Giải pháp phát triển xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường EU

1 Các giải pháp cho doanh nghiệp

a/ Tăng cường công tác nghiên cứu thị trường

Tăng cường công tác nghiên cứu thị trường

–  EU là một trong những thị trường khó tính với nhiều yêu cầu, quy định khắt khe, công ty cần nghiên cứu và xây dựng một chiến lược thị trường một cách toàn diện. Bao gồm nghiên cứu về thị hiếu người tiêu dùng, tập quán thói quen, văn hóa kinh doanh..của các nước trong khu vực EU. Để từ đó nâng cao chất lượng hàng may mặc xuất khẩu đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng , và để quá trình xuất khẩu hàng may mặc của công ty sang thị trường EU diễn ra thuận lợi, thu được hiệu quả cao.

– Do đặc điểm của thị trường EU bao gồm 27 quốc gia khác nhau, tuy thị trường thống nhất nhưng mỗi nước có một hệ thống luật pháp khác nhau, rất nhiều đạo luật bảo vệ người tiêu dùng, bảo vệ môi trường..nếu doanh nghiệp không hiểu rõ về vấn đề này thì đây chính là rào cản vô hình, gây khó khăn trở ngại đối với hoạt động xuất khẩu của công ty.

Hoàn thiện hệ thống  thu thập và xử lý thông tin

– Hiện nay, các doanh nghiệp chủ yếu khai thác thông tin qua các trung tâm kinh tế, các cơ quan đối ngoại, qua báo chí, Internet, qua hội chợ triển lãm trong nước và quốc tế…

Tuy nhiên, các nguồn thông tin này đôi khi thiếu tình kịp thời. Do đó, để có thể chủ động tìm kiếm thông tin thì các doanh nghiệp cần: Phải quan tâm phát triển mạng lưới thông tin nhanh chóng, chính xác thông qua việc thiết lập các mối quan hệ chặt chẽ với các cơ quan có thể cung cấp các thông tin kịp thời như: Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI), Bộ thương mại, Viện nghiên cứu thương mại, các đại sứ quán Việt Nam trên thị trường EU và các đại sứ quán nước ngoài tại Việt Nam…

b. Doanh nghiệp cần xây dựng nguồn cung cấp nguyên liệu ổn định.

-Do thiếu công nghiệp phụ trợ nên ngành dệt may Việt Nam gần như phụ thuộc vào thị trường thế giới cả xuất khẩu lẫn nhập khẩu. Đây là một trong những điểm yếu nhất làm hạn chế khả năng cạnh tranh quốc tế của các doanh nghiệp dệt may Việt Nam so với các cường quốc xuất khẩu dệt may như Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan…

Theo số liệu của Tổng cục thống kê trong những năm gần đây, diện tích trồng bông tại Việt Nam đã giảm nghiêm  trọng : từ trên 32 600 ha năm 2001-2002 giảm còn dưới 3 000 ha năm 2007-2008. Sau rất nhiều nỗ lực, năm 2009, diện tích trồng bông đã tăng lên hơn 8000 ha. Hiện tại, sản lượng bông vải trong nước mới đáp ứng được 4-5% nhu cầu bông cho ngành may mặc nên các doanh nghiệp Việt Nam gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu.

-Công ty TNHH May Thiên Quang cũng chưa có được nguồn cung cấp nguyên liệu ổn định. Hàng năm công ty phải nhập khẩu toàn bộ nguyên liệu sản xuất từ các nước đặt gia công và một số nước khác trong khu vực EU.

c. Doanh nghiệp cần tập trung vào khâu thiết kế mẫu, tạo nhiều mẫu mã phong phú và đa dạng hơn nữa.

Trong ngành dệt may toàn cầu, chuỗi giá trị toàn cầu gồm 4 khâu: khâu thiết kế mẫu, khâu cung cấp nguyên phụ liệu, khâu thương mại và khâu cuối cùng là khâu gia công.

Trong đó khâu thiết kế mẫu là khâu đem lại giá trị cao nhất, khâu gia công là khâu đem lại giá trị thấp nhất. Theo ước tính, khoảng 90% doanh nghiệp may mặc của Việt Nam tham gia vào khâu này của chuỗi dưới hình thức gia công. Chính vì thế, tuy sản phẩm may mặc của Việt Nam được xuất đi nhiều nơi, Việt Nam có tên trong Top 10 nước xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới nhưng giá trị thu về rất thấp.

