Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư FDI theo vùng kinh tế tại VN

  1. Hoàn thiện quy hoạch vốn FDI theo từng vùng

–   Việc quy hoạch thu hút vốn FDĨ ngay từ đâu phải gắn với việc phát huy nội lực (gồm cả vốn, tài sản và CO’ sở vặt chất – kv thuật đà tích luỹ đực cùng vói nguồn tài nguyên cha sứ dụng, nguồn lực cotì ngời, lợi thế vị tri địa lý và chính trị); gắn vưi việc đảm bảu về an ninh quốc phòng; phát huy đợc lợi thế so sánh của sản phẩm Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập quốc tế. Việc xây dựng quv hoạch phát tri én nuành, sản phàm phải gắn với mỗi vùng, mỗi địa phơng, u ticn phát triến các ngành khai thác lợi thế so sánh của vùng, của địa phong, đồng hời tãng cờng thu hút các dụ án có còng nghệ thích hợp, đầu t vảo những ngành mủi nhọn,

Rà soát và hoàn chỉnh quv hoạch tồng thể đối với từng ngành két hợp với vũng lãnh thổ với nội dung:

–   Dữ liệu về tiềm năng và thế mạnh của vùng qua điều tra khảo sát về nguồn nhân lực, điều kiện cơ sở hạ tằng, điều kiện tự nhiên, nguồn tài nguyên…

–   Danh mục nhừnỵ sản phâm Irontí nởc cỏ thê lự làm,

–   Datih mục các dự án cần gọi vốn FDI theo hình thức dầu t, trên cơ sở dự báo chuân xác nhu cầu thị tròng, dự kíén quy mõ, cỏng buât, dỏi tác Irưng vả ngoải nức, đìa diém, tiến độ thực hiện… đê làm cơ sở xúc tiến đầu t.

Chính phu cần hỗ trợ các tính miền núi> vune sâu, vùng xa về tài chính, cán bộ và kv thuật dẻ ihực hiện các cỏng việc trên.

  1. Khuyến khích và u đãỉ hơn nữa các dự án đầu t vào lĩnh vực nông – lâm – ng nghiệp và vùng sâu, vùng núi, vùng xa.

Thời gian qua, mặc dù Nhà nớc đã liên tục điều chính tàng mức u đài đối với các dự án đầu t vào nôns – Lâm – ng nghiệp và ĩihừn^ dự ản vào vùng núi, vùng sâu. vùng xa nh miễn giám thuế lợi tức, hỗ trợ cân đổi ngoại tệ? miễn giảm tiền thuê đất… nhnơ thực tế, các u đãi nói trên vẫn khôntỊ hấp dẫn các nhà đằu t, đonỄỊ thời, nhiều dự án trong lĩnh vực này gặp khó khăn, trở ngại trong thực hiện đầu t, không đạt đọc hiệu quả mong muốn. Vì vậy, đế tăng cờng thu hút. đầu t vào các lĩnh vực và địa bản nói trên cần điều chinh một số chính sách u đài theo hớng sau:

–   Nhà nớc đầu t phát triển cơ sở hạ tầm* trên địa bàn, tạo vùnq nguyên liệiụ đào tạo nhân lực, hỗ trợ chủ đầu t trong việc giảm chi phí dự án lìhằm tạo mọi thuận lợi cho dự án triển khai có hiệu quả. đảm bảo đem lại lợi nhuận cho nhà đầu t. nên xem xét cho phép các dự ản thuộc diện này đợc vay u đãi từ Quỹ hỗ trợ đầu t quốc gia nh ddối vói dự án khuvến khích đầu t trong nớc.

–   Chi thu Lợng img liền thuế đấi đối với các dự án đầu L vào nông lâm ĩig nghiệp ở vùng núi, vùng sâu, vùng xa (ví dụ: 1 USD/ha/năm).

