Nghiên cứu về sự thành công của Hệ thống thông tin kế toán tại Việt Nam

Trong thời gian qua không có nhiều nghiên cứu hàn lâm về sự thành công của hệ thống thông tin kế toán tại Việt Nam. Cơ sở dữ liệu Google Scholar với từ khoá “Hệ thống thông tin kế toán”, “Hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp”, “ERP”, “thành công” trả về kết quả rất ít, ví dụ: từ khoá “Hệ thống thông tin kế toán”: 231 kết quả, bao gồm sách, tài liệu học tập, một số rất ít là luận văn Thạc sĩ; từ khoá “ERP”, hay “Hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp” cũng cho kết quả tương tự. Tác giả tiến hành tìm kiếm với các từ khoá trên bằng tiếng Anh với quốc gia Việt Nam, kết quả cũng không thay đổi. Các kết quả tìm kiếm, sau khi loại bỏ sách và tài liệu học tập, còn lại các luận văn, bài báo và bài kỷ yếu hội thảo. Phần lớn luận văn tập trung theo hướng nghiên cứu ứng dụng – như tổ chức hệ thống thông tin kế toán cho một đơn vị, một tổ chức. Có 3 luận văn Thạc sĩ nghiên cứu theo hướng hàn lâm về tác động đến sự thành công của hệ thống ERP (Nguyễn Xuân Phương, 2009), nghiên cứu sự hữu hiệu của hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp vừa và nhỏ (Trương Thị Cẩm Tuyết, 2016), nghiên cứu chất lượng hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp vừa và nhỏ (Đào Ngọc Hạnh, 2014). Một số luận văn khác nghiên cứu về sự thành công trong quá trình triển khai hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp ERP trong một loại hình doanh nghiệp hay đơn vị cụ thể hoặc nghiên cứu một khía cạnh nhất định của hệ thống thông tin kế toán như nghiên cứu về mức độ sử dụng thông tin kế toán quản trị (Võ Thị Hiếu, 2017) hay nghiên cứu về chất lượng thông tin kế toán trong môi trường ERP (Nguyễn Bích Liên, 2012) hoặc nghiên cứu về kết quả của quá trình triển khai hệ thống ERP (Nguyễn Hữu Vinh, 2011). Bên cạnh các luận văn, luận án, một số bài báo được công bố trên các tạp chí trong nước. Các bài báo này hoặc nghiên cứu về ERP trên cơ sở mô hình thành công của Hệ thống thông tin của DeLone và McLean (2003), bao gồm các bài viết về xây dựng mô hình cấu trúc cho triển khai dự án ERP thành công (Nguyễn Duy Thanh, 2015), nhân tố tác động đến dự án ERP (Nguỵ Thị Hiền & Phạm Quốc Trung, 2014; Nguyễn Hữu Hoàng Thọ, 2013); hoặc nghiên cứu về một khía cạnh nào đó của Hệ thống thông tin kế toán như chất lượng thông tin (Nguyễn Hữu Bình, 2017); hay lựa chọn phần mềm kế toán (Võ Văn Nhị, Nguyễn Bích Liên và Phạm Trà Lam, 2014). Phần lớn các nghiên cứu này đều được thực hiện với đơn vị phân tích là doanh nghiệp hay tổ chức, điều đó cho thấy các nhà nghiên cứu quan tâm đến sự thành công của hệ thống thông tin kế toán ở góc độ tổ chức hơn là cá nhân người sử dụng hệ thống thông tin kế toán.

Hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp Việt Nam chịu tác động bởi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật bao gồm Luật Kế toán, hệ thống chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán và các văn bản pháp quy khác có liên quan như chính sách tài chính, thuế,… Bên cạnh đó, đồng thời với sự phát triển của công nghệ thông tin, hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp Việt Nam đang được tổ chức theo xu hướng ứng dụng công nghệ thông tin. Thông tin do hệ thống thông tin kế toán trong các doanh nghiệp Việt Nam cung cấp, bao gồm cả thông tin tài chính và thông tin phi tài chính, cả thông tin kế toán tài chính và thông tin kế toán quản trị. Tuy nhiên, do đang trong quá trình hoàn thiện và hội nhập kế toán; do hiểu biết và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán có những khác biệt, việc xây dựng hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu là việc triển khai ứng dụng phần mềm kế toán – nhất là trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Do đó, một số nghiên cứu về hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp Việt Nam quan tâm đến vấn đề lựa chọn, đánh giá phần mềm kế toán (Võ Văn Nhị và cộng sự, 2014). Chưa có nghiên cứu về đặc điểm hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp Việt Nam có khác biệt hay có đặc trưng riêng so với hệ thống thông tin nói chung hay hệ thống thông tin kế toán nói riêng hay không.