Phân loại thị trường chứng khoán theo quá trình luân chuyển vốn

 

Theo cách thức này, thị trường được phân thành thị trường sơ cấp và thị  trường thứ cấp.  Thị trường sơ cấp hay thị trường cấp 1 (Primary Market)là thị trường  phát hành các chứng khoán hay là nơi mua bán các chứng khoán lần đầu  tiên. Tại thị trường này, giá cả của chứng khoán là giá phát hành. Việc mua  bán chứng khoán trên thị trường sơ cấp làm tăng vốn cho nhà phát hành.  Thông qua việc phát hành chứng khoán, Chính phủ có thêm nguồn thu để tài  trợ cho các dự án đầu tưhoặc chi tiêu dùng của Chính phủ, các doanh nghiệp  huy động vốn trên thị trường nhằm tài trợ cho các dự án đầu tư.  Thị trường thứ cấp hay thị trường cấp 2 (Secondary Market)là thị  trường giao dịch mua bán, trao đổi những chứng khoán đã được phát hành  nhằm mục đích kiếm lời, di chuyển vốn đầu tưhay di chuyển tài sản xã hội.  Quan hệ giữa thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp thể hiện trên các  giác độ sau:

Thứ nhất, thị trường thứ cấp làm tăng tính lỏng của các chứng khoán đã  phát hành. Việc này làm tăng sự ưa chuộng của chứng khoán và làm giảm  rủi ro cho các nhà đầu tư. Các nhà đầu tưsẽ dễ dàng hơn trong việc sàng lọc,  lựa chọn, thay đổi kết cấu danh mục đầu tư, trên cơ sở đó làm giảm chi phí  cho các nhà phát hành trong việc huy động và sử dụng vốn. Việc tăng tính  lỏng của tài sản sẽ tạo điều kiện tách biệt giữa sở hữu và quản lý, làm cơ sở  cho việc tăng hiệu quả quản lý doanh nghiệp.  Việc tăng tính lỏng cho các chứng khoán tạo điều kiện cho việc chuyển  đổi thời hạn của vốn, từ vốn ngắn hạn sang trung hạn và dài hạn, đồng thời,  tạo điều kiện cho việc phân phối vốn một cách hiệu quả. Sự di chuyển vốn  đầu tưtrong nền kinh tế được thực hiện thông qua cơ chế “bàn tay vô hình”,  cơ chế xác định giá chứng khoán và thông qua hoạt động thâu tóm, sáp nhập  doanh nghiệp trên thị trường thứ cấp.

Thứ hai, thị trường thứ cấp xác định giá của chứng khoán đã được phát  hành trên thị trường sơ cấp. Thị trường thứ cấp được xem là thị trường định  giá các công ty.

Thứ ba, thông qua việc xác định giá, thị trường thứ cấp cung cấp một  danh mục chi phí vốn tương ứng với các mức độ rủi ro khác nhau của từng  phương án đầu tư, tạo cơ sở tham chiếu cho các nhà phát hành cũng nhưcác  nhà đầu tưtrên thị trường sơ cấp. Thông qua cơ chế bàn tay vô hình, vốn sẽ  được chuyển tới những công ty nào làm ăn có hiệu quả cao nhất, qua đó làm  tăng hiệu quả kinh tế xã hội.

Tóm lại, thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp có quan hệ mật thiết, hỗ  trợ lẫn nhau. Về bản chất, mối quan hệ giữa thị trường chứng khoán sơ cấp  và thứ cấp là mối quan hệ nội tại, biện chứng. Nếu không có thị trường sơ  cấp sẽ không có thị trường thứ cấp, đồng thời, thị trường thứ cấp lại tạo điều  kiện phát triển cho thị trường sơ cấp. Mục đích cuối cùng của các nhà quản  lý là phải tăng cường hoạt động huy động vốn trên thị trường sơ cấp, vì chỉ  có tại thị trường này, vốn mới thực sự vận động từ người tiết kiệm sang  người đầu tư, còn sự vận động của vốn trên thị trường thứ cấp chỉ là tưbản  giả, không tác động trực tiếp tới việc tích tụ và tập trung vốn.