Những hạn chế về trách nhiệm xã hội đối với người lao động của các doanh nghiệp may Việt Nam

Trách nhiệm xã hội đảm bảo quyền và lợi ích đối với người lao động

Thực hiện TNXH đảm bảo quyền và lợi ích cho NLĐ vẫn chưa có sự coi trọng đúng mức tại các DN may quy mô nhỏ và vừa. Một số nội dung cụ thể:

  • Chưa quan tâm đầy đủ đến việc có các điều khoản đảm bảo quyền của NLĐ trong HĐLĐ. Mặc dù đây là văn bản pháp lý rất quan trọng mà DN phải tuân thủ.
  • Không đảm bảo thời gian làm việc đúng cam kết. Điều này gây khó khăn cho NLĐ đặc biệt là lao động nữ cho con bú dưới 12 tháng… để họ tái sản xuất sức lao động.
  • Tiền lương làm thuê ngày thường, tiền lương làm thêm vào ngày nghỉ, đóng BHXH, BHYT cho NLĐ chưa đúng quy định của Luật.
  • Hạn chế trong trả mức lương cạnh tranh, trả phụ cấp, trợ cấp cao hơn quy định.
  • Tổ chức các hoạt động thể thao và văn hóa cho NLĐ sau giờ làm việc còn gặp nhiều khó khăn.
  • Chưa tạo điều kiện cho Công đoàn cơ sở hoạt động.

Bên cạnh đó, cả DN lớn và DNNVV vẫn còn một số tồn tại như:

  • Chưa thực hiện được việc chia sẻ “tấm bánh lợi ích” cho NLĐ hay chính xác hơn là chưa có các điều khoản đảm bảo lợi ích cho NLĐ trong HĐLĐ.
  • Đảm bảo số giờ làm thêm theo tháng, năm đúng PLLĐ.
  • Đảm bảo tính tự nguyện về thời gian làm thêm để có thời gian biểu linh hoạt, phù hợp với nguyện vọng của lao động nữ.
  • Không để bị vướng hoặc bị khóa các lối thoát hiểm khẩn cấp trong giờ làm việc.
  • Các chương trình chăm sóc sức khỏe nâng cao chưa có sự quan tâm thỏa đáng.
  • Hỗ trợ nhà ở cho NLĐ còn quá xa vời.
  • TƯLĐTT có các điều khoản tốt hơn Luật vẫn bị trì hoãn hoặc là có thực hiện thì mang tính chất làm cho có mà thôi.

Ngoài ra vấn đề bữa ăn đảm bảo dinh dưỡng hợp vệ sinh, sức khỏe sinh sản, vấn đề việc làm cho NLĐ nữ bị sa thải khi tuổi trên 35, xây dựng nhà trẻ… vẫn chưa có phương án giải quyết. Những tồn tại trong nội dung  TNXH đảm bảo  quyền và lợi ích tại các DN may có những vấn đề mang tính chất thời điểm, có những vấn đề mang tích chất cố hữu. Song cho dù với tồn tại nào thì các DN may cần có những giải pháp thích đáng để khắc phục những tồn tại này.

Quá trình thực hiện trách nhiệm xã hội đối với người lao động

Các DNNVV chưa nắm rõ cách thức và toàn bộ quá trình thực hiện TNXH đối với NLĐ. Việc thực hiện này diễn ra khá rời rạc, manh mún, tiện thì làm hoặc một số DN chỉ làm để đối phó cho có được CoC mà khách hàng yêu cầu. Một số tồn tại cụ thể:

  • Xây dựng kế hoạch thực hiện TNXH đối với NLĐ chưa có sự quan tâm ở các nội dung: xác định mục tiêu thực hiện, xây dựng các chương trình, nghiên cứu lựa chọn CoC, xây dựng các chương trình và xây dựng ngân sách, kế toán thực  hiện TNXH đối với NLĐ đối với NLĐ.
  • Triển khai thực hiện TNXH đối với NLĐ vẫn ở thụ động. Kết quả là, các DN này gặp phải nhiều vướng mắc trong thực hiện như: tổ chức bộ máy thực hiện, lập hồ sơ đạt CoC, ban hành các quy định hướng dẫn, tổ chức truyền thông nội bộ, tổ chức đào tạo nhân lực và tổ chức triển khai chương trình thực hiện TNXH đối với NLĐ.
  • Tại các DN may đánh giá thực hiện còn khá buông lơi từ khâu xác định các tiêu chuẩn, đo lường các kết quả chủ yếu, thực hiện các hành động khắc phục và ngăn ngừa, xây dựng báo cáo truyền thông thực hiện TNXH đối với NLĐ.

Bên cạnh đó, các DN lớn vẫn gặp một số bất cập trong: kế toán thực hiện TNXH của DN, tổ chức truyền thông và xây dựng báo cáo truyền thông thực hiện.