Quy phạm pháp luật luật Hiến pháp

Quy phạm pháp luật luật Hiến pháp
3.5 (70%) 4 votes

 

Giống như các loại quy phạm pháp luật khác, quy phạm pháp luật luật Hiến pháp được hình thành bằng hai cách: do Nhà nước đặt ra hoặc thừa nhận những quy phạm xã hội đã có dưới một hình thức văn bản pháp luật  nhất định. Do vậy, quy phạm pháp luật luật Hiến pháp  cũng như các quy phạm pháp luật khác luôn thể hiện ý chí Nhà nước. Quy phạm pháp luật luật Hiến pháp không chỉ có trong Hiến pháp mà còn nằm trong các văn bản pháp luật khác như các luật, pháp lệnh, nghị quyết, nghị định…

Xuất phát từ đối tượng điều chỉnh của các ngành luật khác nhau nên quy phạm pháp luật luật Hiến pháp cũng có những đặc điểm riêng để phù hợp với đối tượng điều chỉnh của mình, đó là:

* Phần lớn các quy phạm của luật Hiến pháp được ghi nhận trong đạo luật cơ bản. Mặc dù Hiến pháp là nguồn của tất cả các ngành luật hoặc văn bản dưới luật nhưng hầu như các quy phạm của các ngành luật khác lại nằm trong các luật hoặc văn bản dưới luật chứ không thuộc trong Hiến pháp. .

 Ví dụ: Các quy phạm của ngành luật dân sự chủ yếu nằm trong “Bộ luật dân sự” hay các quy phạm của ngành luật hình sự chủ yếu nằm trong “Bộ luật hình sự”.

* Thông thường một quy phạm pháp luật có cơ cấu ba thành phần (giả định, quy định và chế tài) nhưng đối với các quy phạm pháp luật luật Hiến pháp chủ yếu chỉ có phần quy định hoặc giả định và quy định, rất ít các quy phạm pháp luật luật Hiến pháp có thêm phần chế tài. Bởi vì với vị trí, vai trò là nguồn chủ yếu của các ngành luật khác nên quy phạm pháp luật luật Hiến pháp thường chỉ nêu lên những nguyên tắc chung cho mọi trường hợp, nó được khái quát lên từ các trường hợp cụ thể đã được pháp luật của các ngành luật khác quy định. Khi đã là nguyên tắc thì quy phạm pháp luật luật Hiến pháp thường mất đi hoàn cảnh cụ thể, điều kiện cụ thể nên không có đầy đủ ba bộ phận như các quy phạm pháp luật khác.

Ví dụ: Điều 2 Hiến pháp 1992 “Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân…” quy phạm này chỉ có phần quy định xác định bản chất của Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do dân và vì dân.

Ví dụ: Điều 18 Luật tổ chức Quốc hội 2001 quy định “Ủy ban thường vụ Quốc hội ít nhất mỗi tháng họp một lần”, quy phạm này cũng chỉ có giả định và quy định, không có chế tài.

Tuy nhiên cũng có một số quy phạm pháp luật luật Hiến pháp có đủ cơ cấu ba thành phần.

Ví dụ: Điều 7 Hiến pháp 1992 “Đại biểu Quốc hội bị cử tri hoặc Quốc hội bãi nhiệm và đại biểu Hội đồng nhân dân bị cử tri hoặc Hội đồng nhân dân bãi nhiệm khi đại biểu đó không còn xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân”

Ví dụ: khoản 6 Điều 7 Luật tổ chức Quốc hội 2001 quy định về việc giải tán Hội đồng nhân dân cấp tỉnh trong trường hợp Hội đồng nhân dân đó làm thiệt hại nghiêm trọng đến lợi ích của nhân dân.

Các quy phạm luật Hiến pháp có rất nhiều trong các văn bản pháp luật khác nhau, để thuận tiện cho việc nghiên cứu, chúng ta có thể chia chúng thành từng nhóm dựa vào những cơ sở sau đây:

Dựa vào nội dung điều chỉnh :

+ Những quy phạm quy định những vấn đề cơ bản của xã hội trong lĩnh vực: chế độ chính trị, chế độ kinh tế, chính sách văn hóa – giáo dục, khoa học và công nghệ.

+ Những quy phạm quy định mối quan hệ cơ bản giữa Nhà nước và công dân như Nhà nước bảo đảm các quyền của công dân và ngược lại công dân phải làm tròn nghĩa vụ của mình đối với Nhà nước và xã hội.

+ Những quy phạm quy định tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Dựa vào các cơ quan ban hành :

+ Những quy phạm pháp luật luật Hiến pháp do Quốc hội ban hành như Hiến pháp, các luật tổ chức bộ máy nhà nước, các nghị quyết của Quốc hội …

+ Những quy phạm pháp luật luật Hiến pháp do Chính phủ quy định trong các nghị định, nghị quyết hay trong các quyết định, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, quyết định, chỉ thị, thông tư của Bộ trưởng…

+ Những quy phạm pháp luật luật Hiến pháp do Hội đồng nhân dân các cấp quy định trong các nghị quyết.

Dựa vào mức độ xác định hành vi cho các chủ thể :

+ Những quy phạm quy định các nguyên tắc chung cho các chủ thể tham gia vào quan hệ luật Hiến pháp.

+ Những quy phạm quy định hành vi cụ thể cho mỗi chủ thể trong các quan hệ luật Hiến pháp.


Các từ khóa trọng tâm hoặc các thuật ngữ liên quan đến bài viết trên:
  • quy pham phap luat hien phap
  • 1trong những đặc điểm của quy phạm pháp luật Hiến pháp là không có phần chế tài đúng hay sai
  • các bộ phận của quy phạm pháp luật Hiến Pháp
  • cơ quan ban hành quy phạm pháp luật hiến phapa
  • luat luat kinh te la gì
  • quy phạm pháp luật bao giờ cũng do nhà nước đặt ra hoặc được nhà nước thừa nhận
  • toàn bộ quy định của hiến pháp đều là quy phạm pháp luật
  • ví dụ về văn bản quy phạm hiến pháp
  • đặc điểm chung của vi phạm pháp luật hiến pháp là không có bộ phận chế tài đúng hay sai
  • ,