Mô hình quản lý theo chiều dọc: quản lý tập trung hoặc phân cấp

Cơ cấu tổ chức là cách thức sắp xếp vai trò, trách nhiệm và những mối quan hệ trong một tổ chức – đây là một công cụ quan trọng trong việc triển khai các chiến lược của doanh nghiệp. Ví dụ, một công ty đa quốc gia theo đuổi chiến lược đa quốc gia nhưng lại thiết kế cơ cấu tổ chức cho phép ít phân cấp xuống các công ty con, chắc chắn công ty này sẽ thất bại trong việc thực hiện chiến lược của mình.

Việc một doanh nghiệp lựa chọn cơ cấu tổ chức nào phụ thuộc vào hai yếu tố, đó là: cách thức ra quyết định của doanh nghiệp, từ trên xuống hay từ dưới lên hay mức độ doanh nghiệp cân bằng giữa quản lý tập trung và phân cấp; và sự khác biệt theo chiều ngang (mức độ doanh nghiệp phân chia thành các bộ  phận nhỏ làm các công ty cụ thể).

Quản lý tập trung (centralization) là quyết định được ban hành tập trung tại cấp cao nhất trong hệ thống quản lý và tại một địa điểm, thường là trụ sở chính. Quản lý phân cấp (decentralization) là việc ra quyết định được thực hiện ở các cấp thấp hơn trong hệ thống quản lý, thường là ở các công ty con. (Xem Bảng 4.1.)

Đối với các doanh nghiệp triển khai theo đuổi và thực hiện chiến lược quốc tế hoặc chiến lược toàn cầu thì theo mô hình quản lý tập trung; các doanh nghiệp theo chiến lược đa quốc gia sẽ theo mô hình quản lý phân cấp và doanh nghiệp theo chiến lược xuyên quốc gia sẽ thực hiện mô hình quản lý kết hợp giữa quản lý tập trung và quản lý phân cấp. Nguyên nhân để một doanh nghiệp lựa chọn mô hình quản lý nào chủ yếu là do quan điểm của doanh nghiệp. Ví dụ, quan điểm vị chủng (enthocentric) thì một doanh nghiệp thường phát triển năng lực cốt lõi tại nước mình và sau đó giám sát quá trình chuyển giao và sử dụng ở nước ngoài. Doanh nghiệp theo quan điểm đa cực (polycentric) thì thường theo đuổi chiến lược đa quốc gia như công ty J&J, khuyến khích việc quản lý phân cấp tới các công ty con ở nước ngoài do trụ sở chính của công ty tin tưởng rằng những người trên thị trường mới hiểu biết tốt nhất. Công ty theo đuổi chiến lược xuyên quốc gia thường xử lý cân bằng và hài hòa các nhu cầu trái ngược giữa quản lý tập trung và phân cấp, nhằm tới mục tiêu cho phép giải quyết thỏa đáng các thách thức mang tính toàn cầu và mang tính địa phương.

 


Các từ khóa trọng tâm hoặc các thuật ngữ liên quan đến bài viết trên:
  • centralized model mô hình tập trung là gì
  • cơ cấu tổ chức theo hàng dọc
  • mô hình quản lý tập trung
  • phân cấp quản lý theo chiều ngang
  • quản lý tập trung
  • ,