Nhóm giải pháp về nguồn nhân lực nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ở vùng ĐBSCL đến năm 2025

Nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng nhất đối với sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trong quá trình CNH, HĐH. Để cơ cấu ngành kinh tế ở vùng ĐBSCL trong thời gian tới chuyển dịch theo định hướng nêu trên, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp về nguồn nhân lực như sau:

Thứ nhất, cơ cấu tổng lao động xã hội phân theo nhóm ngành kinh tế ở vùng ĐBSCL trong thời gian tới cần chuyển dịch theo hướng giảm nhanh lao động nhóm ngành nông – lâm – thủy sản về số tuyệt đối và về tỷ trọng trong tổng lao động xã hội, ngược lại tăng nhanh lao động nhóm ngành công nghiệp – xây dựng và dịch vụ về số tuyệt đối và về tỷ trọng trong tổng lao động xã hội.

Thứ hai, mở rộng quy mô đào tạo

Trong cơ cấu tổng lao động xã hội phân theo trình độ CMKT ở vùng ĐBSCL năm 2017 thì: lao động không có trình độ CMKT chiếm tới 87,9% tổng lao động xã hội, còn lao động có trình độ CMKT chỉ chiếm có 12,1% tổng lao động xã hội và đây cũng là tỷ lệ thấp nhất so với các vùng kinh tế – xã hội khác của cả nước. Cơ cấu như vậy làm hạn chế khả năng phát triển một số ngành kinh tế công nghệ cao và hạn chế khả năng tiếp thu, áp dụng tiến bộ khoa học – công nghệ vào sản xuất, dẫn đến hệ quả là năng suất lao động xã hội ở vùng còn thấp.

Thứ ba, nâng cao chất lượng đào tạo

Hiện nay, vùng ĐBSCL có 17 trường đại học (trong đó có 6 trường đại học ngoài công lập), 26 trường cao đẳng, 62 trường trung cấp và các trung tâm dạy nghề ở các huyện, thị xã, thành phố. Hầu hết các trường này đều được thành lập từ sau năm 2000. Về chất lượng đào tạo ở vùng ĐBSCL hiện nay thì vẫn còn rất thấp nên chưa tạo được uy tín trong đào tạo và thu hút người học. Có nhiều nguyên nhân gây ra kết quả này như trình độ đầu vào còn thấp, chương trình đào tạo, chất lượng đội ngũ giáo viên, nội dung giảng dạy, phương pháp giảng dạy, công tác kiểm tra đánh giá người học, cơ sở vật chất – kỹ thuật phục vụ việc dạy và học chưa đáp ứng được yêu cầu. Để nâng cao chất lượng đào tạo ở vùng ĐBSCL trong thời gian tới, cần thực hiện một số giải pháp chủ yếu sau:

+ Cần rà soát lại các chương trình đào tạo theo hướng phù hợp với bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập quốc tế.

+ Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục theo hướng: trước hết, cần đánh giá, phân loại đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục hiện có; sau đó, xác định nhu cầu về số lượng, chất lượng giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục còn thiếu và chưa đáp ứng chuẩn trình độ theo chuyên ngành được đào tạo. Từ đó, xây dựng và thực hiện kế hoạch tuyển dụng, đào tạo và bồi dưỡng phù hợp.

+ Đổi mới nội dung giáo dục – đào tạo theo hướng cập nhật những thành tựu mới nhất trong từng lĩnh vực khoa học – công nghệ.

+ Đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng lấy người học làm trung tâm nhằm phát huy tính chủ động và năng lực sáng tạo của người học.

+ Đổi mới phương pháp đánh giá kết quả học tập bảo đảm tính khách quan, chính xác và công bằng.

+ Từng bước hiện đại hóa cơ sở vật chất – kỹ thuật phục vụ việc dạy và học ở các cơ sở đào tạo.

+ Các cơ sở đào tạo cần xây dựng chuẩn đầu ra nhằm đảm bảo người học sau khi ra trường có đủ kiến thức, kỹ năng, thái độ mà nhà tuyển dụng yêu cầu.

+ Thường xuyên thực hiện công tác kiểm định chất lượng giáo dục – đào tạo, công bố công khai kết quả kiểm định và tổ chức xếp hạng các cơ sở giáo dục – đào tạo.

Thứ tư, thu hút nhân tài

Các tổ chức kinh tế, chính trị, xã hội trên địa bàn vùng ĐBSCL cần có các chính sách đãi ngộ thỏa đáng để thu hút nhân tài và lao động có trình độ CMKT đến công tác và làm việc lâu dài ở các địa phương trong vùng. Các chính sách đãi ngộ như cấp nhà hoặc cho thuê nhà với giá rẻ, tạo môi trường làm việc thuận lợi cho họ phát huy tối đa tài năng của mình, có chế độ tiền lương, tiền công tương xứng với công sức mà họ đã cống hiến…