Những cơ sở lý luận của khoa học luật Hiến pháp

 

Sự hình thành của một ngành  khoa học pháp lýï không chỉ giản đơn bằng việc khoa học đó có đối tượng nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu, mà nó phải tồn tại và phát triển dựa trên một số cơ sở lý luận nhất định.

Ngành luật Hiến pháp Việt Nam, khoa học luật Hiến pháp dựa trên những cơ sở lý luận sau:

– Những quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về nhà nước và pháp luật nói chung cũng như nhà nước và pháp luật xã hội chủ nghĩa nói riêng. Thông qua các tác phẩm nổi tiếng của mình, C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I. Lênin đã đưa ra những luận điểm cơ bản về nhà nước và pháp luật như: bản chất giai cấp, vai trò của nhà nước và pháp luật, sự cần thiết phải đập tan bộ máy nhà nước tư sản cũ và xây dựng nhà nước dân chủ kiểu mới…

– Những quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về việc xây dựng chính quyền nhà nước, làm trong sạch bộ máy nhà nước, xây dựng nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng nền văn hóa mang tính dân tộc, hiện đại, nhân văn… Những  quan điểm này được phản ánh trong các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, đặc biệt trong các nghị quyết của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ  VI, VII, VIII, IX. Những tư tưởng về việc lấy dân làm gốc, đổi mới hệ thống chính trị, đổi mới cơ chế quản lý… trong các nghị quyết của Đảng là cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu các mối quan hệ giữa nhà nước với nhân dân, với Đảng cộng sản và các tổ chức xã hội cũng như giữa các cơ quan nhà nước với nhau…

            – Những quan điểm của các nhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta như Hồ Chí Minh, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, … cũng là những cơ sở lý luận giúp chúng ta nghiên cứu luật Hiến pháp. Những quan điểm đó được phản ảnh trong các tác phẩm “Hồ Chí Minh tuyển tập”, “Cách mạng dân tộc – dân chủ nhân dân”  của Trường Chinh, “Báo cáo dự thảo Hiến pháp 1959” của Hồ chủ tịch… là cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu tổ chức bộ máy nhà nước ta trong giai đoạn cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và giai đoạn hiện nay.

– Quan điểm của các tổ chức xã hội, các tổ chức kinh tế trong việc quản lý nhà nước, quản lý xã hội, về dân chủ xã hội chủ nghĩa… Những quan điểm này được phản ảnh trong các điều lệ và nghị quyết của các tổ chức đó. Đây cũng là cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu vai trò của các tổ chức xã hội, các tổ chức kinh tế trong hệ thống chính trị, trong hoạt động quản lý của nhà nước.