Nhà nước cần đẩy mạnh quá trình cơ cấu lại doanh nghiệp Nhà nước

Việc cổ phần hoá các DN Nhà nước (DNNN) là đường lối đúng đắn của Đảng, Nhà nước phù hợp với quy luật phát triển của thị trường. Qua việc cổ phần hoá các DNNN, vấn đề “mâu thuẫn giữa ông chủ và người đại diện” được giải quyết, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động của các DNNN, đồng thời là cơ sở gia tăng nguồn thu cho NSNN, thúc đẩy sự phát triển chung của nền kinh tế. Trong giai đoạn 2006-2010, quá trình cổ phần hoá các DNNN được thực hiện mạnh mẽ và đến giai đoạn 2010-2016, quá trình cơ cấu lại các DNNN tiếp tục được triển khai một cách quyết liệt. Việc cơ cấu lại các DNNN đã được thể chế hoá tại Quyết định số 707/QĐ-TTG của Thủ trường Chính phủ về phê duyệt “Đề án cơ cấu lại DN Nhà nước, trọng tâm là các Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty nhà nước” nhằm tạo động lực mạnh mẽ trong việc huy động nguồn vốn cho hoạt động sản xuất – kinh doanh, thu hút các nhà đầu tư chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động cho các DN trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu và rộng vào nền kinh tế thế giới.

Hiện nay, quá trình cơ cấu lại DNNN còn gặp một số khó khăn bao gồm: Nhà nước vẫn nắm giữ cổ phần chi phối ở mức cao sau khi các DN thực hiện cổ phần hoá; việc thoái vốn Nhà nước từ các Tập đoàn – Tổng công ty Nhà nước chưa thực sự mạnh mẽ, quyết liệt; hiệu quả quản trị sau khi thực hiện cơ cấu lại DNNN vẫn chưa cao. Để nâng cao hiệu quả cơ cấu lại các DNNN, những biện pháp sau cần được thực hiện một cách đồng bộ: (i) Tiếp tục thực hiện mạnh mẽ quá trình cổ phần hoá DNNN, công khai hoá quá trình thoái vốn tại Tập đoàn – Tổng công ty Nhà nước; nâng cao hiệu quả, hiệu lực thanh tra, kiểm tra, kiểm toán đối với quy trình thoái vốn tại các Tập đoàn – Tổng công ty Nhà nước nhằm tối thiểu hoá sự lãng phí, thất thoát vốn, tài sản của Nhà nước; nâng cao chất lượng quản lý đối với các khoản nợ vay đặc biệt là các khoản nợ vay nước ngoài vì liên quan đến uy tín của Chính phủ Việt Nam trên thị trường quốc tế; phân định rõ ngành nghề, lĩnh vực nào Nhà nước buộc phải nắm giữ 100% vốn hoặc chỉ nắm giữ cổ phần chi phối hay chỉ cần nắm giữ một phần vốn để giải phóng nguồn vốn, công bằng hoá sự phát triển đối với các ngành nghề, lĩnh vực trong nền kinh tế.