Những giải pháp phát triển kinh tế tư nhân trong lĩnh vực thương mại ở Thành phố Đà Nẵng

1. Phát triển kinh tế tư nhân trong lĩnh vực thương mại ở Đà Nẵng phải đặt trong chiến lược phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, trong đó thương mại nhà nước giữ vai trò quan trọng trong khâu bán buôn

Kinh tế tư nhân là một bộ phận cấu thành quan trọng trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN.  Kinh tế tư nhân trong nước phát triển theo đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, phù hợp với nhu cầu tất yếu khách quan và nguyện vọng của nhân dân, vì mục tiêu “ Độc lập dân téc gắn liền với CNXH, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”. Kinh tế tư nhân cùng với kinh tế nhà nước và các thành phần kinh tế khác phát triển lâu dài, quan hệ bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh. Kinh tế tư nhân liên kết, liên doanh ngày càng sâu rộng với kinh tế nhà nước và kinh tế tập thể.

Trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, kinh tế nhà nước trong lĩnh vực thương mại phải phát huy vai trò nòng cốt ở một số khâu, một số mặt hàng trọng yếu. Cụ thể, thương mại Nhà nước là lực lượng quan trọng trong hoạt động bán buôn, là hạt nhân cơ bản trong các tập đoàn kinh tế thương mại Việt Nam; xuất nhập khẩu một số mặt hàng vật tư chiến lược, trọng yếu như xăng, dầu, phân bón, sắt, thép, hoá chất, thuốc tân dược…

Việc phát triển kinh tế tư nhân trong lĩnh vực thương mại nhằm khai thác mọi nguồn lực, mọi lợi thế để xây dựng mét  nền kinh tế thương mại Việt Nam phát triển bền vững và có hiệu quả. Kinh tế tư nhân trong lĩnh vực thương mại  bổ sung cho kinh tế nhà nước  và kinh tế tập thể trong lĩnh vực này. Một mặt, nó huy động được mọi nguồn lực, tạo ra mạng lưới phục vụ rộng lớn , năng động trên các địa bàn, với các lĩnh vực dịch vụ phong phú đa dạng. Mặt khác, nó phối hợp, đan xen với các thành phần kinh tế khác tạo nên sự hoạt động minh bạch, năng động hiệu quả.

 2. Phát triển kinh tế tư nhân trong lĩnh vực thương mại ở Đà Nẵng phải đặt trong môi trường cạnh tranh lành mạnh

Quan điểm của đảng ta là kinh tế tư nhân trong lĩnh vực thương mại cùng với kinh tế nhà nước và các thành phần kinh tế khác phát triển lâu dài, quan hệ bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh. Kinh tế tư nhân liên kết, liên doanh ngày càng sâu rộng với kinh tế nhà nước và kinh tế tập thể.

Nhà nước chủ trương không phân biệt đối xử đối với các chủ thể kinh tế thương mại thuộc các thành phần kinh tế. Xoá bá sự phân biệt đối xử, tạo sự bình đẳng giữa thành phần kinh tế trong lĩnh vực thương mại, để phát huy được sức mạnh của các thành phần kinh tế, nhằm thúc đẩy sản xuất phát triển và phục vụ tốt đời sống nhân dân là yêu cầu của việc phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN.

Nhà nước tôn trọng và bảo đảm quyền tự do kinh doanh theo pháp luật; khuyến khích, hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi và định hướng sự phát triển của kinh tế tư nhân trong lĩnh vực thương mại theo pháp luật, cạnh tranh bình đẳng với các thành phần kinh tế khác. Đồng thời quản lý được những hoạt động đó, đảm bảo giữ vững những cân đối lớn của nền kinh tế, giữ vững ổn định kinh tế, chính trị, xã hội. Nhà nước định hướng, dẫn dắt kinh tế tư nhân theo chiến lược, quy hoạch phát triển chung của nền kinh tế; thừa nhận và bảo hộ quyền sở hữu tư nhân và quyền sở hữu tài sản; tạo môi trường pháp lý và chính sách ổn định, nhất quán, thông thoáng, nghiêm minh, bình đẳng, phù hợp với  nhiều trình độ, không phân biệt thành phần kinh tế, để công dân phát huy tự chủ, sáng tạo, thực hiện quyền tự do kinh doanh theo pháp luật, yên tâm đầu tư lâu dài, hợp tác và cạnh tranh, thu hót được nhiều nguồn nhân lực để phát triển.