Ngoài ra, các mẫu thiết kế của các doanh nghiệp may mặc trong nước ít thay đổi, không đa dạng về kiểu mẫu, vì vậy vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thị hiếu của khách hàng, nên doanh nghiệp cần đầu tư hơn nữa vào khâu thiết kế mẫu mã sản phẩm.

d. Cần đảm bảo chất lượng hàng hóa và thời gian giao hàng đúng hạn.

Doanh nghiệp cần đảm bảo chất lượng hàng hóa và kiểm tra chất lượng hàng hóa kĩ lưỡng trước khi giao cho khách hàng, ngoài ra cần giao hàng đúng thời hạn để đảm bảo uy tín của doanh nghiệp, tạo lòng tin của khách hàng với doanh nghiệp, giữ mối quan hệ làm ăn lâu dài.

Để đảm bảo chất lượng hàng hóa doanh nghiệp cần:

– Tăng cường ứng dụng các tiến bộ khoa học vào sản xuất.

– Kiên quyết áp dụng và thực hiện nghiêm túc hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 9001-2000 trong toàn công ty. Phải coi đó là tiền đề cho sự phát triển ổn định và lâu dài trong cơ chế phát triển thị trường như những gì công ty đã cam kết với khách hàng.

e. Cần xây dựng thương hiệu cho sản phẩm

– Công ty hiện đang đầu tư xây dựng trung tâm thiết kế mẫu riêng. Nhằm khẳng định thương hiệu riêng của mình và nâng cao giá trị hàng xuất khẩu.

– Các sản phẩm cần được xây dựng thương hiệu, bởi nhu cầu của người tiêu dùng thường thích các hàng hóa có tên tuổi và uy tín. Điều này cũng góp phần làm giảm hiện tượng hàng giả, hàng nhái.

f. Cần tiến hành các công tác xúc tiến bán hàng, xúc tiến thương mại

Doanh nghiệp cần đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại và hoạt động xúc tiến bán hàng, tiến hành các hoạt động Marketing, quảng cáo thông qua các kênh truyền thông, mạng, báo chí, tạp chí..nhằm quảng cáo mạnh mẽ sản phẩm của mình tới khách hàng, ngày càng nhiều người biết đến sản phẩm, biết đến thương hiệu của mình hơn. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh tham gia các hội trỡ triển lãm, trưng bày sản phẩm nhằm thu hút khách hàng.

g. Nâng cao chất lượng đội ngũ lao động.

Nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của doanh nghiệp. Vì thế, các doanh nghiệp cần có những giải pháp sử dụng nguồn nhân lực sao cho hiệu quả nhất, trong đó cần :

– Tăng cường vai trò lãnh đạo của ban giám đốc công ty.

– Đào tạo và nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ công nhân viên, tạo sự yêu thích, ham mê trong công việc của họ.

– Chú trọng tới công tác tuyển dụng nhân sự

2 Các kiến nghị với cơ quan quản lý Nhà nước và hiệp hội dệt may Việt Nam

a. Kiến nghị với cơ quan quản lý Nhà nước

Về chính sách và  pháp luật

– Cải cách các thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế, hải quan, xuất nhập khẩu theo hướng thực hiện cơ chế một dấu, một cửa, đơn giản hoá các thủ tục nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nhanh chóng và dễ dàng xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường EU.

– Tăng cường công tác tư vấn pháp luật thương mại quốc tế về các vấn đề liên quan đến nhập khẩu hàng may mặc ở các quốc gia trong khu vực EU. Điều này đòi hỏi các tham tán thương mại cần nâng cao vai trò của mình, tích cực tìm hiểu pháp luật, chính sách của nước bạn. Từ đó có thể chuẩn bị thật kỹ việc chống các rào cản kỹ thuật mới của các nước nhập khẩu cho các doanh nghiệp xuất khẩu hàng may mặc.

– Hệ thống hóa các điều ước quốc tế đã ký kết với các nước, các tổ chức kinh tế thương mại khu vực và các cam kết mở cửa thị trường cũng như thực hiện các quy định của WTO.