–   Miễn thuế nhập khâu toàn bộ vật t, ngưvẽn vật liệu sản xuất (kể cả loại nguyên vật liệu vật t trong nớc đã đợc sản xuất) đối với các dự án đầu t vào miền núi, vùng sâu, vùng xa trong 5 năm đầu.

–   Cho phép tăng tỳ lậ tiêu thụ tại thị tròng nội địa đối với những sản phẩm buộc đảm bào tỷ lệ xuất khấu.

  1. Tạo mọi điều kiện thuận lọi đễ các dự án triển khai hoạt động mở rộng tãng công suất hỉện có.

Thực tế thời gian qua cho thấy, khi dự án triển khai có hiệu quả, chủ đầu t nớc ngoài thờng muốn dùng lợi nhuận để tái đầu t. hoẫ bỏ thêm vốn để đầu t mở rộng dự án. Nhiều dự án phần mở rộne có quy mô lớn hơn nhiều so với quy mô đợc cấp giấy phẻp (ví dụ: Công ty sản xuất linh kiện máy lính FujiLsu, vốn đầu t ban đầu 78 triệu USD đã lãng thêm 120 triệu USD). Tuy nhiên, một số quy định của Nhà nớc còn gây phiền hả trong việc xem xét cấp giấy phép điều chỉnh mở rộntí mục tiêu hoạt động của dự án: quy định Ly íệ xuất khấu ỉt iiliất 80%. thực hiện qv trinh thấm định những dự án mới, phải có ý kiến các bộ, ngành, địa phímg cỏ liẻn quan. Đe khưvến khích các nhà dầu L đố Lhêm vốn vào Việt Nam một cách có hiệu quả, cần phải cải cách một số thủ tục xcm xót, cấp giấy phóp đối với

–   Cống hổ công khai quy hoạch phát triển đối với các sản phấm công nghiệp cần hạn cliế công suất hoặc u ticn cho các doanh nghiộp trone nớc đầu t (nếu các doanh nghiệp trong nớc đủ khả nănạ).

–   Thực hiện cơ chế dăng kỷ tăng vốn dầu l dể mở rộng, tăng cờng công suất thiết kế của các dự án sản xuất nếu chủ đầu t đâ hoàn thành thực hiện vốn cam kết.

–   Thực hiện khuyến khích xuất khẩu bằng biện pháp kinh tế và u đãi tài chỉnh nh u đãi thuế, sứ đụnai quv hồ trợ xuất khẩu, thởng xuất khấu… thay thế các biện pháp hành chính hiện nay. Trớc mắt, điều chỉnh danh mục sán phẩm mà dự án FDI phải xuất khẩu ít nhất 80% then hóng chỉ áp dụng đối với một số ỉt sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, trong nức đã đáp ứng đủ nhu câu, cần thiết phải báơ hộ, đỏng thời xử lý linh hoại tỷ lệ xuât khàu của doanh nẹhiệp, không bắt buộc doanh nghiệp phải xuất khẩu theo tv lệ ngay từ năm đầu mà trong vòng 3-5 tì ăm từ khi mơi bắt đầu sản xuất. Kiểm soát việc thực Hiện quy định về tỷ ìệ xuất khâu tại các doanh nghiệp đẻ cỏ biện pháp hồ trợ kịp thời.

–   Ban hành luật chông độc quyên và kiềm soát việc bản phá giá; tăng cờng các biện pháp chống hành vi gian lận thơng mại (trốn thuế, hàng nhải, hảnẹ lậu…). Xây dựng chính sách đảm bảo cho nhà đầu t tự chú kinh doanh, tự quyết định giá bán sân phẩm, thời eian khấu hao thiết bị, máv móc. tài sán cố định. Bãi bỏ cư chế quản lý chi phối bới một số tổng công ty nhằm tạo môi trờng kinh doanh bình đẳng.