Hệ thống luật pháp, các chính sách và các ưu đãi, hỗ trợ của Nhà nước được quy định chung cho mọi thành phần kinh tế, trong đó có kinh tế tư nhân, tạo được sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế trong thụ hưởng các ưu đãi, hỗ trợ của Nhà nước. Nhà nước có chính sách khuyến khích, ưu đãi hoặc hỗ trợ đầu tư cần thiết, không phân biệt thành phần kinh tế. Những chính sách này phải thích hợp với trình độ chung của nền kinh tế, chú trọng tạo điều kiện, hỗ trợ phát triển đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Cụ thể hơn, Nhà nước phải đảm bảo sự bình đẳng cho các chủ thể kinh tế thuộc các thành phần kinh tế trong lĩnh vực thương mại tiếp cận, sử dụng các nguồn lực kinh tế của đất nước như vốn, đất đai, và các tài sản khác theo luật định. Sử dụng các nguồn thông tin thị trường, cũng như hoạt động xúc tiến thương mại trên phạm vi quốc gia, quốc tế và có nghĩa vụ đóng góp ngân sách Nhà nước các khoản phảI trả khi sử dụng, khai thác các nguồn lực đó. Đồng thời cạnh tranh lành mạnh giữa các thành phần kinh tế trong lĩnh vực thương mại trên thị trường.

Nhà nước cần tháo gỡ những khó khăn vướng mắc để kinh tế tư nhân trong lĩnh vực thương mại có điều kiện thuận lợi về môi trường pháp lý, tâm lý xã hội mà yên tâm đầu tư phát triển kinh doanh, yên tâm về những tài sản được làm giàu hợp pháp của mình. Mặt khác, thành phố cần phải định hướng và quản lý sự phát triển của kinh tế tư nhân trong lĩnh vực thương mại theo nguyên tắc tự nguyện với các hình thức liên kết, hợp tác để tiến tới hình thành các tập đoàn thương mại mạnh, đủ sức cạnh tranh trong hội nhập kinh tế quốc tế.

3. Phát triển kinh tế tư nhân trong lĩnh vực thương mại ở Đà Nẵng với  quy mô  và  phân bố hợp lý trên các địa bàn

Từng bước tổ chức lại mạng lưới kinh doanh của thương mại tư nhân ở  Đà Nẵng. Thành phố cần chú trọng quy hoạch, xây dựng lại mạng lưới kinh doanh của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực thương mại; tổ chức mạng lưới kinh doanh cho phù hợp với quy mô và trình độ tổ chức của thương mại tư nhân; phải đảm bảo đủ diện tích kinh doanh theo những khu tập trung, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý kinh doanh, góp phần làm giảm tình trạng “công ty ma” gây rối loạn kinh doanh trên thị trường.

Tổ chức sắp xếp lại, hoàn thiện và phát triển mạng lưới thương mại tư nhân trên địa bàn thành phố Đà Nẵng theo hướng hợp lý, đa dạng, nhiều tầng, với nhiều hình thức quy mô và phương thức kinh doanh khác nhau, nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất, tiêu dùng đa dạng và phong phú tại chỗ; đồng thời làm tốt chức năng là trung tâm thương mại lớn của miền Trung. Để thiết lập mạng lưới bán hàng rộng khắp, các doanh nghiệp thương mại tư nhân nên đầu tư vốn thành lập các cửa hàng trung tâm, đồng thời cũng nên liên kết, liên doanh với các thành phần kinh tế khác dưới hình thức đại lý hoặc tổng đại lý. Tuỳ theo sức mua và thị hiếu của mỗi khu vực thị trường mà doanh nghiệp thương mại tư nhân có hướng điều chỉnh quy mô, mật độ các đại lý, cửa hàng cho phù hợp. Cơ sở để điều chỉnh là dùa trên kết quả nghiên cứu thị trường, doanh số bán của các đại lý, cửa hàng và thông tin phản hồi từ khách hàng mà các đại lý, cửa hàng thu thập được.

