Quá trình ra đời chủ nghĩa tư bản

1. Chủ nghĩa tư bản

Trong qúa trình ra đời và phát triển, chủ nghĩa tư bản đã thực hiện được sự phát triển về phân công lao động, hiệp tác lao động, tập trung hoá và liên hiệp hoá sản xuất. Kết quả là biến nhiều qua s trình kinh tế riêng lẻ thành quá trùnh kinh tế thống nhất hữu cơ với nhau.

Cùng với phát triển của lực lượng sản xuất, quá trình xã hội hoá sản xuất cũng đạt những bước tiến lớn, với trình đọ cao. Hiệp tác đơn giản, công trường thủ công, nền đậi công nghiệp cơ khí là những giai đoạn phát triển xã hội hoã sản xuất tư bản chủ nghĩa. Lực lượng sản xuất và xã hội hoá sản xuất đã đưa năng suát lao động tăng lên chưa từng có trong lịch sử. Nhờđó sự hoạt động của quy luật giá trị thặng dư, quy luật tích luỹ cùng với các quy luật kinh tế khác, đã làm cơ chế thị trường vận động và phát triển. Chủ nghĩa tư bản vqcàng có nhiều điều kiện và khả năng lợi dụng nhưng thành tựu khoa học kỹ thuật để phát triển lực lượng sản xuất, tăng năng suất lao động, sử dụng có hiệu quả hơn nữa c ơ sở vật chát kỹ thuật đã đựoc tạo ra. C.Mác đã nhận xét xác đáng rằng trong vòng chưa đầy một thế kỷ thống trị của mình, chủ nghĩa tư bản đã tạo đước một sức sản xuất khổng lồ bằng tất cả các thế hẹ loài người trước đó đã tạo ra.

Bên cạnh mặt tích cực nói trên, chủ nghĩa tư bản trong qua trình phát sinh và phát triển của nó đã gây ra không ít hậu quả. Chủ nghĩa tư bản là thủ phạm gây ra hàng trăm cuộc chiến tranh, đángchú ý là hai cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhát và lần thứ hai. Trong quá trình công ngiệp hoá và chạy dua vũ trang, chủ nghĩa tư bản làm cho môi trường bị ô nhiễm. Chủ nghĩa tư bản cũng phải chịu trách nhiệm về nạn nghèo đói, bệnh tật của hàng trăm triệu người, nhất là của các nước phát triển.

Có thể nói, loài ngưòi đã sống lâu dài trong nền sản xuất nhỏ và lạc hậu phân tán và thủ cực, với năng suất vô cùng tháp kém, không đảm bảo duy trì tái sản xuất giản đơn. Từ đầu thé kỷ XVI đến nay, lần đầu tiên trong lịch sử, chủ nghĩa tư bản với nhngx đặc trưng khác về chất so với sản xuất nhỏ. Sự thắng lợi này diễn ra đầu tiên ở nước Anh rồi lần lượt sang các nước khác. Nền sản xuất lớn hiện đại đã và đang là niềm mơ ứoc của hàng trăm nước trên hành tinh chúng ta.

Chủ nghĩa đế quốc

Khi xác định địa vị của chủ nghĩa đế quốc trong lịch sử V.I.Lênin cho rằng chủ nghĩa đế quốc là một giai đoạn đặc biệt của chủ nghĩa tư bản, tính chất đặc biệt đó thể hiện trên ba mặt sau đây :

2.1.Chủ nghĩa đế quốc là chủ nghĩa tư bản độc quyền.

Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa đã phát triển qua hai giai đoạn :tự do canh tranh và đế quốc chủ nghĩa. Gìai đoạn đế quốc chủ nghĩa còn gọi là độc quyền, là giai đoạn cao nhất và là giai đoạn cuối cùng của chủ nghĩa tư bản,

2.1.1.Sự hình thành của chủ nghĩa tư bản độc quyền.

Khi nghiên cứu bản chất của chủ nghĩa đế quốc Lênin đã nói “… tự do canh tranh đẻ ra tập trung sản xuất và sự tập trung sản xuất này khi phát triển tới một mức đọ nhất định lại dẫn tới độc quyền. ..”

