Nguyên nhân tình trạng thua lỗ của doanh nghiệp

1.Nguyên nhân khách quan.

1.1Do ảnh hưởng của cơ chế thị trường.

Trong cơ chế kế hoạch hoá tập trung bao cấp mọi quyết định sản xuất cái gì,như thế nào,cho ai của doanh nghiệp đều được nhà nước,cụ thể là bộ chủ quản kế hoạch quy định một cách chủ quan.Mục đích hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là làm sao đáp ứng dược yêu cầu mà bộ chủ quản và uỷ ban kế hoạch nhà nước đã thông qua trong kế hoạch.Nếu bị thua lỗ do hàng hoá theo giá kế hoach thì doanh nghiệp được bù đắp lỗ bằng các khoản trợ cấp.Doanh nghiệp trở nên thụ động và ỷ lại vào nhà nước.

Trái ngược hoàn toàn,doanh nghiệp trong cơ chế thị trường có tính tự chủ rất cao.Họ được tự do thiết kế sản phẩm,tìm kiếm nguồn cung ứng vật tư và khách hàng,thuê mướn và sa thải nhân công,quyết định sử dụng trang thiết bị cơ bản nào, tìm nguồn tài chính và ấn định giá cả.Mục tiêu kinh tế của doanh nghiệp chính là tối đa hoá lợi nhuận trong môi trường cạnh tranh. Do đo các doanh nghiệp trong cơ chế thị trường cần phải năng động hơn rất nhiều.Trong quá trình chuyển từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường tự do cạnh tranh có sự quản lí của nhà nước,không phải bất cứ doanh nghiệp nào cũng nắm bắp kịp với xu thế vận động của thị trường,các gíam đốc doanh nghiệp thời bao cấp không có kinh nghiệm quản lí theo cơ chế thị trường bị mất phương hướng gây nên tình trạng thua lỗ đặc biệt xảy ra là trong doanh nghiệp nhà nước.

Mặt khác trong nền kinh tế thị trường thì giá cả và sản lượng hàng hoá đều do thị trường quyết định.Vì vậy doanh nghiệp nào không nắm bắt và xử lí kịp thời thông tin thị trường sẽ rất dễ bị thua lỗ dẫn tới phá sản.Nền kinh tế thị trường còn được coi như một sân chơi đồng nhất mà ở đó các doanh nghiệp đều ra sức cạnh tranh chèn ép lẫn nhau vì mục tiêu lợi nhuận.Dẫn tới nhiều doanh nghiệp bị thua lỗ do không đủ sức cạnh tranh và tham gia vào cuộc chơi ấy.

1.2.Do chính sách của chính phủ còn nhiều tồn tại và bất cập.

Nền kinh tế nước ta vận động theo cơ chế thị trường dưới sự quản lí của nhà nước.Các chính sách của chính phủ có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp.Bởi đó là công cụ để chính phủ điều tiết nền kinh tế,tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng và ổn định,hạn chế những nhược điểm của nền kinh tế thị trường.Tuy nhiên, không phải bất cứ chính sách kinh tế, tài chính nào của chính phủ đều có tác động tích cực tới hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mà vẫn còn những chính sách gây nên tình trạng thua lỗ của doanh nghiệp.Có thể kể đến bất cập lớn nhất trong chính sách của chính phủ đó là thủ tục hành chính rườm rà,các khâu xét duyệt thủ tục đều chậm,tạo nên nhiều rắc rối cho doanh nghiệp trong việc xin giấy phép kinh doanh,giấy phép xuất nhập khâủ,sự thay dổi mặt hàng kinh doanh,gia tăng quy mô hay chuyển địa điểm mới cũng cần có giấy phép mới….Điều đó đã làm cho hoạt động của các công ty kém linh hoạt.Thậm chí có thể làm mất thời cơ của doanh nghiệp mà một trong những bí quyết quan trọng để đi đến thành công là doanh nghiệp phải biết tận dụng cơ hội,chớp thời cơ kịp thời.Ngoài ra những thay đổi đột xuất trong chính sách thương mại và vấn đề cưỡng chế, cơ chế nhiều tầng trong vấn đề thực hiện chính sách,sự không thống nhất và thiếu đồng bộ trong cơ chế qản lí cũng như việc đưa ra những chính sách của chính phủ(“tiền hậu bất nhất”)đều có ảnh hưởng xấu tới việc kinh doanh sản xuất của doanh nghiệp.Sự can thiệp của chính phủ với các chính sách thuế có thể làm một số doanh nghiẹp bị thua lỗ.Vì thuế làm tăng giá thành sản phẩm,giảm cung,làm doanh nghiệp bán được ít hàng hoá hơn.

