Những hạn chế của chương trình ưu đãi tín dụng là gì?

1. Về phía ngân hàng chính sách:

+ Chương trình cho sinh viên nghèo vay vốn đã bắt đầu từ năm 2002, nhưng chưa thu hút được sinh viên vay vốn là do ngân hàng chính sách xã hội chưa có chương trình quảng bá rộng rãi cho sinh viên, đồng thời thủ tục cho vay còn rườm rà, chưa phổ biến.

+ Nguồn vốn cho sinh viên vay  chỉ có một tỷ lệ nhỏ là thu nợ để tái cho vay tiếp, còn chủ yếu được cân đối từ Ngân sách Nhà nước

+ Mặt khác, mức cho vay quá thấp, bình quân mỗi sinh viên chỉ được vay 300.000 đồng/tháng, với điều kiện giá cả thị trường thị trường gia tăng hàng năm thì mức cho vay này vẫn chưa đáp ứng đủ yêu cầu cho sinh viên.Chưa kể một số ngành học đặc thù như y khoa, công nghệ thông tin… thì chi phí học tập còn lớn hơn rất nhiều.

+ Thêm vào đó một số khó khăn khác: muốn được vay, sinh viên phải có chứng nhận của chính quyền địa phương xác nhận hoàn cảnh gia đình nghèo, không thể có đủ kinh phí học tập; do không có quy định cụ thể về trách nhiệm của chính quyền nên rất nhiều sinh viên gặp khó khăn trong khâu xin xác nhận này.

+ Do chưa có tổ chức hướng dẫn về tiêu chí và cách tính toán, thống kê hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn nên nhiều xã chưa có cơ sở để xác nhận, gây chậm trễ cho HSSV, có nơi thực hiện quá chặt chẽ, có nơi lại quá rộng rãi. Cá biệt một số tổ chức Hội ở cơ sở đã thu phí của hội viên khi vay vốn cho con em (xã Triệu Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa), dù đã được chấn chỉnh ngay nhưng làm giảm ý nghĩa nhân văn của chủ trương này.

2. Về phía trường học nơi sinh viên đang theo học:

+  Không ít trường đại học, cao đẳng cũng không thấy rõ trách nhiệm của mình phải giúp đỡ sinh viên vay vốn làm cho sinh viên lo thủ tục quá rườm rà, dẫn đến không mặn mà vay, thậm chí có trường hợp chấp nhận bỏ học vì nghèo.

+ Đối tượng được vay chủ yếu là những sinh viên nghèo có hoàn cảnh khó khăn. Tuy nhiên, ở một số trường cao đẳng, đại học hiện nay vẫn chưa có cơ chế kiểm soát. Tình trạng sinh viên không nghèo vẫn được vay vốn còn rất nhiều.Trong khi đó, những sinh viên không nghèo vẫn được vay.

3. Về phía ủy ban nhân dân địa phương

Trong giai đoạn 2007 – 2008, quá trình tổ chức thực hiện còn một số hạn chế, đó là: tại một số địa phương, UBND cấp xã đã xác nhận sai đối tượng được vay vốn.

4.  Về phía gia đình và học sinh – sinh viên:

+ Một số gia đình và học sinh, sinh viên sử dụng vốn sai mục đích. Do chế tài xử lý chưa có, dẫn đến phát sinh một số sai phạm trong quá trình triển khai. Một số học sinh, sinh viên sử dụng vốn vay để làm các việc khác như mua sắm tài sản không phục vụ mục đích học tập, sinh hoạt không tích kiệm; đã có trường hợp một số hội đoàn thể thu thêm phí cho vay ngoài lãi suất.

+ Bên cạnh đó, do áp lực phải trả nợ sau khi ra trường nên một số hộ gia đình khó khăn vẫn chưa muốn tiếp cận nguồn tín dụng này.

Ngoài ra, Quá trình tổ chức cho vay còn lúng túng, chưa có cơ chế trao đổi thông tin giữa các đơn vị thực hiện chương trình tín dụng học sinh, sinh viên (giữa sinh viên – nhà trường – ngân hàng chính sách).