Như vậy sự hình thành của chủ nghĩa tư bản độc quyền là một tất yếu vì : do thành tựu của tiến bộ khoa học kỹ thuật làm cho lực lứợng sản xuất phát triển, hình thành ngày càng nhiều nghành mới, có trình độ tích tụ cao, đòi hỏi những hinh thức kinh tế tổ chức mới, đó là những xí nghiệp lớn, do năng súât đã nâng cao tỷ suất và khối lượng giá trị thặng dư nên đã mỏ rộng khả năng tích luỹ tư bản, thúc đẩy sưj phát triển sản xuất lớn, tăng tích luỹ tư bản và sản xuất. Hơn nữa khả năng cạnh tranh để giành lợi nhuận cao được đo bằng sự tiến bộ của khoa học, các xí nghiệp lớn ra sức cải tiến kỹ thuật, làm cho các xí nghiệp nhỏ phá sản, các xí nghiệp có trình độ kỹ thuật kém phát triển liên kết với nhau, do vậy chỉ còn một số ít những nhà tư bản lớn lắm điạ vị thống trị trong nghành hay trong một số nghành công nghiệp. Cùng với quá trình tập trung sản xuất thì tín dụng tư bản chủ nghĩa mở rộng hình thành công ty cổ phần, tạo tiền đề cho sự ra đời của tổ chức độc quyền. Mặt khác các công ty, xí nghiệp có tiềm lực kinh tế mạnh tiếp tục cạnh tranh với nhau thì vô cùng khốc liệt, khó phân thắng bại mà hậu quả thiệt hại về kinh tế là rất lớn, vì thế nẩy sinh xu hướng thoả hiệp, từ đó hình thành các tổ chức độc quyền.

2.1.2 Đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền.

Như đã phân tích ở trên chủ nghĩa tư bản là sự tập trung sản xuất và các tổ chức độc quyền với hình thức kinh tế thống trị là công ty cổ phần, hình thành sở hữu tập thể của chủ nghĩa tư bản. Nhờ lắm được địa vị thống tri trong lĩnh vực sản xuất và lưu thông, các tổ chức độc quyền có khả năng định giá cả độc quyền cao hơn giá cả sản xuất đối với những hàng hóa mà họ bán ra và giá cả độc quyền thấp dưới gía cả sản xuất đối với những hàng hoá mà họ mua, qua đó mà họ thu được lợi nhuận độc quyền. Những gía cả độc quyền cũng gặp phải giới hạn kinh tế đó là sự tồn tại của cạnh tranh nói chung, độc quyền vả cạnh tranh tồn tại song song và thống nhất với nhau một cách biện chứng

Cùng với quá trình tích tụ và tập trung sản xuất trong công nghiệp, cĩng diễn ra quá trình tích tuj và tập trung tư bản trong ngân hàng dẫn đến hình thành các tô chức độc quyền trong ngân hàng. Ngân hàng đã chi phối toàn bộ hoạt động kinh tế, xã hội , nó kết hợp với tư bản công nghiệp do có cùng lợi ích kinh tế hình thành nên tư bản tài chính. Sự phát triển của tư bản tài chính dẫn đến sư hình thành một nhóm nhỏ độc quyền chi phối toàn bô đời sống kinh tế và chinh trị của xã hội tư bản

Mặt khác ở các nước tư bản phát triển đã tích lữy được một khối lượng tư bản lớn và nảy sinh tình trạng “thưa tư bản”, do không tìm được ơi đâu tư có lợi nhuận cao ở trong nước. Tiến bộ kỹ thuật ở các nước này đã dẫn đến tăng cấu tạo hữu cơ của tư bản và hạ thấp tỷ suất lợi nhuận, trong khi ở các nước kém phát triển dồi dào nhiên liệu, nhân công rẻ nhưng lại thiếu vốn và kỹ thuật nên đã hình thành sự xuất khẩu tư bản tư nước tư bản phát triển sang nước kém phát triển. Làm mở rộng quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ra nước ngoài, các nước tư bản phát triển ra sức bóc lột nền kinh tế ở các nước kem phát triển. Việc xuất khẩu về tư bản tang nên và mở rộng phạm vi tất yếu dẫn đến phân chia thế giới về mặt kinh tế nghĩa là phân chia lĩnh vực đầu tư tư bản dẫn đến cuộc đấu tranh giành thị trường tiêu thụ, nguồn nguyên liẹu và lĩnh vực đầu tư có lợi nhuận cao, cuộc đấu tranh khốc liệt tất yếu dẫn đến thoả hiệp để củng cố địa vị độc quyền của chúng, từ đó hình thành các liên minh độc quyền quốc tế. Chủ nghĩa tư bản cũng do đó mở rộng lãnh thổ để khai thác và đầu tư dẫn đến sự phân chia thế giới giữa các cường quốc lớn về lãnh thổ và thị trường.

