Một số nhận xét về chính sách đầu tư phát triển giáo dục của các nước trên thế giới

Thông qua tìm hiểu một vài đại diện của nhóm các nước phát triển, đang phát triển và kém phát triển, chúng ta có thể nhận thấy hầu hết các quốc gia đều quan tâm đến giáo dục. Tuy nhiên, do mức thu nhập tính theo GDP và vốn ngân sách của mỗi nước là khác nhau nên mức quan tâm khác nhau.

Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới, trong thực tế, hầu hết các chính phủ đều tham gia rất sâu vào tất cả các cấp giáo dục – một hoạt động mà trong nhiều trường hợp chiếm tỷ lệ lớn trong chi phí công cộng. Giáo dục luôn được chính phủ các nước đưa lên hàng đầu trong những lĩnh vực cần ưu tiên đầu tư. Vì thế, chi cho giáo dục luôn chiếm một phần lớn trong chi tiêu của chính phủ. Tuy tỷ lệ đầu tư còn chênh lệch giữa các nước, nhưng nhìn chung đầu tư công cộng chiếm khoảng 2/3 khoản chi cho giáo dục và tỷ lệ đầu tư ngày càng tăng. Sự can thiệp của chính phủ vào giáo dục có thể đánh giá trên mấy điểm sau:

  • Giảm được sự mất công bằng.
  • Tạo thêm cơ hội cho tầng lớp nhân dân nhất là dân nghèo cải thiện và nâng cao mức sống.
  • Bù đắp được kinh phí cho giáo dục do không vay được tiền từ thị trường vốn.

Một vấn đề nữa đó là phân bổ chi tiêu cho mỗi bâc học phổ thông ở các nước khác nhau cũng khác nhau. Xu hướng chung là các nước có mức thu nhập trung bình và thấp tập trung kinh phí cho phát triển giáo dục phổ thông vì tỷ suất lợi nhuận đầu tư vào giáo dục cơ bản nói chung cao hơn đầu tư cho giáo dục đại học.Điều này lại ngược lại đối với các nước có mức thu nhập cao vì đại học là cấp bậc được quan tâm nhất, đây là môi trường tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

Bên cạnh đó, điều mà các chính phủ chú trọng quan tâm khi đầu tư cho giáo dục chính là hoàn thiện cơ sở vật chất, hạ tầng kĩ thuật cho tất cả các trường, ở mọi cấp bậc trong quốc gia. Dù là quốc gia phát triển hay kém phát triển, tình trạng trường lớp xuống cấp luôn khiến người dân quan ngại cho sự an toàn của giáo viên và học sinh.  Hơn nữa, muốn đào tạo được một nguồn nhân lực hữu dụng, phát triển nền giáo dục, thì tối thiểu chính phủ phải xây dựng được những điều kiện vật chất hợp lí, hỗ trợ một phần cho quá trình nghiên cứu và học tập của học sinh, sinh viên. Ở nhiều quốc gia, người ta còn thành lập nhũng ban thẩm định chất lượng trường học, đánh giá và hỗ trợ kịp thời cho vấn đề này.