Hoàn thiện phương pháp xác định chi phí cho các đối tượng chịu chi phí công ty sản xuất xi măng trên địa bàn tỉnh Hải Dương

Hiện nay, các công ty sản xuất xi măng tại Tỉnh Hải Dương đang thực hiện xác định các loại chi phí theo phương pháp chi phí thực tế. Tuy nhiên, với phương pháp xác định và quản trị chi phí này sẽ khó trong việc kiểm soát chi phí, hạ giá thành sản phẩm xi măng do quy trình thực hiện là thông thường. Với đặc thù sản xuất xi măng khá ổn định về chủng loại, chất lượng và định mức kỹ thuật, tác giả đề xuất phương pháp xác định chi phí cho các công ty xi măng Hải Dương theo phương pháp chi phí thực tế kết hợp với định mức.       

Những chi phí phát sinh trực tiếp đến đối tượng chịu chi phí như: CPNVLTT, CPNCTT được tập hợp theo chi phí thực tế phát sinh cho từng đối tượng tại mỗi công đoạn sản xuất. Chi phí sản xuất chung được tập hợp và phân bổ cho các đối tượng chịu chi phí theo định mức để xác định giá phí sản phẩm trong kỳ kịp thời. Cuối kỳ phần chênh lệch giữa chi phí sản xuất chung thực tế và chi phí chung định mức được điều chỉnh ở giai đoạn cuối cùng cho thành phẩm. Nếu chênh lệch giữa chi phí chung thực tế lớn hơn chi phí chung định mức thì chênh lệch sẽ được phân bổ vào vào thành phẩm, sản phẩm dở dang hoặc giá vốn hàng bán với tỷ lệ hợp lý. Nếu chênh lệch nhỏ hơn sẽ được tính giảm chi phí sản phẩm dở dang hoặc giảm giá vốn hàng bán. Áp dụng phương pháp này, việc tính giá thành sản phẩm xi măng sẽ được cập nhật liên tục trong tháng mà không phải chờ đến cuối tháng như hiện tại các công ty sản xuất xi măng trên địa bàn tỉnh Hải Dương đang áp dụng. Như vậy giúp nhà quản trị đưa ra quyết định về giá bán hợp lý, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.

Trong định hướng phát triển ngành xi măng Việt Nam và chiến lược phát triển vật liệu xây dựng của tỉnh Hải Dương, các công ty sản xuất xi măng trong tỉnh phải khẩn trương chuyển đổi công nghệ sản xuất từ lò đứng sang sử dụng lò quay hiện đại nhằm tiết kiệm vật liệu, năng lượng, đặc biệt là hướng đến sản xuất sạch, không gây ô nhiễm môi trường và các tác động tiêu cực để phát triển bền vững. Vì thế, các công ty sản xuất xi măng nên kết hợp áp dụng phương pháp chi phí Kaizen với phương pháp kết hợp chi phí thực tế và chi phí định mức. Vận dụng phương pháp chi phí của Kaizen sẽ thường xuyên đổi mới sản xuất, cắt giảm chi phí không hợp lý trong các khâu của quy trình sản xuất xi măng từ đó hạ giá thành sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh. Áp dụng phương pháp chi phí Kaizen cần thực hiện các bước sau:

Bước 1: Xác định mức độ cắt giảm chi phí sản xuất ước tính

– Dựa vào lợi nhuận mục tiêu năm kế hoạch và lợi nhuận thực tế năm trước để xác định tỷ lệ cần cắt giảm chi phí sản xuất ước tính cho toàn công ty.

– Phân bổ mức độ cắt giảm chi phí sản xuất ước tính cho từng giai đoạn sản xuất, từng TTCP. Hiện nay các công ty sản xuất xi măng tại Hải Dương đều có quy trình sản xuất liên tục, qua nhiều công đoạn khi áp dụng phương pháp chi phí Kaizen sẽ cắt giảm chi phí sản xuất trong tất cả công đoạn từ khâu khai thác đá vôi, đất sét, nghiền, trộn, vận chuyển nguyên liệu, nung clinker, sản xuất xi măng cho đến khâu đóng bao, thậm chí tính đến khâu đưa sản phẩm lên chuyền để xếp lên phương tiện vận chuyển.

Để cắt giảm chi phí cho từng công đoạn, các công ty sản xuất xi măng cần lập kế hoạch hợp lý về khai thác nguồn nguyên liệu, cung đường và phương tiện vận chuyển, lựa chọn công nghệ hiện đại có tính tự động hóa cao để cắt giảm chi phí nhiên liệu, năng lượng, nhân công, tăng năng suất lao động và cắt giảm chi phí bảo vệ môi trường.

Bước 2: Tổ chức thực hiện các mục tiêu cắt giảm chi phí sản xuất ước tính đã xác định

Để tổ chức tốt mục tiêu cắt giảm chi phí ước tính, các nhà quản trị có thể sử dụng kết quả phân tích chênh lệch chi phí để liên tục đánh giá sự thay đổi chi phí thực tế với từng công đoạn sản xuất.

Đối với vùng nguyên liệu tự nhiên đang khai thác không thể tái tạo ngày càng hạn hẹp và ngày càng xa địa điểm đặt nhà máy, các công ty sản xuất xi măng cần phải có kế hoạch dài hạn trong khâu khai thác, đập đá, nghiền và vận chuyển về nhà máy. Có thể đặt các trạm nghiền, đập đá tại nơi khai thác để phân loại và tận dụng tối đa nguyên liệu khai thác, tiết kiệm được chi phí vận chuyển, bốc dỡ vật liệu thô không đảm bảo chất lượng về nhà máy.

Đối với các công đoạn sau như: đồng nhất nguyên liệu để chuyển vào phân xưởng lò nung tạo clinker hay phân xưởng sản xuất xi măng, phân xưởng đóng bao cũng cần tổ chức đánh giá thay đổi chi phí thực tế khi lựa chọn công nghệ sản xuất để giảm tỷ lệ hao hụt, tỷ lệ phế phẩm, giảm lao động trực tiếp và chi phí xử lý môi trường; phát triển vật liệu mới thay thế với giá thành thấp hay cải tiến các công cụ sản xuất kéo dài thời gian sử dụng …

Bước 3: Đánh giá kết quả thực hiện cắt giảm chi phí

KTQTCP cần phân tích, đánh giá bằng các báo cáo về kết quả thực hiện cắt giảm chi phí ở từng công đoạn sản xuất. Nhà quản trị liên tục phải tìm cách cắt giảm chi phí ước tính trong tất cả thời kỳ, kết quả của kỳ trước sẽ là căn cứ để lập kế hoạch và thực hiện cắt giảm chi phí Kaizen cho kỳ sau.