2.2. Chủ nghĩa Tư bản là chủ nghĩa ăn bám thối nát

Sự thống trị của các tổ chức độc quyền đới với toàn xã hội làm cho chủ nghĩa đế quốc co đặc tính ăn bám hay thối nát. Đặc tính đó một số biểu hiện sau:

Thứ nhất :xu hướng kìm hãm sự tiến bộ, các tổ chức độc quyền có thể không cần cải tiến kỹ thuật mà vẫn thu được lợi nhuận độc quyền cao.Trong nhiều trường hợp, bon độc quyền sợ các phát minh sáng chế làm cho chúng, mất địa vị độc quyền hoặc phải đầu tư thêm nhiều tư bản, hoặc làm cho tư bản đô sộ của chúng mất giá vì hao mòn vô hình, nên đã tìm cách bác bỏ hoặc thủ tiêu cấc phát minh sáng chế. Nhưng trong từng nghành, từng thời kỳ, ở những nước nhất định kỹ thuậth vẫn phát triển do việc theo đuổi lợi nhuận độc quyền cao, và việc chạy dua vũ trang.

Thứ hai :tầng lớp ăn bám và số ngưòi không lao động ngày càng tăng. Do sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, do nền sản xuất đựoc xã hội hoá cao, nên trực tiếp quản lý sản xuất dần dần được giao cho một số đốc công, kỹ sư, nhân viên kỹ thuật làm thêu đảm nhiệm, còn hầu hết bọn tư bản trờ thành kẻ thụ lợi, nghĩa là những kẻ chuyên sống vè tiền lãi cổ phần. Mặt khác, việc xuất khẩu tư bản, những số tiền lời khổng lồ từ các nơi ùn ùn chày về chính quốc, làm cho các tầng lớp htực lợi tăng nên. Bọn này ăn không ngồi rồi biến thành ký sinh trùng ăn bám vào các dân tộc bị áp bức.

Thứ ba : quân sự hoá nền kinh tế, chạy đua vũ trang đe.Để đàn áp các phong trao tiến bộ cuả dân nhân, để cướp giật thị trường và lãnh thổ thế giới bọn tư bản tài chính ra sức chạy đua vũ trang, quân sự hoá nền kinh tế và phát triển chủ nghĩa quân phiệt. Do đó các nghành công nghiệp trực tiếp phục vụ chiến tranh tăng nhanh, các nghành sản xuất dân dụng giảm bớt, khiến nền kinh tế cang mất cân đối.

Thư tư : sự phản động toàn diện về chính trị tư tưởng. ở đâu có sự thống trị của tư bản độc quyền thì ở đó quyền sống của con người chủ nghĩa của các dân tộc bị chà đạp. Chúng đã chia rẽ giai cấp công nhân bằng cách tạo ra một tầng lớp công nhân quý tộc, làm suy yếu phong trào cách mạng vô sản
Tất cả những biẻu hiện trên đây chưng tỏ rằng chủ nghĩa đế quốc đã trở thành lực lượng kìm hãm sự tiến bộ của loài người.

2.3. Chủ nghĩa đế quốc là chủ nghĩa tư bản gãy chết.

Độc quyền chẳng những làm cho chủ nghĩa tư bản trỏ thành ăn bám hay thối nát mà còn dẫn chủ nghĩa tư bản đến chôỗ gãy chết do những mâu thuẫn xã hội của nó phát triển cực kỳ gay gắt,

– Mâu thuẫn giữa tư bản v à vô sản.
Đây là mâu thuẫn giai cấp cơ bản trong xã hội tư bản,. Dưới ách thống trị của tư bản tài chính, giai cấp vô sản ngày càng bị bóc nột nặng nề về kinh tế và bị bóc nột tàn nhẫn về chính trị và tinh thần. Chính phủ các nước đế quóc không ngừng tiến công vào quyền dân sinh dân chủ của giai cấp công nhân, đàn áp và tìm cách thủ tiêu phong trào đấu tranh của họ. Tình hình đó làm cho mâu thuẫn giai cấp ngay cangs sâu sắc, đấu tranh ngày càng quyết liệt. Cách mạng vô sản, về khách quan trở thành nhiệm vụ trực tiếp trước mắt của giai cấp vô sản.