1.3.Do ảnh hưởng của môi trường quốc tế và môi trường trong nước.

Cả thị trường trong nước và thị trường quốc tế đều ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Thị trường ngày nay có nhiều biến động lớn,nguyên nhân do chiến tranh,hay do khủng hoảng kinh tế tạo nên sợ khủng hoảng tài chính,tác động tới cung,cầu,giá cả…làm không ít doanh nghiệp bị thua lỗ.

VD:khủng hoảng tiền tệ ở Thái Lan tạo nên khủng hoảng tài chính lớn ở khu vực và ảnh hưởng đến nhiều doanh nghiệp nước ta.Hay sự kiện khủng bố ngày 11-9-2001 đã làm cho thu nhập của ngành hàng không du lịch thế giới sụt giảm.
Ngoài ra có thể kể đến tình trạng buôn lậu,hàng giả kém chất lượng tràn lan trên thị trường có ảnh hưởng rất nghiêm trọng đối với sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Sai lầm khi phân tích các yếu tố tự nhiên như:tài nguyên khoáng sản,vị trí địa lí và sự phân bố địa lí của vùng kinh tế trong nước củng gây hậu quả khủng hoảng cho doanh nghiệp.Sự phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ thế giới làm cho cộng nghệ hiện tại của doanh nghiệp trở nên lạc hậu. Làm mất khả năng cạnh tranh của các hàng hoá và dịch vụ trên thị trường…

2 .Nguyên nhân chủ quan của doanh nghiệp.

Muốn phát triển,mọi doanh nghiệp đều phải giải quyết tốt được ba vấn đề kinh tế cơ bản:sản xuất cái gì,sản xuất như thế nào,sản xuất cho ai.Tuy nhiên không phải doanh nghiệp nào cũng làm được điều đó.Việc không tìm được lời giải tối ưu cho ba bài toán cơ bản ấy là nguyên nhân chủ quan làm cho các doanh nghiệp bị thua lỗ.

*Trước hết là sai lầm trong lựa chọn sản phẩm:khi doanh nghiệp bước đầu xâm nhập thị trường cần phải nắm giữ được các thông tin liên quan đến mọi thành tố của thị trường từ đó hoạch định chiến lược,chính sách,kế hoạch kinh doanh,lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường.Việc lựa chọn sản phẩm sai lầm như sản phẩm có biến động lớn về giả cả,cung lớn hơn cầu,lỗi thời làm cho sản phẩm của doanh nghiệp khó bán dẫn tới tình trạng thua lỗ.

*Phương thức sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp kém hiệu quả,trang thiết bị, trình độ khoa học công nghệ thấp, nhập những công nghệ lạc hậu của thế giới do thiếu thông tin,không tìm ra những phương án giảm chi phí sản xuất,khả năng cạnh tranh kém làm cho doanh nghiệp thua lỗ.
Do nguồn nhân lực:lãnh đạo không có đủ trình độ năng lực quản lí, không đánh giá đúng tình hình sản xuất của doanh nghiệp như thế nào cho hợp lí nhất lựa chọn nhầm bạn hàng đối tác.Trình độ công nhân thì yếu kém,không thể vận hành tối đa hiệu quả nhất của dây chuyền sản xuất dẫn tới năng suất thấp.Doanh nghiệp không đủ doanh thu để hoàn lại vốn dẫn đến thua lỗ.Ví dụ:Một công ty lắp ráp ôtô mà thuê lao động không qua trường lớp đào tạo thì lao động đó không đủ trìng độ để có thể làm việc có hiệu quả cao,năng suất thấp,tất yếu doanh nghiệp sẽ bị thua lỗ.

*Do sai lầm trong việc lựa chọn thị trường tiêu thụ,nơi cần nhiều hàng hoá thì không bán,trong khi lại tiêu thụ ở những nơi sản phẩm bán ra không được ưa chuộng dẫn tới ế thừa.Ví dụ:Hàng xa xỉ cao cấp như nước hoa…phải tiêu thụ ở các thành phố lớn đời sông dân cư sung túc.Nếu doanh nghiệp không xác định được vấn đề này sẽ tất yếu thua lỗ.

*Do doanh nghiệp khác cố tình bán giá thấp làm giảm khả năng của doanh nghiệp,buộc doanh nghiệp phải hạ giá theo, doanh thu giảm,có thể làm doanh nghiệp thua lỗ.Hay doanh nghiệp chủ động chạy theo mục tiêu khác như chiếm lĩnh thị phần,loại bỏ đối thủ cạnh tranh do đó bán giá thấp chấp nhận thua lỗ trong ngắn hạn để loại đối thủ cạnh tranh.

*Do ảnh hưởng của các yếu tố tự nhiên:bão,lụt….