  1. Xử lý linh hoạt hơn nữa hình thức đầu tư

Các hình thức FD1 trên thẻ giới hiện nay rât da dạng vả phung phú, sự chuyẻn hoá giữa các hình thức đầu t cung rất linh hoạt do đòi hỏi cùa đời sống kinh tế và tuỳ thuộc vào sự lựa chọn, quyết định của nhà đầu t. Các dự án FDĨ dù dới hình thức nào cũng có tảc dộng tích cực, có đóng gỏp vào quả irinh tăng trởng kinh tế – xã hội cua Việt Nara nếu dự án tri ổn khai tốt. Trong hoàn cảnh nớc ta hiộn nav, đặc biệt là các vùng kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn, nhiều ngiiồn lực cha đợc đợc khai thác, các doanh nghiệp trons nớc còn hạn ché về năng lực tài chính, công nghệ, trình độ quàn lý vả kinh nghiệm kinh doanh quốc té cần xử lý linh hoạt vấn đc hình thức đầu t theo hớng:

–                   Khuyến khích hình thức doanh nghiệp 100% vốn nớc ngoài đối với nhừng dự án sử dụng cồng nghệ cao, công nshệ mới, cỏ quy mô đầu t vốn lớn, thời gian hoàn vốn dài, độ rủi ro cao, tỷ lộ lợi nhuận thấp. Mở rộng viộc cho phóp đầu t hình thức 100% vốn nởc ngoài đối với một số lỉnh vực yêu cẩu phái liên doanh nh kinh đoanh xây dựng, kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, san xuất xi măng, xây dựng khu thê thao, vui chơi giải trí, trồng rừng hoặc trồng cây công nghiệp lâu năm, các dự án trờns dạy nghề, trờns công nhân kỹ thuật.

–    Cho phép linh hoạt chuyên đôi hình thức đâu t liên doanh thành doanh nghiệp 100% vốn nớc ngoài trong tròng họp doanh nghiệp bị thua lỗ kẻo dài, các đối tác liên doanh mâu thuẫn nghiêm trọng nhng cha tìm đợc đối tác khác thay thế dẫn đến liên doanh có nguy cơ bị đô vở hoặc trong tròiiR hợp licn doanh hoạt động bình thờng nhng đối tác trong nớc muốn rút vốn để đầu t vào dự án khác có hiệu quả hơn. Việc chuyển đổi liên doanh thành doanh nghiệp 100% vốn nóc ngoài đám bảo điều kiện giữ đợc việc làm cho ngòi lao động, bên Việt Nam bảo toàn đợc vốn góp hoặc chịu rủi ro ờ mức thắp nhất.

–    Luật đầu t nớc ngoài sửa đổi (năm 2000) cho phép tự’ do chuvển đồi hình thức đâu t sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp liên doanh chuyến đỏi thảnh doanh nghiệp 100% vốn nóc ngoài. Do đó, cần hoàn thiện hành lang pháp lý đế định hớng sự vận động và phát triển của các hình thức đầu t, nh:

+ Có cơ chế tuyến dụng và bô nhiệm cán bộ Việt Nam làm việc tronií các liên doanh, đám bảo nhũng n^ò’ì đọc đa vào quản lý doanh nghiệp liên doanh thực sự cỏ đủ năng Lực bảo về quyền lợi của Nhà nớc và của bên Việt Nam, tiếp thu đợc công nghệ và kinh nghiệm quản Lý của nớc ngoài.

+ Đối với các doanh nghiệp liên doanh có quy mô lớn, hf trong những lĩnh vực quan trọng của nền kinh tể, cần cò chính sách hồ trợ tài chính trong giai đoạn đầu đế các doanh nghiệp nàv cỏ thể đứng vữnẹ và hoạt độn£ có hiệu qỉia, đong thời khuyến khích bên nớc nqoài chuyển dần cố phần cho Việt Nam trong liên doanh đế tiến tớỉ bên Việt Nam nắm cố phần đa số.