– Mâu thuẫn giữa một nhóm bọn đế quốc và đông đảo quần chúng bị áp bức trong hệ thống thuộc địa.
Sự thống tri và bóc lột tàn bạo của các nước đế quốc đối với hệ thống thuộc địa làm cho quần chúng lao động và các dân tộc bị áp bức ngày câng không chuị nổi, phải đứng dậy đấu tranh. Cách mạng giải phóng dân tộc xuất hiện và phát triển không sức gì ngăn cản được. Cách mạng giải phóng dan tộc biến thuộc địa từ chỗ là hậu bị quân của chủ nghĩa đế quốc thành hậu quân của cách mạng vô sản, làm cho hậu phương của chủ nghĩa đế quốc bị lung lay.

-Mâu thuẫn giữa đế quốc và đế quốc.
Khi nghiên cứu đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa đế quốc ta đã thấy rằng trong quá trình xuất khẩu tư bản, giành giật nguyên vật liệu cùng với việc phân chia thi trường “khu vực ảnh hưởng “ và phân chia lãnh thổ thế giới, các tập đoàn tư bản tài chính và các nhà nước độc quyền đã mâu thuân với nhau hết sức gay gắt. Trong những điều kiện nhất định những cuộc đấu tranh gay gắt đó dẫn đến chiến tranh thế giới, gây nhiều đau khổ cho nhân loại.

Như vậy, ba mâu thuẫn này có những biểu hiện khác nhau, nhưng đều phát triển cực kỳ gay gắt, tác động lẫn nhau, đang thúc đẩy chủ nghĩa đế quốc đi vào con đường suy sụp và không gì cứu vãn nổi.

3.Chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước.

3.1Quá trình chuyển biến từ chủ nghĩa tư bản độc quyền thành chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước.

Chủ nghĩa tư bản độc quyền ra đời trong một thời kỳ lịch sử hết sức ngắn ngủi, hình thức độc quyền tư nhán tư bản chủ nghĩa không đáp được yêu cầu phát triển của lực lưọng sản xuất, từ đó sự phát triển tất yếu của sự thống trị của các tổ chức độc quyền đó là chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước.
Việc chuyển sang chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước là do:

Tích tụ và tập trung tư bản cang lớn thì tích tụ và tập trung sản xuất càng cao, dẫn đến yêu cầu khách quan là nhà nước phải đại biểu cho toàn bộ xã hội quản lý nền sản xuất. Khi đó lực lượng sản xuất xã hội hoá ngày càng cao mâu thuẫn gay gắt với hình thức chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa do đó tất yếu đòi hỏi một hình mới của quan hệ tư bản chủ nghĩa để lực lượng sản xuất tiếp tục phát triển trong điều kiện còn sự thống trị của chủ nghĩa tư bản, hình thức mới đó là chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước.

Sự phát triển của phân công lao động xã hội làm xuất hiện một nghành mà các tổ chức độc quyền tư bản tư nhân không thể hoặc không muốn kinh doanh vì đầu tư lớn, thu hồi vốn chậm. Nhà nước Tư sản trong khi đảm nhiệm kinh doanh những nghành đó, tạo điều kiện cho các tổ chức độc quyền tư nhân kinh doanh những các nghành khác có lợi,

Sự thống trị của độc quyền làm sâu sắc thêm mâu thuẫn giữa giai cấp Tư sản với giai cấp vô sản và nhân dân lao động nhà nước phải có những chính sách để xoa dụi những mâu thuẫn đó như :trợ cấp thất nghiệp, điều tiết thu nhập quốc dân, phát triển phúc lợi xã hội ,

Sự bành trướng của các liên minh độc quyền quốc tế vấp phải những phong trào quốc gia dân tộc và xung đột lợi ích với cấc đối thủ trên thi trường thế giới. Tình hình đó đòi hỏi phải có sự điều tiết của các quan hệ chính trị và kinh tế quốc tế, nhà nước tư sản có vai trò quan trọng để giải quyết các quan hệ đó.

