháng để doanh nghiệp giảm bớt áp lực về vốn trong lúc lãi suất tăng cao như hiện nay.

2.   Đối với doanh nghiệp :

–      Có những chính sách và bước đi hợp lý, dự trù kinh phí, biến phí, cân đối nguồn thu để ổn định hoạt động của doanh nghiệp, tránh dẫn đến thua lỗ và phá sản.

–      Ðể hạn chế tình trạng một số doanh nghiệp tìm cách đối phó với việc tăng lương tối thiểu thì công đoàn các cấp tổ chức tăng cường giám sát việc điều chỉnh lương cũng như các khoản phụ cấp, trợ cấp của doanh nghiệp. Đảm bảo không xảy ra tình trạng doanh nghiệp hạ bậc lương đang hưởng của người lao động, cắt giảm các trợ cấp, phí cấp, tiền thưởng…Đối với các doanh nghiệp đông công nhân thường hay xảy ra tranh chấp lao động thì cử cán bộ nắm tình hình hướng dẫn cho công đoàn cơ sở trong quá trình điều chỉnh tiền lương tối thiểu vùng cho phù hợp, không để xảy ra tình trạng tranh chấp lao động dẫn đến ngừng việc tập thể.

–      Tăng năng suất lao động và giảm chi phí kinh doanh vẫn là ưu tiên hàng đầu của doanh nghiệp. Cần có những tính toán chi tiết, nâng cao chất lượng, trình độ lao động

–      Có chính sách cắt giảm biên chế và nhân công một cách hợp lý, phù hợp quy mô và năng lực sản xuất của doanh nghiệp. Vấn đề này cần được xem xét và đánh giá một cách cụ thể, chính xác lợi – hại, vì về lâu dài việc cát giảm nhân công gây thất nghiệp sẽ gây nên những tác động xấu về mặt kinh tế – xã hội.

–      Doanh nghiệp căn cứ vào bảng lương theo mức tối thiểu của nhà nước nhân với hệ số bậc lao động ( tùy thâm niên, tay nghề) để đóng BHXH. Vì vậy nếu lương tối thiểu tăng doanh nghiệp có thể sắp xếp lại bậc lao động cho hợp lý hơn, theo thực tế công việc chứ không theo thâm niên để giảm phần hệ số, bậc lương, qua đó giảm phần nào số tiền đóng bảo hiểm.

–      Một số doanh nghiệp khi  tăng lương tối thiểu đã điều chỉnh hệ số lương thấp và cắt giảm các chế độ khác của người lao động như : tiền làm thêm giờ, tiền làm việc ban đêm, phụ cấp, chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật với lao động làm việc ttrong môi trường độc hại…Tuy nhiên, làm như vậy là vi phạm pháp luật lao động và đạo đức kinh doanh, đây không thể coi là giải pháp đúng đắn và lâu dài được.

3 Đối với người lao động :

–      Người lao động cần tìm hiểu và biết rõ về doanh nghiệp mình đang làm việc, về quy định tiền lương tối thiểu cũng như luật lao động để bảo vệ quyền lợi của bản thân cũng như hài hòa lợi ích của doanh nghiệp, chia sẻ với doanh nghiệp trong những khoảng thời gian khó khăn để cùng tồn tại và phát triển.

–      Cần chủ động học hỏi, nâng cao tay nghề, trình độ, tiếp thu khoa học kỹ thuật mới hiện đại, làm giàu vốn kiến thức cho bản thân cũng như doanh nghiệp.