– Nhà nước cũng cần hỗ trợ các thiết bị các thiết bị công nghệ hiện đại trong khâu tiến hành kiểm tra chất lượng nguyên liệu, vừa hỗ trợ hải quan tiến hành kiểm tra nhanh, vừa giảm chi phí lưu kho nguyên liệu chờ kiểm tra và giúp doanh nghiệp giao hàng đúng hẹn.

Nhà nước cần hỗ  trợ về vốn, lãi suất tín dụng

– Nhà nước cần hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp dệt may trong việc di dời và hiện đại hóa các nhà máy dệt, may tại đô thị lớn.

– Chính phủ cũng cần hỗ trợ các doanh nghiệp qua công cụ tín dụng, lãi suất như : cắt giảm định mức tín dụng đối với các doanh nghiệp dệt và tạo thuận lợi trong thủ tục vay vốn ngân hàng.

– Giảm chi phí công đoàn từ 2% hiện nay xuống còn 1% để tạo điều kiện cho doanh nghiệp giảm giá thành sản xuất.

– Nhà nước cũng cần hỗ trợ doanh nghiệp dệt may trong giá thu mua bông, bới mức giá bông trên thế giới luôn ở mức cao

Nhà nước cần hỗ trợ trong hoạt động xúc tiến thương mại

– Nhà nước cần kết hợp ngành với hiệp hội dệt may tiến hành các hoạt động xúc tiến thương mại, các hội chợ triển lãm, giao lưu với các doanh nghiệp nước ngoài.

– Nhà nước cũng cần hỗ trợ doanh nghiệp kinh phí và kinh nghiệm trong hoạt động nghiên cứu, thăm dò thị trường.

– Tổ chức kênh thông tin thông suốt giữa cơ quan quản lý Nhà nước về thương mại ở Trung Ương và địa phương và các doanh nghiệp dệt may trong việc cung cấp các thông tin kịp thời tới doanh nghiệp và trong việc xử lý những đề xuất, vướng mắc của các doanh nghiệp

– Kiến nghị với bộ Tài chính và Cục xúc tiến hỗ trợ vốn đề tiến hành các hoạt động quảng bá và xúc tiến thương mại tại thị trường EU.

Nhà nước cần phát triển ngành công nghiệp phụ trợ cho ngành dệt may

– Xây dựng các Trung tâm cung ứng nguyên phụ liệu tại Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và các thành phố lớn để cung ứng kịp thời nguyên phụ liệu cho các doanh nghiệp trong ngành. Ngoài ra, kêu gọi và hỗ trợ nông dân ở các vùng nông thôn tổ chức trồng các cây công nghiệp như bông, đay… nhằm xây dựng  nguồn cung ứng nguyên phụ liệu ổn định và giá rẻ trong nước cho ngành dệt may nói chung và may mặc nói riêng.

– Xây dựng các doanh nghiệp kinh doanh nguyên phụ liệu tập trung nhằm đáp ứng được nhu cầu nguyên phụ liệu cho các doanh nghiệp may mặc với chất lượng cao và giá nhập khẩu hợp lý.

– Cần quy hoạch các vùng trồng bông, hỗ trợ vốn đầu vào và tìm đầu ra cho người dân trồng bông, từ đó họ mới tin và gắn bó với cây bông lâu dài.

Một số kiến nghị khác :

– Chính phủ cần tiến hành đàm phán để thúc đẩy nhanh hơn nữa việc ký kết hiệp định thương mại tự do FTA với khu vực EU. Bởi Việt Nam và EU sẽ nhanh chóng có cam kết mở cửa thị trường, xóa bỏ nhiều dòng thuế nhập khẩu, mở cửa dịch vụ, các vấn đề về hàng rào kỹ thuật, chống bán phá giá, sau khi Hiệp định hướng thương mại tự do (FTA) Việt Nam – EU được ký kết. Việc ký kết FTA sẽ mang lại nhiều lợi ích cho thương mại cho Việt Nam. Ký kết này đồng nghĩa với việc ký kết thương mại tự do với 27 quốc gia thành viên, là một ký kết lớn mang tính hợp tác khu vực sẽ giúp cho hoạt động kinh tế Việt Nam thuận lợi hơn.

– Chú trọng xây dựng và tăng cường năng lực ứng phó với các vụ kiện chống phá giá, các rào cản kỹ thuật thương mại mới trong lĩnh vực may mặc.

