Tại sao lại trợ cấp cho vận tải bằng xe bus?

1. VTHKCC bằng xe buýt mang lại ngoại tác tích cực cho xã hội.
+ VTHKCC bằng xe buýt sẽ là hàng hóa công thuần túy khi tuyến xe buýt đó vắng khách, số tuyến nhiều… vì lúc đó sẽ không có tính cạnh tranh và cũng không có tính loại trừ. Còn khi xe buýt quá đông khách… thì VTHKCC bằng xe buýt sẽ có tính cạnh tranh và không có tính loại trừ nên trở thành hàng hóa công không thuần túy.
+ Ngoại tác tích cực do VCHKCC bằng xe buýt tạo ra: đây là một bộ phận vận tải đô thị. Những ưu điểm tích cực đó là:

Có chi phí đầu tư tương đối thấp so với các phương tiện vận tải hành khách công cộng hiện đại. Cho phép tận dụng mạng lưới đường hiện tại của thành phố.
Phương tiện đáp ứng nhu cầu đi lại với chi phí thấp hơn so với các loại vận tải công cộng khác, mọi đối tượng người dân đều có điều kiện để tham gia sử dụng.
2. VTHKCC bằng xe buýt khắc phục các ngoại tác tiêu cực do các đối tượng khác gây ra:
Tình trạng ô nhiễm khói bụi và ùn tắc giao thông, giảm thiểu phần nào tai nạn giao thông
Tiết kiệm diện tích chiếm dụng đường phố của hành khách (m2/hk) so với xe cá nhân.
Xe buýt còn là phương tiện “gom khách”, cho phép tận dụng mạng lưới đường hiện tại của thành phố, có thể chạy trên các tuyến đường ngang, đường nhánh ở các khu dân cư nhỏ lẻ, từ đó nối về những trục đường chính và các đầu mối giao thông.
3. Nhược điểm của xe buýt

  • Ô tô buýt hoặc xe công cộng nói chung không đáp ứng tốt các yếu tố chủ động, cơ động, tiện lợi và tiện nghi bằng các loại phương tiện cá nhân (ô tô con, xe máy).
  • Trong khai thác đôi khi không thuận lợi do thiếu thiết bị, do dừng ở bến, thiếu hệ thống thông tin… nên không đáp ứng được nhu cầu của người đi về tiện nghi, độ tin cậy.
  •  Hiện nay, đa số ô tô buýt còn dùng động cơ xăng hoặc diezen, là những nhiên liệu không kinh tế, mặt khác còn gây ra ô nhiễm về khí xả, bụi và độ ồn cho môi trường đô thị. Về phương diện bảo vệ môi trường, giao thông xe buýt khá hơn phương tiện cá nhân nhưng kém hiệu quả hơn so với các loại xe chạy điện hoặc khí ga (xe điện ngầm, ô tô hoặc xe máy chạy ga…). Tuy nhiên từ 26.08.2010 đã triển khai 2 tuyến  xe buýt số 1 và 39 chạy bằng nhiên liệu sạch CNG giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường tiết kiệm được khoảng 30% chi phí so với nhiên liệu chạy bằng dầu diesel và thân thiện với môi trường.
  •  Một nhược điểm quan trọng của xe buýt thành phố là, vì ở khu vực trung tâm có mật độ đi lại dày đặc nên ô tô buýt thường không thể phát huy được tốc độ. Tốc độ khai thác của xe buýt do đó có độ chênh lệch cao.
  • Chi phí vận hành lớn, đặc biệt là về chi phí nhiên liệu và các chi phí cố định khác. Điều đó là do xe phải chạy với tốc độ thấp lại phải qua nhiều điểm giao cắt, phải dừng nhiều lần đón trả khách, thời gian dừng rất ngắn, do đó tiêu hao rất nhiều nhiên liệu, tỷ trọng thời gian phương tiện phải ngừng hoạt động vào giờ thấp điểm khá cao. Từ đó dẫn tới giá thành vận chuyển thường cao hơn vận chuyển hành khách liên tỉnh.