3.2.Đặc điểm kinh tế của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước.

Từ sự phân tích những ngưyên nhân hình thành của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước ở trên đã cho ta thấy rằng :
Chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước là sự kết hợp sức mạnh của các tổ chức độc quyền tư nhân với mạnh của nhà nước tư bản thành một thiết chế và thể chế thống nhất nhằm phục vụ lợi ích của các tổ chức độc quyền và cứu nguy cho chủ nghĩa tư bản. Trong chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước, nhà nước tư sản xuất hiện như một chủ sở hữu tư bản, một nhà tư bản xã hội , đồng thời là người quả lý xã hội bằn pháp luật và bộ máy bạo lực to lớn.
Nhà nước tư sản xuất hiẹn kết hợp về nhân sự với các tổ chức độc quyền được thực hiên thông qua các dảng phái tư sản thống tri và trức tiếp xay dựng đội ngũ cho bộ máy nhà nước. Cùng với các đảng phái tư sản là các hội chủ xí nghiệp, nó trở thành lực lượng chính trị to lớn, cung cấp kinh phí cho các đảng phái tham gia vào việc lập pháp.

Chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước ra đời dẫn đến sự hình thành của sở hữu tư bản độc quyền nhà nước, nó đan kết vào sở hữu độc quyền tư nhân, bao gồm những hoạt động sản và bất động sản của nhà nước, những doanh nghiệp trong công nghiệp và trong lĩnh vực kết cấu hạ tầng kinh tế –xã hội , như giao thông vận tải, giáo dục, y tế. Phạm vi mức độ phát triển của sơ hữu tư bản nhà nước tuỳ thuộc vào lợi ích của giai cấp Tư sản thống trị.
Do sự phát triển của trình độ xã hội hoá lực lượng sản xuất đã vuợt qua sự điều tiết của cơ chế thi trường vf độc quyền tư nhân đòi hỏi phải được bổ sung bằng sự điều tiết của nhà nước. Nhưng sự điều tiết này lại có mặt tích cực và hạn chế :thị trương, độc quyền tư nhân và điều tiết của nhà nước. Nó như một tổng thể những thiết chế kinh tế của nhà nước, điều tiết sự vận động của toàn bộ nên kinh tế quốc dân, toàn bộ của quá trình sản xuất xã hội .
Như vậy chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước nảy sinh như một tất yếu kinh tế, đáp ứng yêu cầu xã hội hóa cao độ của lưc lượng sản xuất trong khuôn khổ chế độ tư bản, đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhưng vẫn vấp phải những giơi hạn mâu thuẫn mà chủ nghĩa tư bản không thể vượt qua khỏi.

4.Chủ nghĩa tư bản hiện đại.

Khi nói tới “hiện đại “ người ta thường nghĩ tới trình độ phát triển cao nhất có thể đạt được và trong thực tế đã đạt tới.Thật ra “hiện đại “ có nghĩa là “thuộc về hôm nay”, nhưng đó là cách hiểu thông thưòng, chưa mang đầy đủ tính khoa học. Trong những nghiên cứu về “chủ nghĩa tư bản hiện đại “, phần lớn các tác giả trực tiếp hay gián tiếp muốn nói tới chủ nghĩa tư bản mang bộ mặt mới của nó. Những đặc điểm mới của nó gắn liền với những biến động về trình độ sản xuất cao chưa từng thấy do cách mạng khoa học mới đem lại. Noi cách khác “chủ nghĩa tư bản hiện đại “ là chủ nghĩa tư bản tự biến đổi trên cơ sở áp dụng những thành tựu của cách mạng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, kinh doanh của nó trên quy mô thế giới. Nhưng phương hướng chính của cách mạng khoa học kỹ thuật là tự động hoá tổng hợp của quá trình sản xuất, kiểm tra và quản lý bằng cách áp dụng rộng rãihệ thống máy tính điện tử, khám phá và sử dụng những loại năng lượng mới, tạo ra và sử dụng ngững loại vạt liệu xây dựng mới, cốt lõi của nó là “tin học hoá” toàn bộ đời sống xã hội. Chủ nghĩa tư bản hiện đại –nhà nước tư sản hiện đại, một mặt gắn liền với lợi ích của tư bản lớn ( nhất là của tư bản độc quyền) và mặt khác gắn với lợi ích cảu toàn xã hội tư sản,. Nó không chỉ phục vụ gai cấp cầm quyền mầ còn phục vị toàn xã hội

