Những đóng góp của ngành hàng thủ công mỹ nghệ mây tre lá của Việt Nam trong thời gian qua

Việt Nam có truyền thống lâu đời trong SX hàng TCMN. Nhiều SP đã xuất hiện từ hàng nghìn năm trước đây, vì thế khái niệm mặt hàng TCMN truyền thống có thể hiểu như sau: Mặt hàng TCMN truyền thống là mặt hàng có quy trình SX thủ công là chủ yếu, được truyền từ đời này sang đời khác, vừa có giá trị sử dụng, vừa có giá trị thẩm mỹ và thể hiện được nét văn hóa đặc sắc của dân tộc. Từ đây cho thấy, hàng TCMN mây tre lá XK đã và đang đóng vai trò quan trọng đối với sự PTBV của nước ta đặc biệt trong bối cảnh HNKT quốc tế biểu hiện ở các mặt sau:

·  Góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập và nâng cao đời sống người dân

Bên cạnh ý nghĩa KT, hàng TCMN mây tre lá còn có ý nghĩa XH to lớn. Sự phát triển của ngành đã thu hẹp khoảng cách về mức sống giữa thành thị và nông thôn, tạo ra công    ăn việc làm cho khoảng 1,45 triệu người tại gần 2.500 làng nghề trên khắp đất nước, đồng nghĩa với việc số lao động thất nghiệp ở nông thôn ngày càng giảm, cuộc sống người dân được cải thiện và tệ nạn XH sẽ bớt đi, đặc biệt đối với công cuộc xóa đói giảm nghèo và phát triển KT ở khu vực nông thôn. Hàng TCMN mây tre lá cũng đã góp phần hình thành nên đội    ngũ lao động tri thức nhất là lao động nữ, các vấn đề về văn hóa-XH tích cực khác. Theo thống kê của HRPC năm 2009, hầu hết các công đoạn SX sản phẩm thủ công do phụ nữ  đảm nhiệm góp phần tạo công ăn việc làm cho họ trong lúc nông nhàn. Thu nhập từ nghề phụ này của lao động nữ ở một số làng nghề cao gấp 3 lần thu nhập do lao động nông nghiệp mang đến, điều này cũng giúp tăng cường tiếng nói và vai trò của phụ nữ trong gia đình và XH. Hàng TCMN mây tre lá còn có đóng góp quan trọng trong việc xây dựng hình ảnh cho địa phương, giảm thiểu tình trạng di cư ra thành phố, góp phần vào công cuộc xóa đói giảm nghèo của đất nước.

·  Tạo ngoại tệ phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế

Hàng TCMN đã thể hiện năng lực cạnh tranh lớn trên TT quốc tế với mức độ tăng trưởng kim ngạch XK khá cao trong những năm qua, bình quân khoảng 11,3%/năm giai đoạn 2001-2010, với kim ngạch XK đạt  hơn 750 triệu USD vào năm 2007, năm 2008  đến 2015 mặc dù bị tác động ít nhiều của suy thoái KT toàn cầu nhưng kim ngạch XK cũng đã đạt gần 850 triệu USD. Thị trường XK hàng TCMN mây tre lá ngày càng được mở rộng, ngoài các nước chủ yếu như Mỹ, Nga, Nhật Bản, Anh, Pháp, Đức, Hàn Quốc, Đài Loan, hiện hàng TCMN mây tre lá Việt Nam đã có mặt tại 163 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

·  Thúc đẩy phát triển kinh tế

Bên cạnh ý nghĩa về thành tích XK, hàng TCMN mây tre lá còn mang lại giá trị gia  tăng cao. Theo kết quả phỏng vấn sâu của VIETCRAFT, khoảng 95% các doanh  nghiệp TCMN mây tre lá là các DN Việt Nam, như vậy trên 90% kim ngạch XK được giữ lại trong nước cũng như gia tăng giá trị cho SP địa phương. Dù là các quốc gia công nghiệp phát triển hay đang phát triển đều coi trọng sự phát triển của ngành hàng này vì nó có vị trí, vai trò quan trọng trong nền KT quốc dân. Chính phủ các nước rất quan tâm đến việc đẩy mạnh phát triển hàng TCMN bằng các chính sách trợ giúp, khuyến khích và ưu đãi. Sự phát triển của hàng TCMN mây tre lá đã đóng góp đáng kể vào sự phát triển chung của đất nước về KT-XH và cũng là nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh Việt Nam HNKT quốc tế.

·  Góp phần bảo vệ môi trường sinh thái

PTBV hàng TCMN mây tre lá XK góp phần bảo vệ MT sinh thái vì tăng trưởng XK gắn với việc khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên. Cần phải có cân nhắc nhất định khi quyết định khai thác tài nguyên xét cả về hiệu quả KT, hiệu quả XH và hiệu quả về MT. Đây là yêu cầu bắt buộc đối với tất cả các thành phần tham gia vào hoạt động khai thác SX và XK hàng TCMN mây tre lá.

·  Góp phần quảng bá văn hóa dân tộc và mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế

Trong những năm gần đây, Việt Nam đã trở thành một trong những địa điểm được các nước đưa vào danh sách lựa chọn để tổ chức các sự kiện lớn mang tính toàn cầu và    khu vực trên hầu hết các lĩnh vực như chính trị, KT, văn hóa và XH. Đây là những thuận   lợi to lớn để chúng ta phát triển vị thế của mình trong quan hệ đa chiều của thời đại toàn  cầu hóa hiện nay, và ngược lại cũng không ít trở ngại nếu không biết tận dụng cơ hội để phát huy lợi thế của “chủ nhà” trên cơ sở bảo tồn và giới thiệu những giá trị truyền thống  tốt đẹp về văn hóa ra thế giới đồng thời cũng là cơ hội để phát triển du lịch Việt  Nam ở  mức và tầm cao hơn. Trong quá trình HNKT quốc tế, hàng TCMN làm gia tăng sự hiểu  biết, thân thiện, quảng bá nền văn hóa của Việt Nam với các nước. Có lẽ không ngành KT nào có cơ hội phát triển và đóng góp vào quá trình HNQT như thế.

Nước ta đang tích cực, chủ động tham gia vào các liên kết và phát triển quan hệ thương mại với nhiều nước, tạo điều kiện thuận lợi để cùng nhau phát triển. Trên thực tế, nhiều nước đã hợp tác đầu tư liên doanh liên kết với Việt Nam trong lĩnh vực SX, XK    hàng TCMN mây tre lá. Rất nhiều các nhà NK, đặc biệt là các tập đoàn bán lẻ lớn trên thế giới (có nhà NK đã nhập đến 30 triệu USD các mặt hàng thủ công) đã có mặt tại Việt Nam và đóng một vai trò rất quan trọng trong việc XK các sản phẩm TCMN mây tre lá của Việt Nam đến nhiều quốc gia trên thế giới. Các tập đoàn lớn như Ikea, ICA (Thụy Điển), Carefour (Pháp), Nitori (Nhật Bản) đã lập các văn phòng đại diện tại Việt Nam. Một số tập đoàn bán lẻ khác như Tchibo, Metro, Conforama … có văn phòng ở Việt Nam thông qua các đại lý tìm kiếm nguồn hàng cũng đang NK hàng TCMN mây tre lá từ Việt Nam. Do  vậy, việc PTBV hàng TCMN mây tre lá của Việt Nam góp phần bảo đảm PTBV xuất khẩu của ngành trên phạm vi thế giới.