Quyền và nghĩa vụ của người lao động và người sử dụng lao động trong việc trả lương


1.  Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động

a.   Quyền lựa chọn hình thức trả lương

Quyền xác định áp dụng loại và hình thức trả lương nào là thuộc người sử dụng lao động để chịu trách nhiệm về hiệu quả kinh doanh. người sử dụng có quyền lựa chọn các hình thức trả lương theo thời gian (giờ, ngày, tuần, tháng), theo sản phẩm, theo khoán, nhưng phải duy trì hình thức trả lương đã chọn trong một thời gian nhất định và phải thông báo cho người lao động biết.

b.   Nghĩa vụ trả lương đầy đủ, trực tiếp và đúng thời hạn

Người lao động được trả lương trực tiếp, đầy đủ, đúng thời hạn và tại nơi làm việc.

Trong trường hợp đặc biệt phải trả lương chậm, thì không được chậm quá một tháng và người sử dụng lao động phải đền bù cho người lao động một khoản tiền ít nhất bằng lãi suất tiền gửi tiết kiệm do Ngân hàng Nhà nước công bố tại thời điểm trả lương.

2.  Quyền của người lao động

a.   Quyền được biết lý do mọi khoản khấu trừ vào lương

Đối với người làm công ăn lương, tiền lương là nguồn sống chủ yếu. Do vậy, pháp luật lao động quy định người lao động có quyền được biết lý do mọi khoản khấu trừ vào tiền lương của mình, trong trường hợp phải khấu trừ thì cũng không được khấu trừ quá 30% tiền lương hàng tháng. Khi khấu trừ người sử dụng lao động phải thảo luận với ban chấp hành công đoàn cơ sở.

Những khoản khấu trừ theo Bộ luật Lao động chủ yếu là khoản tiền bồi thường trong những trường hợp người lao động làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị, hoặc có hành vi khác gây thiệt hại cho tài sản của doanh nghiệp mà thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất, phải bồi thường nhiều nhất ba tháng lương và bị khấu trừ dần vào lương.

Đối với những khoản mà người lao động phải nộp theo nghĩa vụ như: tiền đóng bảo hiểm xã hội, tiền nộp thuế thu nhập, tiền lương đã được ứng trước, tiền vay nợ, tiền nuôi con sau khi ly hôn theo quyết định của tòa án… thì không được coi là những khoản khấu trừ.

b.   Quyền được tạm ứng lương

Khi bản thân hoặc gia đình gặp khó khăn, người lao động được tạm ứng tiền lương theo điều kiện do hai bên thỏa thuận. Trong trường hợp gặp khó khăn đột xuất ảnh hưởng đến đời sống và sinh hoạt của bản thân và gia đình, người lao động có thể thỏa thuận với người sử dụng lao động để tạm ứng tiền lương. Quy định này nhằm giúp người lao động khả năng khắc phục khó khăn, ổn định đời sống.

Trong trường hợp người lao động phải tạm thời nghỉ việc để làm nghĩa vụ công dân thì được tạm ứng tiền lương.