Thúc đẩy và tạo điều kiện để các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ tăng khả năng cạnh tranh, đóng góp ngày càng nhiều cho sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội. Khuyến khích thương mại tư nhân thành lập các doanh nghiệp có quy mô lớn để có khả năng mở rộng và phát triển thị trường trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, thành phố cần định hướng thương mại tư nhân phát triển ở những khâu, những lĩnh vực mà thương mại Nhà nước không cần thiết phải nắm giữ. Những định hướng đó phải gắn với việc hỗ trợ  chính sách, việc xây dựng cơ sở hạ tầng để tránh tình trạng thương mại tư nhân phát triển tự phát, mạnh mún, mất cân đối, cũng chú ý phát triển thương mại tư nhân ở khu vực huyện Hoà Vang, các xã miền núi. Mặt khác, cũng cần nâng cao vai trò chủ đạo, dẫn dắt của thương mại Nhà nước đối với thương mại tư nhân với các hình thức liên doanh, liên kết, nhằm đảm bảo cho thương mại tư nhân phát triển đúng định hướng XHCN.

4. Chó trọng vai trò quản lý nhà nước khi phát triển kinh tế tư nhân trong lĩnh vực thương mại

Kinh tế tư nhân trong lĩnh vực thương mại ở nước ta có quy mô nhỏ, trình độ khoa học công nghệ phổ biến còn lạc hậu, năng lực quản lý doanh nghiệp còn nhiều hạn chế, nên yêu cầu khách quan phải tăng cường vai trò quản lý nhà nước là tất yếu, trong quản lý nhà nước cần chú ý trong giai đoạn hiện nay là:

Thứ nhất, Nhà nước thừa nhận và bảo hộ sở hữu tư nhân và các quyền về tài sản. Nhà nước bảo vệ quyền và lợi Ých hợp pháp của chủ doanh nghiệp, trong đó có cả quyền về tài sản như mua, bán, chuyển nhượng, thừa kế, cho, biếu. Đây là những quyền cơ bản trong kinh tế thị trường, nếu thiếu thì thương mại tư nhân không thể phát triển được.

Thứ hai, bằng các quy định pháp luật, Nhà nước khuyến khích thương mại tư nhân phát triển, tạo môi trường cho thương mại tư nhân cạnh tranh lành mạnh, bảo đảm bình đẳng trước pháp luật. Bên cạnh đó, Nhà nước hạn chế và giảm thiểu các khuyết tật của thương mại tư nhân như  trèn thuế, gian lận thương mại…

Thứ ba, Nhà nước có biện pháp can thiệp để hạn chế mức bóc lột của chủ doanh nghiệp thương mại tư nhân, thương mại tư nhân càng phát triển thì xu hướng bóc lột càng tinh vi. Do vậy, Nhà nước quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động trong thương mại tư nhân, có hợp đồng lao động, có bảo hiểm xã hội để bảo vệ quyền lợi cho người lao động.

Thứ tư, Nhà nước quy định hoạt động của thương mại tư nhân với bảo vệ môi trường sinh thái, mục đích nhằm kiểm soát và hạn chế việc gây ô nhiễm, độc hại tới môi trường sinh thái. Có biện pháp xử phạt nghiêm minh đối với doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường.

Thứ năm, xây dựng hệ thống tổ chức Đảng, đoàn thể trong doanh nghiệp thương mại tư nhân, đảm bảo sự dưới sự lãnh đạo của Đảng đối với thương mại tư nhân phát triển đảng viên trong khu vực này; phát huy vai trò của tổ chức Công đoàn, Đoàn Thanh niên, Hội Thanh niên, Hội Phụ nữ, các Hiệp hội doanh nghiệp và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với khu vực kinh tế tư nhân.

Việc tăng cường vai trò quản lý nhà nước đối với thương mại tư nhân là tất yếu, có ý nghĩa đảm bảo cho sự phát triển nền kinh tế nhiều thành phần theo định hướng XHCN, đảm bảo thương mại tư nhân phát triển có định hướng, có quy hoạch cụ thể từng ngành, từng lĩnh vực theo chiến lược quy hoạch phát triển kinh tế –xã hội chung. Đồng thời, trong từng giai đoạn Nhà nước thực hiện chính sách hỗ trợ vốn, bảo lãnh tín dụng, bảo hộ, chính sách thuế ưu đãi, nhằm tạo điều kiện cho thương mại tư nhân ổn định và mở rộng quy mô sản xuất, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.