Sự cần thiết phải có sự quản lý và giám sát thị trường chứng khoán

Sự cần thiết phải có sự quản lý và giám sát thị trường chứng khoán
1.5 (30%) 2 votes

TTCK là nơi diễn ra các hoạt động phát hành, giao dịch mua bán một  loại hàng hoá đặc biệt đó là các chứng khoán. TTCK là một loại thị trường  đặc biệt, một sản phẩm cao cấp của nền kinh tế thị trường. Tính phức tạp của  TTCK được thể hiện ở cấu trúc và các hoạt động giao dịch trên thị trường, vì  vây, thị trường chứng khoán đòi hỏi một trình độ tổ chức cao, có sự quản lý  và giám sát chặt chẽ trên cơ sở một hệ thống pháp lý hoàn chỉnh và đồng bộ.  Lý do cần phải có sự quản lý và giám sát TTCK:

-Một là, quản lý và giám sát TTCK để đảm bảo quyền lợi hợp pháp  của các nhà đầu tư.Một trong những chủ thể quan trọng trên TTCK là các  nhà đầu tư. Vai trò của họ đối với sự ổn định và phát triển của TTCK là rất  lớn. Các nhà đầu tư mua bán chứng khoán với kỳ vọng về một khoản thu  nhập trong tương lai trên cơ sở chấp nhận một mức độ rủi ro dự kiến. Thu  nhập kỳ vọng cũng nhưrủi ro dự kiến hay nói cách khác quyền lợi của các  nhà đầu tưgắn liền với những biến động trên TTCK. Khi quyết định mua  chứng khoán, nhà đầu tưđã giao phó tiền của mình cho nhà phát hành, và  môi giới. Nhưng vì thông tin không cân xứng, họ không thể biết được độ  chính xác của những thông tin do người phát hành, người môi giới cung cấp.  Mặt khác, các hành vi thao túng, gian lận trên thị trường có thể xảy ra. Vì  vậy, nhà đầu tưchỉ yên tâm khi có một chủ thể trung lập, không vì mục tiêu  lợi nhuận, đứng ra bảo hộ, quản lý và giám sát thị trường nhằm hạn chế tối  đa những ảnh hưởng tiêu cực. Khi đó lòng tin của nhà đầu tư sẽ tăng lên, thị  trường sẽ hoạt động hiệu quả, thúc đẩy sự lưu chuyển vốn trong nền kinh tế.

-Hai là, quản lý và giám sát TTCK để đảm bảo tính hiệu quả, công  bằng và minh bạch trong giao dịch chứng khoán. Có rất nhiều chỉ tiêu phản ánh hiệu quả của TTCK nhưng quan trọng  nhất là chỉ tiêu về độ nhanh chóng và an toàn của các giao dịch. Với tỷ lệ  lạm phát một con số, sự tăng lên của giá các loại chứng khoán là dấu hiệu  của tăng trưởng kinh tế, phần lớn tiết kiệm được chuyển thành đầu tư, nền  kinh tế huy động được nhiều vốn, các doanh nghiệp làm ăn hiệu quả. Ngược  lại sự giảm giá chứng khoán là dấu hiệu suy thoái của các doanh nghiệp, từ  đó dẫn đến sự suy giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế. Khi giá chứng khoán  thay đổi đột biến, dù tăng hay giảm đều ảnh hưởng không tốt đến sự ổn định  của nền kinh tế.

Có thể nói, TTCK là trung tâm thần kinh của nền kinh tế nói  riêng và toàn xã hội nói chung. Hiệu quả hoạt động của TTCK quyết định  trực tiếp đến tăng trưởng và ổn định của nền kinh tế.

Muốn TTCK hoạt động hiệu quả, Nhà nước phải đảm bảo được tính  công bằng, công khai và minh bạch của thị trường. Nhưng trên thực tế, giao  dịch trên TTCK là những giao dịch “vô hình”. Những yếu tố đầu cơ sẽ kéo  theo sự gian trá, tung tin sai sự thật, mua bán nội gián làm cho các nhà đầu  tưchân chính bị thiệt hại, từ đó gây mất ổn định thị trường. Vì vây, cần thiết  phải có sự quản lý và giám sát hoạt động của thị trường chứng khoán.

