Thế nào là cơ cấu GDP, cơ cấu giá trị sản xuất

Cơ cấu GDP phân theo nhóm ngành kinh tế (Bùi Tất Thắng, 2006; Đinh Phi Hổ, 2011) là một trong những tiêu chí quan trọng nhất phản ánh xu hướng vận động và mức độ thành công của quá trình CNH, HĐH. Vì vậy, đây là tiêu chí đầu tiên được dùng để phân tích thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trong quá trình CNH, HĐH. Kết quả nghiên cứu cho thấy, ở hầu hết các nền kinh tế đang trong quá trình CNH, HĐH thì tỷ trọng nhóm ngành nông – lâm – thủy sản trong GDP có xu hướng giảm xuống, ngược lại tỷ trọng nhóm ngành công nghiệp – xây dựng trong GDP có xu hướng tăng lên, còn tỷ trọng nhóm ngành dịch vụ trong GDP thì có xu hướng vận động không rõ ràng. Trong điều kiện của cuộc cách mạng khoa học – công nghệ hiện đại, ở các nền kinh tế đã thực hiện thành công quá trình CNH thì nhóm ngành dịch vụ trở thành nhóm ngành chiếm tỷ trọng cao nhất trong GDP, nhỏ hơn là nhóm ngành công nghiệp – xây dựng và nhỏ nhất là nhóm ngành nông – lâm – thủy sản.

Để đánh giá sát thực hơn thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trong quá trình CNH, HĐH, luận án cũng sẽ đi sâu phân tích cơ cấu nội bộ các nhóm ngành trên, cụ thể như sau:

  • Các loại cơ cấu giá trị sản xuất trong nhóm ngành nông – lâm – thủy sản (Nguyễn Trọng Uyên, 2007) gồm có:
  • Cơ cấu giá trị sản xuất nông – lâm – thủy sản phân theo ngành kinh tế.
  • Cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp phân theo ngành kinh tế. Trong ngành trồng trọt thì có cơ cấu giá trị sản xuất ngành trồng trọt phân theo nhóm cây trồng. Trong ngành chăn nuôi có cơ cấu giá trị sản xuất ngành chăn nuôi phân theo nhóm vật nuôi.
  • Cơ cấu giá trị sản xuất lâm nghiệp phân theo ngành hoạt động.
  • Cơ cấu giá trị sản xuất thủy sản phân theo ngành hoạt động.

Trong nhóm ngành công nghiệp – xây dựng có các tiêu chí sau (Đề xuất của NCS):

  • Tỷ trọng của các ngành công nghiệp (công nghiệp khai thác mỏ; công nghiệp chế biến; sản xuất và phân phối điện, khí đốt và nước) và xây dựng trong
  • Riêng trong công nghiệp có: cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp phân theo ngành công nghiệp; cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp phân theo nhóm ngành công nghệ thấp, nhóm ngành công nghệ trung bình và nhóm ngành công nghệ
  • Trong nhóm ngành dịch vụ thì có tiêu chí tỷ trọng của các ngành dịch vụ trong GDP (Đề xuất của NCS).