Quan niệm giảm nghèo bền vững vùng miền núi

GN là một phạm trù mang tính lịch sử, chỉ quá trình tác động vào nhóm dân cư nghèo, nhằm nâng cao mức sống cũng như từng bước đưa họ thoát khỏi tình trạng nghèo.

GN là nâng cao thu nhập, là quá trình chuyển đổi một bộ phận dân  cư  đang trong tình trạng nghèo, có mức sống thấp lên mức sống cao hơn (trên chuẩn nghèo), giúp họ đảm bảo được những nhu cầu tối thiểu trong cuộc sống. Đây  còn gọi là GN  đơn chiều

Thời gian qua, việc chỉ sử dụng thước đo nghèo dựa trên thu nhập là chưa đủ, còn  bỏ sót các đối tượng nghèo, dẫn tới hiện tượng tái nghèo, vì vậy, GN không bền vững.

Bởi vậy, để GNBV, gần đây các nước thực hiện GN  đa chiều. GN  đa chiều là  nâng cao mức sống, là tăng sự hưởng thụ về giáo dục, y tế, văn hóa, nhà ở, thông tin    và tạo điều kiện cần thiết để tăng vị thế người nghèo trong cộng đồng dân cư

Có thể nói, GN đơn chiều là một nội dung của GN đa chiều. GN đa chiều là điều  kiện để không tái nghèo, tức để GNBV.

Hiện nay chưa có quan niệm thống nhất về GNBV.

Theo Thái Phúc Thành: “GNBV có thể hiểu là  tình trạng dân cư  đạt được mức  độ thõa mãn những nhu  cầu cơ bản hay  mức thu nhập cao hơn chuẩn nghèo và duy  tri mức độ thõa mãn những nhu cầu cơ bản hay  mức thu  nhập trên mức chuẩn  nghèo đó ngay cả khi  gặp phải các cú  sốc hay rủi ro” (Thái Phúc Thành,  2014,  tr.27).

Theo Vương Đình Huệ: “GNBV  không đơn thuần chỉ là  người nghèo đủ cơm  ăn áo mặc  mà  còn phải đảm bảo cho họ tiếp cận bình đẳng, đầy đủ các dịch vụ  xã  hội cơ bản, đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu về y tế, giáo dục, nhà ở và thông  tin” (Trích dẫn trong Mạnh Mường, 2017).

Từ những quan niệm trên, luận án cho rằng, GNBV có thể hiểu là nâng thu nhập cao hơn chuẩn nghèo được quy định ở từng địa bàn và đảm bảo cho người nghèo địa bàn đó tiếp cận được những nhu cầu cơ bản các dịch vụ xã hội. Nói vắn gọn là, GNBV là giảm nghèo vững chắc, tức không tái nghèo.

Như vậy, giảm nghèo bền vững vùng miền núi là nâng thu nhập cao hơn chuẩn nghèo được quy định ở vùng miền núi và đảm bảo cho người nghèo vùng miền núi tiếp cận được những nhu cầu cơ bản các dịch vụ xã hội về y  tế, giáo dục và  văn  hóa… nhằm chống tái nghèo.