Kế toán kết quả kinh doanh trong NHTM

Xuất phát từ đặc điểm kinh doanh của ngân hàng là hạch toán kinh tế toàn hệ thống, việc tính toán kết quả kinh doanh chỉ được chính thức xác định cho toàn hệ thống tại hội sở chính của ngân hàng. Vì vậy, khi quyết toán năm các chi nhánh ngân hàng phải xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị mình và chuyển về hội sở chính để tính toán kết quả kinh doanh chung cho cả ngân hàng.

1. Kế toán tại các chi nhánh ngân hàng

Khi kế thúc năm tài chính, kế toán phải xác định lại chính xác số dư của các tài khoản thu nhập, chi phí đến cuối ngày 31 tháng 12. Sau khi lên cân đối tài khoản tháng 12 sẽ lập phiếu chuyển khoản để kết chuyển số dư các tài khoản thu nhập, chi phí sang tài khoản lợi nhuận năm nay.

– Đối với các tài khoản thu nhập kế toán hạch toán:

Nợ: TK thu nhập
Có: TK lợi nhuận năm nay.

– Đối với các tài khoản chi phí, hạch toán:

Nợ: TK lợi nhuận năm nay
Có: TK chi phí

Sau khi kết chuyển toàn bộ thu nhập và chi phí sang tài khoản lợi nhuận năm nay, kế toán tính toán và rút số dư tài khoản lợi nhuận năm nay để xác định số lãi hoặc lỗ của đơn vị mình. Nếu tài khoản lợi nhuận năm nay có số dư có thì ngân hàng có lãi, dư nợ thì ngân hàng bị lỗ.

Sang ngày đầu của năm mới, số dư của tài khoản lợi nhuận năm nay sẽ được chuyển thành số dư của tài khoản lợi nhuận năm trước. Khi nhận được lệnh của ngân hàng chủ quản, các chi nhánh sẽ lập phiếu chuyển khoản và chứng từ chuyển tiền để chuyển kết quả kinh doanh về ngân hàng cấp trên, hạch toán.

– Nếu chi nhánh ngân hàng có lãi, kế toán sẽ hạch toán:

Nợ : TK lợi nhuận năm trước
Có : TK chuyển tiền đi

– Nếu chi nhánh bị lỗ, kế toán ghi:

Nợ : TK chuyển tiền đi
Có : TK lợi nhuận năm trước

2. Kế toán tập hợp kết quả kinh doanh tại hội sở chính

Khi nhận các chuyển tiền về việc chuyển lãi hoặc lỗ từ các chi nhánh gửi về, sau khi kiểm soát kế toán tại hội sở sẽ ghi:

– Đối với chuyển tiền của chi nhánh có lãi

Nợ : TK chuyển tiền đến
Có : TK phải trả (tiểu khoản của chi nhánh)

– Đối với chuyển tiền của chi nhánh bị lỗ:

Nợ : TK phải thu (tiểu khoản của chi nhánh)
Có : TK chuyển tiền đến.

Sau khi tập trung toàn bộ các khoản lãi, lỗ từ các chi nhánh cấp dưới chuyển lên và xác định kết quả kinh doanh tại hội sở, kế toán tại Hội sở kết chuyển các tài khoản phải thu, phải trả của từng chi nhánh sang tài khoản lợi nhuận năm trước của toàn hệ thống và xác định chính thức kết quả kinh doanh của toàn ngân hàng. Nếu tài khoản lợi nhuận năm trước toàn hệ thống dư có tức là ngân hàng có lãi, nếu dư nợ thì ngân hàng bị lỗ. Trên cơ sở kết quả hoạt động kinh doanh cả năm, ngân hàng lập báo cáo tài chính để gửi NHNN và cơ quan tài chính xin duyệt quyết toán.