Khái quát về chủ thể luật quốc tế

 

Khác với các chủ thể thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật quốc gia, các chủ thể của luật quốc tế không xuất hiện tại cùng một thời điểm với nhau. Khi tham gia vào các quan hệ pháp luật quốc tế, do tính chất quyền năng chủ thể khác nhau nên vai trò của các chủ thể luật quốc tế cũng khác nhau. Về cơ bản, việc xác định một thực thể là chủ thể của luật quốc tế có một số dấu hiệu sau:

–         Có sự tham gia vào các quan hệ quốc tế do luật quốc tế điều chỉnh;

–         Có ý chí độc lập (không phụ thuộc vào các chủ thể khác) trong sinh hoạt quốc tế;

–         Có đầy đủ quyền và nghĩa vụ riêng biệt đối với các chủ thể khác thuộc phạm vi điều chỉnh của luật quốc tế;

–         Có khả năng gánh vác những trách nhiêm pháp lý quốc tế do những hành vi mà chủ thể đã thực hiện gây ra.

Căn cứ vào các dấu hiệu nêu trên, có thể đưa ra được một định nghĩa: Chủ thể luật quốc tế là những thực thể độc lập tham gia vào những quan hệ do luật quốc tế điều chỉnh, có đầy đủ các quyền, nghĩa vụ và khả năng gánh vác trách nhiệm pháp lý quốc tế từ những hành vi mà chính chủ thể thực hiện.

Chủ thể của luật quốc tế bao gồm: một là Quốc gia, chủ thể cơ bản và chủ yếu của luật quốc tế. đây là chủ thể truền thống được cấu thành bởi bốn yếu tố và một thuộc tính chính trị – pháp lý. Hai là, dân tộc đang đấu tranh nhằm thực hiện quyền dân tộc tự quyết. ba là tổ chức quốc tế liên quốc gia. Ngoài ra, còn có các thực thể pháp lý lãnh thổ giống như quốc gia là chủ thể đạc biệt của luật quốc tế, chẳng hạn như tòa thánh Vanticang, các tiểu vương quốc ở châu Âu ( Andona, monaco…). Các chủ thể nêu trên có khả năng tham gia vào các quan hệ pháp luật không giống nhau nên quyền năng chủ thể là khác nhau.