Phân tích chi phí – lợi ích trong Kinh tế học

Phân tích chi phí – lợi ích là một yếu tố không thể thiếu ,là một trong những tiêu chuẩn để người ra quyết định đi đến lựa chọn hợp lý nhất trong hoạch định giáo dục .Người hoạch định sẽ so sánh giữa chi phí và lợi ích của một hình thức đầu tư nhằm đánh giá lợi nhuận kinh tế của nó .Khi phân tích nhà hoạch định cần phải vận dụng những kiến thức của KTH  như các khái niệm biên ,cận biên, hữu dụng biên,lợi nhuận biên,năng suất biên…Chi phí biên của giáo dục chính là phần thay đổi trong tổng chi phí người học phải bỏ ra để học them một đơn vị kiến thức nào đó.Lợi ích cận biên là phần thay đổi trong tổng số lợi ích khi người học phải học them một đơn vin kiến thức nào đó.Mục đích của việc phân tích chi phí -lợi ích trong giáo dục là xác định lựa chọn tối ưu(điểm dừng) khi đầu tư vào vốn con người .Sự phân tích kinh tế còn được áp dụng cho việc so sánh giữa chi phí và lợi ích giáo dục đối với cá nhân và xã hội ,mức độ đầu tư của tư nhân và xã hội vào giáo dục như thế nào cho hợp lý.Độ chênh lệch giữa tỷ suất lợi nhuận xã hội và lợi nhuận tư nhân để giúp định ra các ưu tiên trong khu vực công cộng và khu vực tư nhân . Các ưu tiên  đầu tư công cộng được xác định vào những nơi trong đó tỷ suất lợi nhuận xã hội là cao nhất và mức độ trợ cấp hóa công cộng là thấp nhất .Tuy nhiên cũng cần tính đến các yếu tố công bằng trong giáo dục đào tạo ,vì thế ,các ưu tiên công cộng thường tập trung vào lĩnh vực cơ bản ,nơi có tỷ suất lợi nhuận xã hội cao hơn tỷ suất lợi nhuận tư nhân .Ngoài ra trong phân tích kinh tế ,đặc biệt là phân tích tyw suất lợi nhuận là một công cụ chuẩn đoán quan trọng để nhờ đó chính phủ và nhà quản lý định ra các ưu tiên trong phát triển giáo dục đào tạo và lựa chọn các phương thức để đạt được các mục tiêu ưu tiên đó .Chẳng hạn ,các ưu tiên giáo dục cho mỗi quốc gia nên tập trung vào đâu :giáo dục tiểu học,trung học ,dạy nghề thay đào tạo đại học và trên đại học ,tuổi đến trường là bao nhiêu ,số năm học tập bắt buộc ,mức độ phổ cập giáo dục ,các chương trình giáo dục quốc gia …cần phải dựa trên những phân tích kinh tế nhất định.

–      Mặt khác chúng ta cũng thấy mối quan hệ cung cầu là lợi ích trong giáo dục :dựa vào phân tích kinh tế thì cung –cầu trong giáo dục thực  chất là mối quan hệ giữa cơ hội có việc làm và các yêu cầu về giáo dục.

+ Ở các nước đang tiến hành công nghiệp hóa ,cầu về giáo dục được quyết định bởi kỳ vọng thu nhập trong tương lai và những chi phí trực tiếp và gián tiếp cho việc đi học của cá nhân cộng với cơ hội của giáo dục phổ thông như đầu tư phát triển giáo dục ,số lượng chỗ học ,trang thiết bị ,do chính sách  phát triển giáo dục mang lại.Như vậy về thực chất cung về giáo dục được quyết định bởi tổng cầu cá nhân về giáo dục .Cầu về giáo dục tỷ lệ nghịc với mức độ thất nghiệp,chi phí trực tiếp của cá nhân và gia đình cho việc đi học và tỷ lệ nghịch với chi phí gián tiếp hoặc thu nhập từ bỏ do việc đi học.

+ Ngoài ra còn các yếu tố phi kinh tế cũng ảnh hưởng tới cầu giáo dục.

–      Ở các nước đang phát triển ,chi phí xã hội cho giáo dục tăng nhanh chóng do phải mở rộng cơ sở giáo dục trong đó chi phí cá nhân tăng chậm hơn nhiều . Khoảng cách chênh lệch giữa chi phí xã hội và chi phí cá nhân ngày càng lớn sẽ lại càng kính thích cầu về giáo ducjcaaps cao nhiều hơn so với cầu về giáo dục ở các cấp học thấp.

–      Do khả năng tạo việc làm mới và nguồn lực tài chính không theo kịp với tốc độ mở rộng giáo dục sẽ ảnh hưởng xấu tới tảng trưởng và phát triển kinh tế.