-Ba là, quản lý và giám sát TTCK để dung hoà lợi ích của các chủ thể  tham gia trên thị trường, đảm bảo tính ổn định tương đối của thị trường.  Các chủ thể tham gia thị trường chứng khoán thường có mục đích,  quyền lợi hoặc trái ngược nhau hoặc triệt tiêu nhau một phần. Khi phát hành  chứng khoán để huy động vốn, nhà đầu tư thường phải thông qua bảo lãnh  phát hành. Người bán và người mua phải thông qua nhà môi giới chứng  khoán. Bản thân các tổ chức này lại phụ thuộc vào các công ty kiểm toán,  các cơ quan quản lý Nhà nước. Vì vậy, các chủ thể trên thị trường chứng  khoán thường tìm kiếm lợi nhuận bằng những hoạt động đa dạng, phức tạp  và cạnh tranh với nhau trên thị trường.

Nhìn chung, quyền lợi và mục tiêu của các chủ thể mặc dù có mối quan  hệ mật thiết, tương hỗ nhưng lại luôn bị chia sẻ. Người này thu được lợi  nhuận, đạt được mục tiêu đề ra thì rất có thể người khác sẽ bị thua thiệt. Mỗi  chủ thể đều bằng cách này hay cách khác cố gắng tối đa hoá lợi ích của  mình. Chính vì vậy, họ thực hiện những hoạt động đa dạng, phức tạp và cạnh  tranh lẫn nhau và từ đó tạo nên động lực cho thị trường phát triển. Nhưng cũng chính sự cạnh tranh phức tạp này dễ dẫn đến những hành vi gian lận.  Khi sự cạnh tranh quá lớn, nó sẽ chuyển sang một thái cực xấu, thị trường do  đó sẽ hoạt động hỗn loạn, mất ổn định.

Tóm lại, do tồn tại những mâu thuẫn giữa các chiều hướng trái ngược  nhau trên TTCK nên nhiệm vụ của chủ thể trung lập, tức cơ quan quản lý  Nhà nước trên TTCK là phải dung hoà được mâu thuẫn giữa các chủ thể,  đồng thời định hướng cho những lợi ích của họ hướng vào lợi ích chung của  thị trường. Điều này là do mục tiêu của chủ thể trung lập là đảm bảo sự ổn  định tương đối và sự phát triển lâu dài của TTCK, từ đó góp phần đảm bảo  mục tiêu của các chủ thể khác trên thị trường.

Để đảm bảo dung hoà được lợi ích của các chủ thể, cần có các yếu tố  khác bên cạnh năng lực quản lý và giám sát TTCK của Nhà nước nhưsự đầy  đủ và đồng bộ của hệ thống các văn bản pháp quy, tính tự giác chấp hành  pháp luật của các chủ thể.

-Bốn là, quản lý và giám sát TTCK nhằm hạn chế những gian lận phát  sinh gây tác động xấu đến thị trường và các hoạt động kinh tế – xã hội.

Các hoạt động kinh tế thông thường đều chứa đựng trong nó những khả  năng phát sinh gian lận nhất định. Hoạt động càng phức tạp thì khả năng  phát sinh gian lận càng lớn. TTCK là một định chế tài chính hoạt động phức  tạp và tinh vi. Hàng hoá trên TTCK là các giấy tờ có giá, nó hầu như khác  biệt khi so sánh với các hàng hoá thông thường. Chúng ta có thể đánh giá  được chất lượng và giá trị của các hàng hóa thông thường đem trao đổi, mua  bán bằng các giác quan thông thường nhưthị giác, xúc giác, thính giác, vị  giác, khứu giác nhưng đối với các giấy tờ có giá, điều này là không thể.  Chúng ta chỉ biết được giá trị thực của chúng bằng suy đoán, phân tích trên  cơ sở xem xét thực trạng và triển vọng phát triển của tổ chức phát hành ra  chúng và những người đang nắm giữ hoặc muốn nắm giữ chúng. Hơn nữa,  giá cả của chứng khoán phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố tâm lý của người  mua, người bán, mức độ tin cậy của thông tin, niềm tin của nhà đầu tư, các  nhân tố về môi trường pháp lý…Nguyên nhân sâu xa của hiện tượng này là  do việc tách rời giá trị thực của chứng khoán ra khỏi bằng chứng pháp lý của  nó. Và đây chính là cơ sở cho việc xuất hiện các hành vi lừa đảo, gian lận  nhưtung tin giả, thao túng thị trường, đầu cơ, mua bán nội gián, gây nhiễu giá, giao dịch lòng vòng,.. Với tính phức tạp và trừu tượng của các kỹ thuật  giao dịch, sự hiện đại, tiên tiến của các máy móc và quy mô của thị trường,  các hành vi gian lận rất khó bị phát hiện đối với các nhà đầu tưbình thường.  Mặt khác, do lợi nhuận thu được từ kinh doanh chứng khoán là rất lớn nên  khả năng xảy ra các hành vi gian lận, sự tinh vi và mức độ nghiêm trọng của  các hành vi gian lận là rất cao.

