Sự cân bằng cung cầu nông sản phẩm

Quan hệ thị trường là quan hệ kinh tế chủ yếu của những người sản xuất và những người tiêu dùng nông sản phảm. Thị trường nông sản đạt được trạng thái cân bằng khi giá cả được hình thành ở mức khối lượng nông sản đem bán vừa bằng với nhu cầu của người mua và với giá đó không có khuynh hướng biến động giá cả và khối lượng nông sản hàng hoá. Giá nông sản được hình thành theo phương thức trên gọi là giá cân bằng. Như vậy, dưới sự biến động phức tạp của cung và cầu trên thị trường nông sản, chỉ có một giá duy nhất (giá cần bằng P*) mà cả người bán và người mua cùng thoả thuận làm cho lương cung vừa đúng bằng với lượng cầu Q*.

Cần phân biệt giá cân bằng thị trường P* với giá thị trường. Trên thực tế, giá thị trường luôn biến động xoanh quanh giá cân bằng. Nếu giá thị trường thấp hơn P*, người tiêu dùng sẽ muốn mua lượng nông sản nhiều hơn lượng nông sản người bán muốn cung cấp (cầu vượt cung). Một số người tiêu dùng muốn trả giá cao hơn để mua được lượng nông sản nhiều hơn. Sự cạnh tranh giữa những người tiêu dùng đẩy giá thị trường lên cao hơn. Đồng thời, lượng cầu vượt cung khuyến khích người sản xuất tăng lượng cung nông sản, nhưng họ chỉ tăng cung với giá cao hơn. Như vậy, với giá thị trường thấp hơn P*, có áp lực đẩy giá lên. Nếu giá thị trường cao hơn P* thì ngược lại, sự canh tranh giữa người bán sẽ kéo tụt giá xuống.

Có hai trạng thái cân bằng cung cầu thị trường nông sản là cân bằng cục bộ và cân bằng tổng thể. Hệ thống thị trường nông nghiệp bao gồm nhiều thị trường những sản phẩm riêng biệt nhưng liên quan với nhau, trong đó thị trường nông sản chỉ là nột bộ phận. Trên tất cả các thị trường mua bán mọi hàng hoá và yếu tố sản xuất có liên quan đến nhau thì giá cả ở mọi thị trường này đều được định ra cùng một lúc. Phân tích trạng thái cân bằng cục bộ giới hạn việc nghiên cứu cân bằng cung cầu ở thị trường riêng lẻ (ví dụ thị trường gạo, thị trường hoa …). Đặc điểm cơ bản của việc nghiên cứu trạng thái cân bằng cục bộ là sử dụng các đường cong cầu và cung xây dựng trên cơ sở giả định để xác định giá cả và khối lượng nông sản trên thị trường. Phân tích trạng thái cân bằng tổng thể đòi hỏi việc nghiên cứu thị trường nông sản phải đặt trong mối quan hệ với các thị trường khác có liên quan.