– Tiếp tục chú trọng phát triển nguồn nhân lực cho xuất khẩu hàng may mặc , chú ý đào tạo ứng dụng các kỹ năng nghiên cứu thị trường, ma-két-tinh, kỹ năng đàm phán quốc tế, nghiệp vụ kỹ thuật ngoại thương, nâng cao trình độ ngoại ngữ, ứng dụng tin học, nâng cao tay nghề, nâng cao hiểu biết về luật pháp kinh tế quốc tế và của các nước… Việc đào tạo cần theo hai hướng, trước mắt, đối với người lao động cần thuần thục về kỹ năng và chuyên môn hóa sâu. Mặt khác, phải chú trọng đặc biệt tới đào tạo, bồi dưỡng nhân tài, có khả năng ứng dụng và tích hợp khoa học công nghệ của nhân loại cho phát triển của Việt Nam về lâu dài…

– Tăng cường đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng xuất khẩu nói chung và xuất khẩu hàng may mặc nói riêng, đồng thời khai thác hiệu quả hệ thống hạ tầng hiện có phục vụ tốt nhất cho xuất khẩu. Đẩy mạnh ứng dụng các phương thức thương mại hiện đại, thương mại điện tử, công nghệ thông tin trong hoạt động thương mại.

– Đẩy mạnh các hoạt động thuận lợi hóa và hỗ trợ việc gia nhập thị trường của khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh, khuyến khích, hỗ trợ xuất khẩu hàng may mặc cho các doanh nghiệp dệt may vừa và nhỏ, khai thác hiệu quả các nguồn lực của đất nước cho xuất khẩu, khuyến khích việc liên doanh, liên kết, hợp nhất, sáp nhập các doanh nghiệp xuất khẩu để hình thành các tập đoàn xuất khẩu mạnh của Việt Nam…

b. Kiến nghị với hiệp hội dệt may

– Hiệp hội dệt may Việt Nam kết hợp với hiệp hội dệt may Quốc tế và khu vực để trao đổi, học hỏi kinh nghiệm áp dụng kỹ thuật, quản lý và tăng năng suất lao động trong sản xuất, áp dụng kỹ thuật tiên tiến xúc tiến trao đổi thương mại trong nội bộ khu vực cũng như đẩy mạnh xuất khẩu, thống nhất lộ trình chung cho phát triển ngành dệt may.

– Hiệp hội cần tổ chức nhiều hội chợ trong nước và nước ngoài để các doanh nghiệp hội viên tham gia. Hiệp hội là đơn vị tổ chức thực hiện các chương trình xúc tiến trọng điểm quốc gia, giúp các doanh nghiệp dệt may Việt Nam khuếch trương sản phẩm và thương hiệu. Qua các hội chợ đó, các doanh nghiệp đã tiếp cận tốt hơn với các khách hàng tiềm năng, đồng thời tìm kiếm được các đối tác trong ngành để hợp tác hiệu quả.

– Hiệp hội cần tổ chức lại các Viện nghiên cứu chuyên ngành dệt may theo hướng tự chủ, tự chịu trách nhiệm :

+ Nâng cao năng lực tư vấn, nghiên cứu triển khai, chuyển giao công nghệ, khả năng thiết kế và sáng tác mẫu của các Viện nghiên cứu.

+ Hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong ngành đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu triển khai các tiến bộ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất của các doanh nghiệp Dệt May Việt Nam

– Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật sản phẩm dệt may phù hợp và hài hoà với pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và thông lệ quốc tế. Hỗ trợ nâng cấp các trung tâm giám định, kiểm tra chất lượng sản phẩm Dệt May, hỗ trợ cho các doanh nghiệp Dệt May trong quản lý chất lượng và khắc phục các rào cản kỹ thuật.

– Hiệp hội cần đại diện cho doanh nghiệp hội viên kiến nghị với nhà nước cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh và xuất khẩu của các doanh nghiệp dệt may.

– Hiệp hội dệt may Việt Nam cần thực hiện công tác xúc tiến xuất khẩu, tìm khách hàng và đơn hàng mới. Hiệp hội cần khuyến khích các doanh nghiệp đưa công nghệ mới vào hoạt động của mình, đồng thời định hướng tăng thị phần trên phân khúc thị trường mới với thu nhập cao hơn, cảnh báo các doanh nghiệp chủ động phòng chống với nguy cơ bị áp dụng chống bán phá giá từ các nước trong khu vực EU.