+ Đối với doanh nghiệp 100% vổn nớc ngoài, cần quv định rỏ tiến độ triến khai dự án, nyiiyẻn tắc xem xét, chuân y các cam kết của các bên nức ntíoài khi doanh nghiệp có nhiều bên nóc ngoài tham ẹia. De ngăn chặn tình trạng các công ty xuyên quốc gia lùng đoạn và tranh giành thị trờníĩ trong nớc, cần xây dựng môi trờng cạnh tranh bình đẳng và lành mạnh

5. Phát triển mạnh nền kỉnh tế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc.

Để thu hủt đợc nguồn vốn FDI, cần có đợc một nền kinh tế tăng trởng và ổn định. Chính điều đó sẽ thu hủt nguồn vốn FDI íừ phía nhà đầu t nởc ngoài vào trong nức bởi vì Lrorỉg nền kinh lế thí trừng nếu luỏn luồn liiễn ra hiến dộng, dặc biệt ỉà biển động về tỷ giá hỏi đoái, giá cả hàng hoá, Lỷ lệ ỉạm phái cao và vái tý lệ lãng trong thâp … làm cho nẻn kinh tế rối Loạn. Diều đỏ đe rìoạ lợi ích của đa sổ các nhà đầu t và khó làm họ yên Lòng. Chiìng ta phải cỏ một nền kinh tế hoạt động dựa trên cơ sỏ’ cimg cầu, giá trị, giá cả. Chính quan hệ này lảm lành mạnh hoá thị tròng, nó phân ánh trạng thải của một nền kinh tể, tránh đợc can thiệp của nhà nớc bốp mẻo thị tròng bằng các biện pháp phi kinh tế. Đồng thời đề chu nền kinh tế hoạt động hiệu qua hưn, càn thiết phải cỏ sự can thiệp của phía nhà nớc để khắc phục những mặt trái của nền kinh tể thị trờng thuần tuv.

  1. Tăng cừơng sự lãnh đạo của Đảng, hoạt động của công đoàn.

Sự lãnh đạo của Đảniĩ, thôrm qua các tố chức Đấng và các đảng viên giữ chức danh lãnh đạo và quân lý trong các doanh nehiệp có vốn đầu t trực tiếp nóc ngoài* là vếu tố đảm bảo hoạt động của các doanh nghiệp theo đúng các quy đinh của pháp luật, hảo vệ lợi ích chính đáng của Nhả nóc và neời lao động. Đe nghị Trung 0*112 đản2 co quy định và hóng dẫn phang thức, chế độ tổ chức sinh hoạt Đảng trong các doanh nghiệp FD1, phù Hợp với đặc diêm cua lại hình doanh nghiệp này.

Hoạt động của công đoàn vả các tố chức đoàn thề khác là hình tứhc thuận tiện nhất đề thực hiện sự lãnh đạo cỉia Đáng và bảo vệ quyền lợi của ngời lao động. Việc thành lập và hoạt động cỉia tố chức Công đoàn đã đợc quy định trong các vãn bản pháp luật. Tuy nhiên, cần có kế hoạch vận độna thành lập, xâv dựne tô chức Cône đoàn ở tất cả các doanh nẹhiộp FD1 đc bảo vệ quyền lợi chính đáng cho ngời lao động, giám sát chủ đầu t thực hiện pháp luật, chính sách của Nhà nớc.

  1. Cần phải phát triễn thị trừng tài chỉnh.

Thị trông tài chính là điều kiện cơ bản và tiên quyết trone việc thu hút mạnh mẽ đầu 111ỚC ngoài. Bởi vỉ: những yẽu cầu cơ bản về phong diện kình tế mà các nhà đầu 111ỚC ngoải quan tâm nhất trong việc Lựa chọn địa bàn đầu t là môi trờna kinh tế, ở đó có thuận lợi cho việc tim kiếm lợi nhuận vả đảm báo an toàn về vốn hav khône? Do đó, họ chỉ sẵn sàng bò vốn đầu t vào nhữne nớc có tốc độ tăng tròng kinh tế cao và ổn định; đồng nội tệ vững giả và tỷ lệ lạm phát thấp; tỳ giá hối đoái phù hợp và tơng đối ổn định …