Phương pháp điều chỉnh của ngành luật Hiến pháp

Phương pháp điều chỉnh của ngành luật Hiến pháp
Đánh giá bài viết

 

Ngoài đối tượng điều chỉnh là các mối quan hệ xã hội, có liên quan đến việc tổ chức quyền lực nhà nước, cho phép xác định luật Hiến pháp là một ngành luật độc lập. Việc xác định này, còn phải dựa trên các phương pháp mà các quy phạm luật Hiến pháp sử dụng để tác động đến các mối quan hệ xã hội cần điều chỉnh.

Mỗi một ngành luật có một phương pháp điều chỉnh đặc thù, trước hết phụ thuộc vào các mối quan hệ xã hội mà ngành luật  cần phải điều chỉnh, và sau đó là chủ thể tham gia vào các mối quan hệ xã hội này.

Bằng phương pháp định nghĩa bắt buộc, quyền uy – luật Hiến pháp xác định những nguyên tắc chung mang tính định hướng cho các chủ thể tham gia vào các quan hệ pháp luật Hiến pháp.

Ví dụ: Điều 4 Hiến pháp 1992 sửa đổi, bổ sung năm 2001 (Hiến pháp 1992) quy định “Đảng cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội”, rõ ràng quy định này mang tính nguyên tắc, buộc các chủ thể tham gia vào bất cứ quan hệ pháp luật Hiến pháp nào đều cũng phải tuân theo và phục vụ cho mục tiêu chính trị của Đảng, không thóat ly đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng. Đây là một phương pháp điều chỉnh đặc thù của luật Hiến pháp, bắt nguồn từ đối tượng điều chỉnh của nó.

Khác với các chủ thể tham gia vào các mối quan hệ xã hội được các ngành luật khác điều chỉnh, chủ thể của các quan hệ xã hội có liên quan đến tổ chức quyền lực Nhà nước là hết sức đa dạng và phong phú, không cân bằng nhau về quyền lợi và trách nhiệm, có thể là nhân dân, Nhà nước, dân tộc hay cũng có thể là một tập thể người khó xác định, một đơn vị hành chính lãnh thổ, thậm chí là một cá nhân không hoặc có quốc tịch của bất kỳ nhà nước nào… Vì vậy bằng cách xác định quyền và nghĩa vụ cụ thể cho các chủ thể tham gia vào mỗi quan hệ luật Hiến pháp nhất định là một phương pháp điều chỉnh chủ yếu của ngành luật này.

Ví dụ : Điều 98 Hiến pháp 1992 quy định “Đại biểu Quốc hội có quyền chất vấn Chánh án Toà án nhân dân tối cao”, trong quy định này đại biểu Quốc hội có quyền yêu cầu Chánh án Toà án nhân dân tối cao phải trả lời, giải thích những vấn đề mà đại biểu Quốc hội quan tâm. Như vậy mỗi chủ thể đều có những quyền và nghĩa vụ cụ thể.


Các từ khóa trọng tâm hoặc các thuật ngữ liên quan đến bài viết trên:
  • phương pháp điều chỉnh của ngành luật hiến pháp
  • đối tượng điều chỉnh của ngành luật hiến pháp
  • ,