Trên thế giới đã xảy ra nhiều vụ lừa đảo, gian lận làm thay đổi quan  niệm của các cơ quan quản lý và các nhà đầu tưvề TTCK. Có những hành vi  gian lận đã gây nên sự hỗn loạn và khủng hoảng trầm trọng của thị trường  như trường hợp của TTCK New York (NYSE) năm 1929.

Nhưvậy, khả năng xảy ra các hành vi lừa đảo gian lận với mức độ tinh  vi trên TTCK là rất lớn. Trên thực tế, điều này là không thể tránh khỏi. Vấn  đề quan trọng là phải khống chế và kiểm soát được số lượng và mức độ  nghiêm trọng của các hành vi gian lận. Hình thành cơ chế quản lý và giám  sát TTCK trong trường hợp này là hết sức cần thiết.

-Năm là, quản lý và giám sát TTCK nhằm ngăn chặn và kiểm soát các  rủi ro dẫn đến rủi ro hệ thống làm sụp đổ thị trường.

 Thực tế cho thấy rủi ro luôn tiềm ẩn trên TTCK. Khi rủi ro xảy ra,  không chỉ các nhà đầu tư, các nhà môi giới, nhà phát hành bị thua thiệt mà  thị trường cũng bị xáo trộn, chao đảo.

Đặc biệt là đối với các rủi ro mang tính hệ thống khi xảy ra sẽ kéo theo  hàng loạt các biến cố khác, từ đó có thể phá vỡ tính hệ thống gây nên sự suy  yếu thậm chí sự sụp đổ của thị trường. Tuy nhiên, chúng ta chỉ có thể kiểm  soát, chế ngự được rủi ro hệ thống chứ không xoá bỏ hoàn toàn được nó.  Tính tiềm ẩn của các rủi ro hệ thống đòi hỏi chúng ta phải có sự phân tích  đánh giá, dự báo từ đó đưa ra các biện pháp đảm bảo tính ổn định của thị  trường. Điều này chỉ được thực hiện khi có một bộ phận chuyên nghiệp thực  hiện việc quản lý và giám sát TTCK.

-Sáu là, quản lý và giám sát TTCK để đảm bảo an toàn trong điều kiện  hội nhập kinh tế.  Hiện nay, trong xu thế hội nhập quốc tế, xây dựng và vận hành thị  trường chứng khoán ở mỗi quốc gia đều theo hướng “mở” với mục tiêu tăng cường hội nhập quốc tế có hiệu quả trên cơ sở giữ vững độc lập, chủ quyền  quốc gia, vừa phát huy nội lực, vừa huy động tối đa và nội lực hoá các nguồn  ngoại lực phục vụ cho các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội.  Tuy nhiên, hội nhập thị trường chứng khoán là con dao hai lưỡi, vì vậy  để hội nhập TTCK một cách có hiệu quả cần tăng cường công tác an ninh,  giám sát hoạt động của thị trường, đảm bảo các nguyên tắc, chuẩn mực quốc  tế và thực tế của mỗi quốc gia.

 


Các từ khóa trọng tâm hoặc các thuật ngữ liên quan đến bài viết trên:
  • tai sao hoat dong chungkhoan phai co su giam sat c
  • ,