Những khía cạnh đạo đức khi quảng cáo

 

Bất cứ một sự vật hiện tượng nào cũng tồn tại trong bản thân nó cùng một lúc hai mặt của một vấn đề và các hoạt động quảng cáo cũng không phải là một ngoại lệ và trong bản thân nó luôn tồn tại hai mặt đó là:

+ Những mặt tích cực mà quảng cáo đã mang lại cho kinh tế và xã hội.

Xét về khía cạnh kinh tế: Trong một số trường hợp quảng cáo có thể làm giảm chi phí sản xuất dẫn đến hạ giá thành, giảm giá bán điều này có lợi cho người tiêu dùng và chính nền kinh tế quốc dân, quảng cáo làm cho các hãng cạnh tranh với nhau luôn phải tìm mọi cách làm nâng cao chất lượng. đổi mới kiểu giáng và mẫu mã, đa dạng và phong phú về sản phẩm, điều này đã giúp cho chất lượng cuộc sống của xãhội không ngừng được tăng lên. Ngoài ra, hoạt động quảng cáo còn có thể kiến cho các chủ thể quảng cáo đạt được một số mục tiêu của mình như giới thiệu sản phẩm và gây sự chúý và lôi kéo khách hàng dùng lại và dùng thửđối với những người đang sử dụng sản phẩm của đối thủ cạnh tranh, mở rộng thị phần, nâng cao doanh số bán và lợi nhuận. Mặc khác thông qua các chương trình quảng cáo người tiêu dùng có thể tha hồ lựa chọn cho mình một loại sản phẩm vừa có thểđáp ứng được những nhu cầu và vừa hợp với khả năng thanh toán của mình.

Xét về khía cạnh văn hoá xã hội: Do không có một loại hoạt động mang tính chủ quan của con người nào mà có thể thay đổ những ý niệm sống của một cộng đồng dân cư, vì thế mà các hoạt động của bất cứ tổ chứ nào đều hướng theo nối sống, những nét văn hoá của cộng đồng dân cư nơi đóđể hàng động. Theo các hoạt động quảng cáo của doanh nhiệp cũng vậy, họ không thể làm thay đổi được những hành vi của người tiêu dùng bằng các chương trình quảng cáo của mình mà họ phải xây dựng nội dung thông điệp quảng cáo sao cho phù hợp với lối sống, các phong tục tập quán và các nét văn hoáđẹp có trong xã hội. Như vậy, vô hình dung đã nâng cao hơn nữa các giá trị văn hoá tinh thần trong cuộc sống con người. Tuy nhiên, quảng cáo cũng có thể làm thay đổi những thói quen và hành vi xâu, vôđạo đức trong xã hội, chẳng hạn như khi chính phủ quyết định về việc những việc khi tham gia giao thông bằng phương tiện xe gắn máy buộc phải đội mũ bảo hiểm, qua đó các công ty sản xuất mũ bảo hiểm có thể sử dụng những chương trình quảng cáo hay hấp dẫn và lôi cuốn khách hàng sử dụng sản phẩm của mình. Cho nên, các thông điệp quảng cáo đóđã góp phầm làm thay đổi thói quan không đội mũ bảo hiểm khi điều khiển phương tiện xe gắn máy của người dân trong thời gian trước. Các thông điệp quảng cáo còn có tác dụng góp phần làm thay đổi thói quen không đội mũ bảo hiểm khi điều khiển phương tiện xe gắn máy của người dân trong thời gian trước. Các thông điệp quảng cáo còn có tác dụng đối với một nhóm, thậm chí là cả xã hội về một hành vi nào đó, thí dụ như khẩu hiệu ” người Việt Nam dùng hàng Việt Nam, hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ, không nên uống những đồ uống  có cồn, gas trước khi điều khiển phương tiện giao thông “.Khi các giá trị xã hội đang chuyển biến thì nội dung thông điệp quảng cáo cúng có sự thay đổi về chuẩn mực tuỳ theo cách riêng của mỗi nước. ở Việt Nam hiện nay người ta đã sẵn sàng chấp nhận các chương trình quảng cáo về các sản phẩm như quần Jean, băng vệ sinh và quần áo lót phụ nữ xuất hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng.

+ Tính tiêu cực

Quảng cáo không phải là một hoạt động hoàn hảo trong sản xuất kinh doanh và trong xã hội, bên cạnh những ưu điểm của nó còn tồn tại không ít những hạn chế mà chúng không thể ngay lập tức có thể giải quyết ngày được.

- Xét về khía cạnh kinh tế: Quảng cáo được các chủ thể kinh tế coi như là một công cụ dùng để cạnh tranh và như vậy nóđã tạo ra một môi trường cạnh tranh không lành mạnh bởi những người có tiền, có tiềm lực về tài chính thì sẽ thao túng được công cụ này thì họ sẽ cóđiều kiện kinh doanh hơn những người yếu thế hơn. Không chỉ có vậy, quảng cáo còn là phương tiện hữu hiệu để tạo ra và củng cố vị thế của các tổ chức độc quyền. Bởi vì mục tiêu của quảng cáo là làm tăng nhu cầu về một loại hàng hoá nào đó và tạo ra ý niệm về loại hàng đó, cho nên nó sẽ cô lập được một nhóm khách hàng trong xã hội chỉ xử dụng một loại sản phẩm đó. Nếu như việc lên kế hoạch quảng cáo mà không đúng mục tiêu, lựa chọn sai phương tiện, sai thông điệp sẽ dẫn đến việc lãng phí trong quảng cáo, gây thiệt hại về tài chính cho công ty đang thực hiện kế hoạch truyền thông đó và cảđến khách hàng của công ty.

Xét trong khía cạnh đạo đức, văn hoá và xã hội: hoạt động quảng cáo là nằm trong sựđiều chỉnh của đạo đức và văn hoá của một cộng đồng người nhất định trong xã hội, nhưng quảng cáo cũng có tác động trở lại đối với những hành vi, ứng xử của cộng đồng người đó, cho nên nó có thể tạo ra những nhu cầu về những hành vi không đáng có trong xã hội vàđây là vẫn đềđạo đức của các nhà làm chương trình quảng cáo và cũng là trách nhiệm quản lý của các cơ quan nhà nước. Về mặt xã hội, quảng cáo nếu không được quy hoạch một cách khoa học thì nó sẽ làm mất cảnh quan tự nhiên, gây tác hại xấu đến điều kiện và môi trường sống xung quanh.