Chủ nghĩa tư bản hiện đại bắt đầu sự vạn và phát triển của nó trên một cơ sở vật chất kỹ thuật mới về chất kỹ thuật của xã hội sau nó đang được hình thành, Với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, cùng vói sự xuất hiẹn của máy tính điện tử, lao đôngj trí óc ngày cang giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển của lức lượng sản xuất xã hội, sở hữu trí tuệ đang ngày giữ vị trí quan trọng trong mối tương quan với sỏ hữu tư bản và sở quyền lực.

Nhà nước phát triển những chức năng với một trung tam điều tiết vĩ mô, như người tổ chức đời sống kinh tế xã hội. Nhà nước đã kết hợp thường xuyên, chặt chẽ với tư bản đọc quyền thành bộ máy thống nhất điều tiết kinh tế xã hội bằng một hệ thống các biện pháp kinh tế, hành chính. luật pháp …Nhà nước can thiệp vào mọi nghành kinh tế, mọi linh vực tái sản xuất xã hội, mọi hoạt động kinh tế trong và ngoài nước nhằm thúc đẩy nghành kinh tế xã hội. Duy trì chủ nghĩa tư bản, thực hiện chắc năng giai cấp và chức năng xã hội của nhà nước.

Hệ thống tài chính, tín dụng ngân hành phát triển chưa từng có, ảnh hưởng quan trọng đến sự điều tiết vĩ mồ của nhà nước.

Trong giai đọan của chủ nghĩa tư bản hiện đại, các công ty bảo hiểm và các cơ quan tài chích đã phát triển rất mạnh, ngân hàng và các cơ quan tài chính ngày càng được chuyên nghiệp hoá và phân công chi tiết, hình thành hệ thống tài chính lớn mạnh. Các tập đoàn truyền thống phân hoá mạnh, màu sắc gia tộc nhạt dần, pháp nhân có nhiều có cổ phiều ngày một nhiều, xu hướng liên kết giữa các tập đoàn tài chính tăng nhanh, hoạt động nghiệp vụ ngân hàng lơn cũng vượt khỏi ranh giới quốc gia trở thành các ngân hang xuyên quốc gia.
Các tổ chức độc quyền tư nhân phát triển mạnh mẽ, quy mô của chúng lớn hơn trước rất nhiều, hoạt động kinh doanh của chúng đã vượt qua giới hạn của nghành nghề, quốc gia, trở thành các công ty xuyên quốcgia

Đầu tư trực tiếp ra nước ngoài phát triển chưa từng thấy, thế giới thực tại bước vào quá trình toàn cầu hoá sản xuất, buôn bán quốc tế, xuất khẩu lao động, chuyển nhượng kỹ thuật quốc tế, hoạt động tài chính quốc tế, trao đổi thông tin quốc tế, trao đổi nhân viên giữa các nước …đều đạt tới quy mô chưa từng có, chủ thể tiến hành những hoạt động kinh tế quốc tế là các công ty quốc gia.

-Các nước tích cực tham gia các hoạt động kinh tế quốc tế hình thành các tổ chức kinh tế quốc tế và tập đoàn kinh tế mảng khu vực. Mặt khác các nước này không ngừng hoạt động đấu tranh giành thi trường, mở rộnh phạm vi quyền lực dẫn đến hình thành các khu vưvj kinh tế do các nhà nước lớn làm trung tâm

-Các nước tư bản hiện đại không ngừng bóc lột và khống chế các nước đang phát triển, mỏ rộng phạm vi băng nhiều biện pháp kit như xuất khẩu tư bản viẹn trợ kinh tế …biến các nước đang phát triển trở thành thị trường tiêu thụ hàng hoá, cung cấp nguyên liệu rẻ ….