Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển của liên minh châu Âu (EU)

 

Từ xưa đến nay, châu Âu luôn được coi là nơi có vị trí địa lý kinh tế – chính trị quan trọng vào hạng bậc nhất trên thế giới . Chính vì vậy, khu vực này cũng là nơi có trình độ phát triển kinh tế – xã hội cao nhất và đều nhất trên thế giới.

Liên minh châu Âu (EU) hiện nay bao gồm 15 quốc gia ở châu Âu là Anh , Pháp. Đức, Italia, Đan Mạch, Bỉ, Hà Lan, Lucxemburg, Hy Lạp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Ai len, Thuỵ Điển, Áo, Phần Lan. Đây là khối kinh tế hùng  mạnh và là một trong những trung tâm chính trị, kinh tế quan trọng của thế giới. EU có tổng diện tích khoảng 3,3 triệu km2 với tổng số dan vào khoảng 400 triệu người và tổng số GDP xấp xỉ 9.000 tỷ. Đây cũng là khu vực thương  mại lớn nhất thế giới. Nếu tính cả thương mại trong khối, nưm 2000 EU  chiếm 44, 9% kim ngạch xuất nhập khẩu toàn thế giới. Nếu chỉ tính kim ngạch xuất  nhập khẩu với bên ngoài, EU chiếm khoảng 20 % kim ngạch thương mại thế giới. Liêm minh châu Âu cũng là nguồn FDI lớn nhất thế giới với tỷ lệ  dòng FDI ra năm 1998 chiếm 59,55 toàn cầu . Trụ sở của EU đặt tại Brussels (thủ đô Vương quốc Bỉ)

* Liên minh  châu Âu được tạo dựng trên cơ sở ba yếu tố chính là:

– Liên minh kinh tế và tiền tệ (Economic anhd Moneytary Union- EMU)

– Sự mở rộng hợp tác chính trị thành hoạch định và thực hiện chính sách đối ngoại và an ninh chung

– Sự hợp tác chặt chẽ hơn về lĩnh vực tư pháp và nội vụ.

Liên minh châu Âu có quá trình hình và phát triển lâu dài từ hợp tác kinh tế trong các lĩnh vực than và thép, năm 1951, ECSC- cộng đồng than thép châu Âu ra đời. Đến năm 1957, 6 nước thành viên của ECSC bao gồm Đức, Pháp, Ý, Bỉ , Hà Lan và Luxemburg đã ký hiệp định Roma thành lập cộng đồng kinh tế châu Âu EEC. Sau 12 năm, thị trường chung và liên  minh thuế quan được hình thành. Đạo luật về một châu Âu thống nhất năm 1986 đặt cơ sở cho việc hình thành một thị trường thống nhất ra đời ở châu Âu. Năm 1993 liên minh châu Âu với thị trường thống nhất ra đời trên cơ sở của hiệp định Liên minh châu Âu TEU ký kết tại Maastrict tháng 12 năm 1991. Ý tưởng về một đồng tiền chung châu Âu đã có từ những năm 1970 và đến năm 1999 Liên minh kinh tế và tiền tệ EMU được thành lập. Từ đầu năm 2002, chỉ có một đồng tiền chung, đồng Euro được sử dụng trên 12 nước thành viên của EU. Liên minh châu Âu là một mô hình liên kết khu vực ở mức độ cao với đồng tiền chung, chính sách kinh tế chung, chính sách ngoại giao và an ninh chung. EU có các thể chế siêu quốc gia như Uỷ ban châu Âu, Nghị viện châu Âu, Toà án châu Âu, Ngân hàng châu Âu.

Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu tại Copenhaghen (Đan Mạch) tháng 12 -2002 đã quyết định sẽ sáp nhập mười thành viên mới là 3 nước Baltic: Latvia, Litva và Estonia, các nước Trung Đông Âu là Balan, Hungary, Cộng hoà Sec, Slovackia, Slovenia, Malta và Síp. Mười nước này sẽ trở thành thành  viên chính thức của EU vào tháng 6-2004. Như vậy ý tưởng về việc thành lập một Liên minh châu Âu với số lượng thành viên đông đảo chưa từng có từ trước đến nay sắp trở thành hiện thực. EU sẽ là một nền kinh tế hùng mạnh và có tiếng nói mạnh mẽ hơn trên trường  quốc tế.